Já-sinnar töpuðu í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst og verða að sætta sig við það. Pistlahöfundur var svo viss um tap að hún horfði ekki á kosningasjónvarp um kvöldið. Svo lá beint við að taka sér frí frá fjölmiðlum daginn eftir. Hún þurfti ekki að hvíla sig á samfélagsmiðlum því þar er hún ekki þátttakandi og lítur á það sem eina af betri ákvörðunum sem hún hefur tekið um ævina.
Henni skildist að samfélagsmiðlar hefðu logað í færslum frá fólki sem þurfti að fá tilfinningalega útrás. Einn fjölskylduvinur sem merkti við nei sagði við hana: „Það er ömurlegt að lesa vælið í þessu já-fólki á samfélagsmiðlum. Það stimplar alla sem sögðu nei sem stuðningsmenn MAGA-hreyfingarinnar.“ Já-vinur sagði: „Það er mjög pirrandi að fylgjast með því hvað hlakkar í öfgafullu trumpistunum sem sögðu nei.“
Allt frá byrjun var ljóst að á brattann yrði að sækja fyrir já-hreyfinguna. Nei-sinnar ráku rándýra, harkalega og vel skipulagða baráttu í anda Brexit. Allra kurteisustu já-sinnar segja kosningabaráttu nei-sinna hafa einkennst af „upplýsingaóreiðu“. Aðrir vilja nota orðið „lygar“ – sem er mun réttara orðalag.
Vonandi er einhver þarna úti sem hefur útbúið lista yfir allar lygarnar sem haldið var að almenningi af nei-sinnum. Þær voru ansi margar og höfðu örugglega áhrif. Það er hins vegar hæpið að halda því fram að þær hafi kostað já-ið sigurinn. Frá upphafi var stuðningurinn við já-ið ekki nægilega mikill.
Þegar ríkisstjórnin ákvað að fara í Evrópuleiðangurinn höfðu skoðanakannanir sýnt að meirihluti þjóðarinnar væri ekki hlynntur inngöngu í Evrópusambandið. Kannski hélt Viðreisn, og hluti Samfylkingarinnar, að á skömmum tíma væri hægt að skapa rífandi stemningu fyrir sambandinu. Það var ekki raunhæft, jafnvel þótt einungis væri kosið um viðræður.
Kosningarnar í lok ágúst snerust um það hvort taka ætti upp viðræður við Evrópusambandið. Þær snerust alls ekki um það hvort Ísland ætti að ganga í sambandið. Margir áttu hins vegar erfitt með að skilja þarna á milli, enda var stöðugt talað til kjósenda eins og atkvæði þeirra snerist um aðild að sambandinu, ekki um viðræður við það.
Allt frá byrjun var í skoðanakönnunum fremur lítill munur á fylkingum. Já-liðar fóru aldrei almennilega í gang í kosningabaráttu sinni og virtust treysta því að almenningur myndi af hyggjuviti sínu sjá Evrópuljósið. Forsvarsmenn nei-hreyfingarinnar fóru strax í gang og af ofsafullum krafti. Þeir eru engir bjánar, reyndar ansi klókir, og áttuðu sig á því að þar sem kosningarnar snerust um framtíð lands og þjóðar þá yrði að ná til unga fólksins. Þeir háðu kosningabaráttuna með það í huga meðan forsvarsmenn já-hreyfingarinnar virtust telja það nánast sjálfgefið að unga fólkið segði já. Já-hreyfingin horfði steinrunnin upp á það að meðal ungs fólks varð töff að segja nei.
Kosningabaráttan varð harkaleg og á köflum ansi ljót. Vonandi þurfum við ekki í langan tíma að horfa upp á eitthvað í líkingu við hana. Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir var andlit já-sinna og spjótum var beint að henni af mikilli illsku. Ekki kemur á óvart að slatti af öfgafullum hægri mönnum, sem nær alltaf velja sér vondan málstað, skuli gæla við hugmyndina um afsögn hennar. Núverandi ríkisstjórn fer óskaplega í taugarnar á þessum einstaklingum og þeir sjá í draumsýn fyrir sér ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Miðflokks. Nokkuð sem við hin flokkum sem hroðalega martröð.
Nei-ið sigraði og staðfesti þannig að tíminn fyrir inngöngu Íslands í Evrópusambandið er ekki núna. Já-sinnar verða að sætta sig við tap í lýðræðislegum kosningum þar sem þátttaka var mikil en munur milli fylkinga ekki ýkja mikill. Það er ekki endalaust hægt að gráta úrslitin. Mun skynsamlegra er að safna liði.
Allt hefur sinn tíma. Þótt umræðan um hugsanlega aðild að Evrópusambandinu haldi ekki áfram innan ríkisstjórnarinnar mun hún gera það úti í þjóðfélaginu. Það er ekki hægt að þvinga þá umræðu í farsælan farveg, hún þarf að hafa sinn gang. Það mun taka tíma en góðir hlutir þurfa ekki alltaf að gerast óskaplega hratt.
