Þangað til útborgaðar bætur til þeirra sem lakast hafa það, öryrkja og aldraðra, ná 450.000 krónum verður borgaður út jólabónus til þessara hópa. Í fyrra nam hann 74.000 krónum. Þar sem ekki eru til ótakmarkaðir peningar var ákveðið að greiða bónusinn ekki til þeirra sem búa erlendis og hafa lögheimili og heimilisfesti þar. Það er eðlilegt því það er miklu dýrara að búa á Íslandi en annars staðar í Evrópu. Það verður að forgangsraða. Inga Sæland, Mennta- og barnamálaráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
„Og það er einhvern veginn alveg sama hvað ég kom með inn í þingið sem laut að því að útrýma fátækt og taka utan um tekjulægsta fólkið þá voru þessir flokkar alfarið þar á móti, algjörlega alfarið þar á móti. Þannig að ég hef fulla trú á því að þjóðin okkar átti sig á því hvar er best að vera, hjá hverjum er hlýjasti faðmurinn. Og hann er hjá okkur alveg örugglega, það er ég sannfærð um og ég vildi ekki sjá, við hefðum aldrei náð þessum árangri, aldrei vísitölutengt með Sjálfstæðisflokki, aldrei vísitölutengt launin með Miðflokki, aldrei nokkurn tímann frekar en við hefðum nokkurn tímann náð í gegn leiðréttingu á veiðigjöldunum eða að svo mætti lengi, lengi telja. Við hefðum aldrei náð bestu strandveiðivertíð frá upphafi í þessu ólukkukerfi sem við búum við í dag nema við höfum verið saman þessir flokkar, aldrei.
Þannig að við sjáum bara, Miðflokkur og Sjálfstæðisflokkur eru hreinlega með horn í síðu strandveiðikerfis og horn í síðu brothættra byggða þarna. Það bara liggur algjörlega fyrir. Það er alveg með ólíkindum.“
Já, en við vitum alveg fyrir hvaða hagsmuni þeir eru að vinna.
„Já, það eru bara þessir sérhagsmunir en ég segi: Við í Flokki fólksins, við skuldum elítunni ekki nokkurn skapaðan hlut. Ég segi: Við skuldum fólkinu okkar allt og meðan ég er formaður Flokks fólksins og er í þessari ríkisstjórn, þá mun ég berjast alveg ötullega fyrir þeim hugsjónamálum sem ég stofnaði heilan stjórnmálaflokk í kringum, það liggur alveg fyrir. Og mínir hagsmunir skipta þar engu máli. Mínir persónulegu hagsmunir eða einhverra einstaka þingmanna eða einstaklinga skipta þar engu máli í stóra samhenginu sem eru tugir þúsunda Íslendinga sem hafa reitt sig á okkur. Og hafa byggt traust sitt á okkur. Og þeir geta haldið því áfram vegna þess að við erum traustsins verð.“
Þú byrjaðir sem félags- og húsnæðismálaráðherra í þessari ríkisstjórn. Fluttir þig síðan yfir núna hvað, um síðustu áramót eða þar um bil í mennta- og barnamálaráðuneytið. En þú tókst með þér einn málaflokk sem er hjúkrunarheimilin.
„Já, það gerði ég þegar við vorum að semja um hver ætti að vera hvar og svona, hvaða ráðherra maður ætti að vera, þá einhvern veginn var ég eiginlega sjálfskipuð í félagsmálin og almannatryggingarnar og að taka utan um fólkið sem ég var að berjast fyrir og hefði svo sem getað orðið einhver allt annar ráðherra. Þú veist, ég hefði getað farið eitthvað annað sem valkyrja. Þá var ég kannski...“
Já, þú gast valið úr ráðuneytum.
„Ég gat valið. Já, og ég veit það alveg að þessi ráðuneyti sem að við erum með, félagsmálin, barnamálin, menntamálin og sveitarstjórnarmálin og annað slíkt, þetta eru mjúku málin.“
Þetta eru mjúku málin en þau eru í mikilli snertingu við fólkið í landinu.
