Pistlahöfundur var lengi hrifin af vindmyllum, en þá þekkti hún enga aðra gerð þeirra en þá hollensku sem hún sá á myndum í bókum. Þessar myndir sýndu fornar og voldugar vindmyllur sem virtust vera verulega spennandi fyrirbæri. Þegar hún sá svo loks á ferðalagi með eigun augum gamla og glæsilega vindmyllu í hollenskri sveit varð hún bæði stóreyg og lotningarfull. Mörgum árum seinna þegar hún frétti að reisa ætti vindmyllur hér á landi sá hún enga ástæðu til að fara í fýlu út af því.
Svo rann upp hinn ískaldi raunveruleiki þegar fyrsta formlega vindorkuver landsins var gangsett í Vaðöldu. Vindmyllurnar þar eru fjórtán og þeim á eftir að fjölga. Þær eru ekkert í ætt við eldgömlu hollensku myllurnar sem glöddu mann í gamla daga. Þær eru forljótar. Óneitanlega finnst manni að íslensk náttúra eigi betra skilið.
Það lá áberandi vel á hinum góðu ráðherrum okkar, Daða Má Kristóferssyni fjármálaráðherra og Jóhanni Páli Jóhannssyni umhverfisráðherra, við gangsetninguna. Umhverfisráðherrann sagði daginn vera mikinn gleðidag.
„Hvernig er hægt að fagna einhverju sem er svona ljótt?“ hugsaði pistlahöfundur. Nákvæmlega það sama hugsar hún reyndar hvern þann dag sem hún neyðist til að horfa á nýja Landsbankahúsið og nýja Landspítalann. Hún fer mjög víða og þessar byggingar eru svo gríðarstórar að hún getur ekki látið eins og þær séu ekki þarna. Hún flokkar þær sem hörmuleg sjónræn umhverfisslys.
Fegurðarskyn hennar er greinilega annað en umhverfisráðherra sem sagði um vindmyllurnar í Vaðöldu: „Þetta eru stór og ágeng mannvirki. Mér finnst þau reyndar mjög falleg og tignarleg.“ Ráðherrann sagði að við þyrftum „að laga fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni. Það er kannski ósk hans en mun ekki gerast. Það kemur ekki til greina að fara allt í einu að láta eins og maður sjái fegurð þar sem er bara ljótleiki. Því skal þó ekki neitað að gagnsemi getur falist í ljótleikanum og hann getur skilað miklum gróða. Það sjáum við gerast allt í kringum okkur.
Ráðherrann sagði einnig: „Mér leiðist stundum þegar talað er eins og vindmyllur séu bara í eðli sínu slæmar. Þetta er sú orkuvinnsla sem er í raun, ásamt sólarorkunni, að bjarga heiminum.“
Það má sannarlega ýmislegt á sig leggja til að bjarga heiminum. Ef það að reisa forljótar vindmyllur er áfangi í þeim mikilvæga leiðangri þá verður maður víst að þola tilvist þeirra, en ekki vill maður samt sjá mikið af þeim. Þegar maður sér þessar fjórtán vindmyllur í Vaðöldu langar mann allavega til að hrópa: „Ekki meir! Ekki meir!“
Framkvæmdastjóri Landverndar, Björg Eva Erlendsdóttir, varar mjög við stjórnlausri stefnu þegar kemur að vindorkuverum og segir hana hættulega. Björg Eva er ekki ein um að vilja þarna fara með gát.
Daginn eftir að vindorkuverið var gangsett afhenti Jóhann Páll rithöfundinum Andra Snæ Magnasyni náttúruviðurkenningu sem kennd er við kvenskörunginn Sigríði í Brattholti. Andri Snær á skilið hellidembu af hrósi og allar hugsanlegar viðurkenningar fyrir starf sitt í þágu náttúru- og umhverfisverndar. Sú sem þetta skrifar tekur mikið mark á skoðunum hans og álit hennar á honum jókst enn eftir lestur á síðustu bók hans, Jötunsteini, þar sem hann fjallar á skarpan og snjallan hátt um byggingarstíl, byggingarhönnun, byggingariðnað og öll hin vanhugsuðu mannvirki sem blasa svo víða við okkur, aðallega á höfuðborgarsvæðinu.
Andri Snær mun hafa lýst þeirri skoðun sinni að nokkurra ára reynsla ætti að fást af rekstri vindmylla áður en farið væri í frekari framkvæmdir. Það hljómar afar skynsamlega.
Góðu fréttirnar eru að Jóhann Páll Jóhannsson umhverfisráðherra hefur sagt oftar en einu sinni að vindorkuver muni eingöngu rísa á örfáum afmörkuðum svæðum. Þau orð hans má líta á sem loforð. Ansi oft gleyma stjórnmálamenn því sem þeir hafa sagt og lofað. Þá verða aðrir að minna þá rækilega á það og gefa engin grið.
Við skulum standa vaktina.
