Eyjan

Björn Jón skrifar: Hvað er að gerast í þýskum stjórnmálum?

Mynd
Ottómanar sækja að Vínarborg árið 1683. Umsátrið um borgina stóð í næstum tvo mánuði en bardaginn sjálfur átti sér stað hinn 12. september. Sameinaðir herir kristinna ríkja; Þjóðverja, Pólverja og Litháa, báru þar sigurorð af Ottómönum og heftu þar með framrás þeirra inn í álfuna. Samtímaverk flæmska málarans Frans Geffels.
Mynd

Fáir Íslendingar leggja leið sína til þýska sambandslandsins Mecklenburg-Vorpommern. Höfuðborgin þar heitir Schwerin og fram að falli keisaradæmisins 1918 var Schwerin höfuðborg stórhertogadæmisins Mecklenburg-Schwerin. Þangað sóttu nokkrir danskir konungur sér kvonfang — þeirra á meðal Kristján X, konungur Íslands, en Alexandrína, drottning hans, var þýsk prinsessa, dóttir Friðriks Frans III stórhertoga og Anastasíu Mikhailovnu stórhertogaynju en hún var barnabarn Nikulásar I Rússakeisara.

Allt um það þá voru augu umheimsins á Mecklenburg á dögunum þegar kosið var til þingsins í Schwerig en þjóðernisflokkurinn Alternative für Deutschland vann stórsigur, hlaut 38,2% atkvæða. Hálfum mánuði fyrr hafði flokkurinn hlotið 43,8% atkvæða í kosningunum í Saxlandi-Anhalt.

Það er ekki nema von að menn spyrji hverju þetta sæti. Hvernig standi á því að flokkur sem álitin er jaðarflokkur og hefur á að skipa ýmsum þjóðernisöfgamönnum skuli njóta svo yfirgnæfandi stuðnings á stórum svæðum í landinu. Stjórnmálaskýrandinn Ulf Poschardt, útgefandi stórblaðsins Welt, kennir því um að hófsamir stjórnmálamenn hafi á síðustu árum látið sífellt undan öfgaöflum af vinstrivægnum sem boðað hafi rétt manna til iðjuleysis á bótum, trylltar kynjakenningar, stórfellt eignarnám, galopin landamæri og gyðingaandúð. Og þá sé ekki allt upp talið. Forystumenn kristilegra demókrata sættust á að loka öruggustu kjarnorkuverum heims sem haft hefur geigvænleg áhrif á þýskan iðnað. Menn nota ekki lengur líkingar eins og „þýska stálið“ (svo vitnað sé í fallinn þingmann Samfylkingar) enda heimsbyggðinni orðið ljóst að þýska aflvélin höktir.

Vandræði Kristilegra demókrata eru að mati Poschardts einkum sprottin af því að flokkurinn hefur æ ofan í æ beygt sig undir öfgasjónarmið sem fara á skjön við grunngildi flokksins. Hinn stjórnarflokkurinn, Jafnaðarmannaflokkurinn, er líka í öldudal. Í sjálfri Berlínarborg enduðu þeir með tólf af hundraði atkvæða og Græningjar áttu heldur ekki roð við Vinstrinu. Vinstrið bauð einfaldlega betur með gylliboðum fyrir letingja, afætur á velferðarkerfinu, innflytjendur sem neita að aðlagast þýsku samfélagi og þann hóp sem Poschardt kallar „die zynischen Profiteure deutscher suizidaler Empathie“ hvernig sem á svo sem að þýða þá lýsingu á niðurrifsöflum.

Meiri áhyggjur af Linke en AfD

Um AfD var myndaður svokallaður eldveggur, svo allt samstarf við þá hefur verið útilokað. Í íslenskum miðlum er alltaf vandlega áréttað að um sé að ræða „jaðar-fjar-hægri popúlískan öfgaflokk“ en öfgarnar á vinstrivængnum hafa minni athygli fengið hér. Þýsku blöðin hafa ítrekað fjallað um gyðingaandúð meðal stuðningsmanna Vinstrisins en Vinstrið er þó vafasamara af fleiri ástæðum. Á kosningavöku þeirra í Berlín sást til Issa Rammo sem er kunnur leiðtogi umfangsmikils glæpagengis í Berlín. Í þýskum miðlum er gengi hans kallað Großclan og spurning hvort tala megi um ættflokkahöfðingja í þessu sambandi (enda um að ræða hópa fólks sem tengjast á grundvelli þjóðernisuppruna). Þarna sást til fleiri leiðtoga skipulagðra glæpaflokka í Berlín sem samfögnuðu með stuðningsmönnum Hamas og annarra hermdarverkasveita Palestínuaraba sem verið hafa áberandi í Berlín undanfarin misseri.