„Allt fólkið í landinu en þau eru líka mjög vanþakklát. Það er bara þannig einhvern veginn. Það hefur komið mér mjög mikið á óvart hvað fólkið okkar er fljótt að gleyma. Rosalega fljótt að gleyma. Eins og til dæmis þegar ég fékk skammir fyrir það með jólabónusinn sem við erum að tryggja núna og ætlum að tryggja á meðan við störfum saman, tryggjum við þennan jólabónus þar til til við erum búin að ná 450.000 krónum útborgað og það er alveg sannleikanum samkvæmt og við stöndum við það. En á sama tíma, af því það eru bara ákveðnir fjármunir sem voru eyrnamerktir í þetta. Var að marka í þessa aðgerð og þá voru það bara öryrkjar sem fengu jólabónus, öryrkjar bara sem að voru að fá greiðslu frá Tryggingastofnun. Síðan kemur það í ljós að þarna er stór hluti af eldra fólki sem margt er alveg í neðstu tekjutíundunum með efnaminnstu öryrkjunum og áttu bara mjög, mjög sárt að binda. Þannig að þá kemur þetta á teikniborðið: Heyrðu, við verðum að taka þau af borðinu líka. Og reyna að nýta þetta fjármagn með tilliti til og þá náttúrlega getur maður ekki tekið einhverjar þúsundir í viðbót ef maður fær engar viðbótarkrónur, það liggur fyrir, nema þau hefðu bara viljað fá einhverjar 5. 000 krónur í jólabónus. Það hefði ekki breytt neinu.
Þannig að útkoman var sú að þeir sem eru búnir að vera með búsetufestu erlendis eða heimilisfestu jafnvel árum saman. Komnir með residensíu á Spáni eða lögheimili sitt algjörlega skráð hér á Norðurlöndunum og víða. Það var tekin sú ákvörðun að þeir myndu ekki fá þennan jólabónus heldur myndum við reyna að nýta hann meira hérna heima og það féll ekki í góðan jarðveg, ég verð að segja það. Það féll í grýttan jarðveg og virtist vera sem að þau ættu mjög erfitt með að sýna samhygð og kærleika gagnvart fátækustu Íslendingunum hér heima.“
Hér er dýrara að lifa en annars staðar. Þetta er sanngirnisatriði.
„Annað, ég kom í veg fyrir það, virkilega stoppaði það af að persónuafslátturinn yrði tekinn af þessu fólki. Erlendu fólki, þeir sem búa hérna erlendis á Evrópusvæðinu. Þetta eru yfir 700.000 á ári. Yfir 700.000 á ári og þau virtust gleyma því bara strax um leið og þau fengu ekki 74. 000 í fyrra fyrir jólin, þá var ég hundskömmuð fyrir það og það var enginn að þakka fyrir það: „Heyrðu, en við verðum samt sem áður að reyna að muna það að konan kom í veg fyrir það að við myndum missa yfir 700.000 krónur á ári í persónuafslátt.“
Þannig að ég segi bara: Ég vildi óska þess að maður væri að minnsta kosti virtur fyrir verkin sem maður er að vinna og vera ekki að skamma mann og, hérna, slá mann utan undir fyrir það góða sem raunverulega er að gerast hérna vegna þess að fólkið okkar, efnaminnsta fólkið, er búið að fá tugum þúsunda meira útborgað heldur en það gerði áður en Flokkur fólksins komst í ríkisstjórn. Tugum, tugum þúsunda. Þannig að ég segi: Og núna virðist vera sá misskilningur um jólabónusinn einmitt. Ég er enn að fá skammir frá fólki sem fær jólabónus sem er að segja það að hann sé að skerða önnur réttindi og hann sé skattlagður og við séum ekki að segja satt hvað það varðar. Og það er náttúrlega alrangt. Hann er bara algjörlega undanþeginn öllum sköttum. Hann er bara hreinlega gjöf, en ekki gjald. Og það liggur fyrir. Og þessi gjöf en ekki gjald, hún á að vera til staðar á meðan við erum að koma fólkinu okkar upp í 450.000 krónur útborgað. En ég segi líka, þetta er þolinmæðisstarf.“
