Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar:
Er fjármunum sem varið er til velferðar og geðheilbrigðismála óþarfa eyðsla eða fjárfesting?
Fjármálaráð hefur kallað eftir meira aðhaldi í ríkisfjármálum. Fjármálaráð hefur mikilvægu hlutverki að gegna við að meta sjálfbærni og stöðugleika ríkisfjármála og sjálfsagt er að skoða athugasemdir sem þaðan koma.
En mat sérfræðinga á ríkisfjármálum svarar ekki endilega stærstu pólitísku spurningunni: Hvernig samfélag viljum við byggja?
Þetta sést ágætlega þegar kemur að þeirri ákvörðun ríkisstjórnarinnar að tryggja betur að lífeyrisgreiðslur til eldra fólks, öryrkja og fatlaðs fólks fylgi launaþróun. Ákvörðun um það kostar auðvitað ríkissjóð fjármuni. Stjórnvöld töldu hins vegar ekki réttlætanlegt að fólk sem lifir á greiðslum almannatrygginga dragist aftur úr almennri launaþróun.
Það er kjarni málsins. Þetta er pólitísk forgangsröðun.
Það sama gildir um heilbrigðisþjónustu, geðheilbrigði barna, snemmtæka íhlutun og aðra velferðarþjónustu.
Það kostar að gera ekki neitt
Barn sem fær ekki nauðsynlega aðstoð í dag hverfur ekki úr bókhaldinu. Vandinn getur aukist og komið fram síðar á ævi þess, í skólakerfinu, heilbrigðiskerfinu, félagsþjónustunni eða almannatryggingakerfinu. Sparnaður eins árs getur orðið að enn meiri útgjöldum næstu árin og áratugina.
Stundum vantar þessa mikilvægu vídd í umræðuna um ríkisfjármál.
Það er að sjálfsögðu mikilvægt fyrir alla í samfélaginu að unnið sé að því að draga úr verðbólgu og stuðla þannig að lækkun vaxta, lækka skuldir ríkissjóðs og reka hann af ábyrgð. Í fjárlagafrumvarpi ríkisstjórnarinnar fyrir næsta ár er í fyrsta skipti í langan tíma stefnt að hallalausum fjárlögum. Þetta er gert með verulegum aðhaldsaðgerðum og forgangsröðun verkefna í þágu fólksins í landinu.
Aðhald segir ekki alla söguna. Það skiptir öllu máli hvar haldið er aftur af útgjöldum og hvar ákveðið er að verja fjármunum.
Það er auðvelt að reikna hvað hækkun greiðslna almannatrygginga kostar ríkissjóð á næsta ári. Það er aftur á móti erfiðara að reikna kostnaðinn af því að stórir hópar á lægstu kjörunum dragist aftur úr öðrum eða að fólk fái ekki nauðsynlega þjónustu fyrr en vandinn er orðinn miklu stærri og dýrari.
Þetta snýst allt um pólitískar áherslur og forgangsröðun.
Hlutverk kjörinna fulltrúa er að vega og meta efnahagslega ábyrgð, velferð, jöfnuð og samfélagsleg markmið.
Mannúð og ábyrg ríkisfjármál þurfa nefnilega ekki að vera andstæður. Stundum er mannúðin einfaldlega besta hagfræðin.
---------------------------------------
Höfundur er þingkona Flokks fólksins