Hinn kunni glæpaforingi var á kosningavökunni á spjalli við Ibrahim Ibrahim sem er einn foringja VPNK en þau samtök eru talin vera tengslanet fyrir stuðningsmenn hermdarverkasamtaka eins og Hamas og PFLP. Ibrahim óskaði Vinstriflokknum til hamingju með sigurinn á samfélagsmiðlum og eignaði samtökum sínum hluta af velgengni Vinstrisins.

Samlífi vinstrimanna og islamista

Vinstrið hefur í kjölfar þessara frétta reynt að reka af sér slyðruorðið og staðhæfa forystumenn þess að Remmo glæpaforingi hafi verið boðflenna í teitinu. En hvað sem því líður þá er ekki að ástæðulausu að menn af þessu sauðahúsi laðist að Vinstrinu. Issa Remmo sagði sjálfur við blaðamenn að hann fyndi nú í fyrsta sinn að hann ætti rödd í stjórnmálunum.

Ferat Koçak, sem er þingmaður á Sambandsþinginu fyrir Vinstrið, hafði sést í faðmlögum við Ibrahim á kosninganótt en afneitaði honum þrisvar aðspurður. Koçak tengist líka Remmo-fjölskyldunni eins og fram hefur komið í þýskum miðlum. Þeir Issa kalla hvorn annan meira að segja „bróður“. Dregin hafa verið fram skilaboð af samskiptamiðlinum Instagram þar sem Koçak biður son Remmos að láta „allt sitt fólk“ deila kosningamyndböndum Vinstrisins á vefnum.

Hér hefur orðið hugmyndafræðilegur samruni róttækrar vinstristefnu og islamisma. Þetta er vel þekkt fyrirbæri í Frakklandi og kallað Islamogauchisme, hugtak sem félagsfræðingurinn Pierre-André Taguieff smíðaði og á að lýsa „strategische Symbiose“ svo notað sé myndmál úr náttúrufræðinni — stefnumótandi samlífi gætum við kallað það — þar sem hluti af vinstrivængnum finnur samhljóm með bókstafstrúuðum Múhameðstrúarmönnum í baráttunni gegn vestrænum kapitalisma.

Raunar hafa öryggismálayfirvöld í Þýskalandi varað árum saman við því sem nú er að koma fram í formi eiginlegra pólitískra ítaka islamista. En vitaskuld er við ramman reip að draga þegar kjósendur frá Miðausturlöndum eru orðnir jafnmargir og raun ber vitni. Þar ræður vitaskuld mestu sú stefnubreyting Merkel kanslara að galopna landamærin fyrir flóttafólki frá Sýrlandi árið 2015. Ef til vill afdrifaríkustu mistök þýskrar stjórnmálasögu frá stríðslokum.

Miðjan er dauð

Elif Eralp, leiðtogi Vinstrisins í Berlín, talaði í kosningabaráttunni fyrir því að hraðað yrði afgreiðslu þýsks ríkisborgararéttar til innflytjenda og kosningaréttur yrði ekki bundinn við ríkisborgararétt heldur búsetu í landinu. Hún hafnar líka ríkjandi hugmyndum um aðlögun í innflytjenda og vill draga úr löggæslu.

Í Welt (sem er nota bene borgaralega sinnað blað) var komist svo að orði á dögunum að Vinstrið í Berlín opnaði fyrir flóðgáttir óvina hins opna frjálslynda samfélags. Jafnaðarmenn og græningjar skyldu íhuga vandlega hvort þeir vildu leggja lag sitt við flokk sem kynti undir hatri á vestrænum grunngildum.

Ef við lítum til samanburðar vestur til Frakklands þá hvarf miðjan í frönskum stjórnmálum fyrir nokkrum árum. Seinni umferð forsetakosninga þar á næsta ári gæti orðið viðureign milli þjóðernissinnans Marine Le Pen og öfgavinstrimannsins Jean-Luc Mélenchon sem er af sama sauðahúsi og forystumenn Die Linke. Áþekk stjórnmálaþróun á sér nú stað í Þýskalandi þó svo að Le Rassemblement national, flokkur Le Pen og Jordan Bardella, sé afar ólíkur AfD. Aftur á móti eru mikil líkindi með Die Linke og þeim vinstriöfgahópum sem stutt hafa Mélenchon.

Miðjan er dauð í þýskum stjórnmálum. Merz kanslari brást við kosningaósigrinum með því að endurtaka margtuggnar klisjur. Sá ágæti maður er að daga uppi sem pólitískt nátttröll. Allt er þetta líka áminning til hófsamra stjórnmálamanna annars staðar í álfunni — þar með talið hér: ætli þeir ekki að leysa hin raunverulegu viðfangsefni af festu og standa vörð um vestræn grunngildi mun ofstækisfólkið taka öll völd.