Það er alvarleg þróun fyrir hina lægra launuðu að gerðar skuli breytingar á gjaldtöku fyrir leikskólavist sem fela í sér að hann sé jafnvel ókeypis fyrir þá sem þurfa ekki að hafa börnin þar allan vinnudaginn á meðan gjaldið hækkar verulega á þá foreldra sem þurfa að nýta sér allan daginn. Þetta ræðst gegn atvinnuþátttöku kvenna og ógnar lífskjörum einstæðra mæðra. Allt fer þetta gegn því sem stefnt var að við undirritun síðustu kjarasamninga. Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Þegar við horfum á þessa stöðu sem er uppi á vinnumarkaði, að nú hafa aðilar vinnumarkaðarins, og stjórnvöld þá væntanlega líka sem hluti af þeim pakka, til hvað, 8. október til að til að finna einhverja lausn vegna þess að annars er hægt að segja þessum samningum upp og að óbreyttu þá náttúrlega þá verður þeim væntanlega sagt upp 8. október. Þetta getur haft áhrif víða. Þetta er ekki bara á hinum almenna vinnumarkaði. Þú nefndir við mig áður en við byrjuðum, sem ég hafði ekki áttað mig á, að það er forsendubrestsákvæði hjá ykkur sem felst í því að ef að samningnum á almennum vinnumarkaði verður sagt upp að þá megið þið segja upp ykkar samningi.
„Já, og það er víðast á opinberum vinnumarkaði. Ég held það sé bara kennarar sem eru ekki með sérstakt forsenduákvæði og þeir geta líka sagt upp bara af öðrum ástæðum, ég meina, öðruvísi forsendubrestur hjá þeim. Og það er auðvitað þannig að svona regnhlífarsamtök eins og BSRB og ASÍ og BHM og KÍ líka, okkar meginhlutverk er að vera í samtali við stjórnvöld og svo eru það stéttarfélögin sjálf sem eru að sjá um kjarasamningana og fylgja þeim eftir en við erum að reyna að fylgja eftir og svona gæta hagsmuna og krefjast aukinna lífsgæða fyrir félagsfólkið sem stjórnvöld geta haft áhrif á og þess vegna, einmitt af því að stjórnvöld koma oft að gerð kjarasamninga og liðka fyrir um gerð þeirra, þá erum við auðvitað að horfa mjög til þess núna hvernig þau ætla að bregðast við til þess að liðka fyrir um það eða reyna að koma í veg fyrir að kjarasamningum verði sagt upp. Og þar höfum við auðvitað sagt mjög skýrt að það er eitt að horfa af því að, ég meina, við erum með greiningar, setjum þarna saman í þjóðarsjóð, allir aðilar vinnumarkaðarins og fulltrúar ríkisstjórnarinnar og hérna Seðlabankans. Að kaupmátturinn hann hefur aukist hjá öllum hópum. Það sem hann hefur kannski síst aukist hjá er hópurinn sem er 30 til 49 ára. Það má eiginlega svona segja að þetta eru barnafjölskyldur.
Og ef maður horfir á umhverfi þeirra, eins og þú varst að nefna hérna áðan, eru kannski með há húsnæðislán, vaxtastig hefur áhrif ef þeir eru á leigumarkaði og þá eru þeir bara mjög líklegir til þess að ná ekki endum saman. Öll svona þeirra daglegu innkaup hafa hækkað, hvort sem það er maturinn eða bensín eða annað.“
Og erfitt að bæta við sig vinnu til að auka tekjurnar hjá barnafjölskyldum.
Já, einmitt og þar fyrir utan þá eru bara mjög stórir hópar á vinnumarkaði sem eru að vinna miklu meira en hundrað prósent. Eru í tveimur vinnum til þess að reyna að ná endum saman nú þegar. Þannig að einmitt spyr maður sig, þau geta ekki, það eru engin önnur úrræði. Þau eru nú þegar að gera nægilega mikið. Og á sama tímabili, auðvitað hafa gjaldskrárhækkanirnar haft áhrif á fólk og breytingarnar á kílómetragjaldinu. En leikskólarnir hafa líka verið að gera þær breytingar að raunverulega ertu annaðhvort að borga meira fyrir að vera með barnið jafnlengi yfir daginn eins og þú hafðir áður eða þú getur fengið hann ókeypis eða lækkað gjaldið en þá er barnið raunverulega styttra á leikskólanum sem þýðir og auðvitað hefur þær afleiðingar að það eru helst mæður sem eru að minnka vinnutímann sinn. Þannig að þá ertu með minni innkomu inn á heimilið fyrir vikið. Þannig að leikskólinn er hættur líka að vera þessi stuðningur til fólks til að það geti framfleytt sér fjárhagslega.
Við höfum svona verið að höfða til stjórnvalda segja: „Þetta er hópurinn sem við vorum að reyna að bæta stöðuna hjá, ekki bara halda í sama horfi heldur bæta stöðuna hjá og með eins og yfirlýsingu þeirra varðandi aðgerðir á húsnæðismarkaði, barnabæturnar og svo mætti lengi telja.“ Þannig að við erum núna að herja á þau að aðalverkefni þeirra sé að reyna að tryggja það af því við sjáum miðað við frumvarp til fjárlaga og höfum séð hérna í síðustu ár að eins og barnabæturnar hafa ekki hækkað að raunvirði. Það hefur ekki heldur verið byggt nægilega mikið sem er reyndar út af því að sveitarfélögin eru að draga lappirnar. Við erum svolítið á sama punkti með öll þessi stóru, stóru vandamál í íslensku samfélagi eins og við vorum þegar við undirrituðum kjarasamningana.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
