Höfuðstóllinn á 100 milljóna afborgunarlausu láni í Danmörku er áfram 100 milljónir eftir fimm ár þó að ekkert sé greitt inn á höfuðstólinn. Höfuðstóllinn á verðtryggðu láni á Íslandi er kominn upp í 160 milljónir eftir fimm ár þó að greiðslubyrðin sé mun hærri en af danska láninu. Halldór Jörgen Olesen, ritstjóri Verðbólguvaktarinnar, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Verðtryggðu lánin eru í raun og veru orðin ríkjandi form í dag þó það hafi dregið úr vægi þeirra á þessu tímabili þegar vextir lækkuðu hér, voru nú samt hærri en erlendis. Þá eru verðtryggðu lánin aftur orðin svona bara normið og við sjáum það að af íslensku jafngreiðsluláni er lítið sem ekkert verið að borga inn á höfuðstólinn, ja, tvo þriðju hluta lánstímans.
„Já. Og þetta er akkúrat það sem kom fram í dæminu mínu með 100 milljón króna lán. Vegna þess að eftir fimm ár, þó ég borgi ekkert af höfuðstólnum í þessu afborgunarlausa láni, þá skulda ég enn þá 100 milljónir. Og eftir tíu ár, skulda ég enn þá 100 milljónir. Sambærilegt íslenskt lán, eftir tíu ár, er að minnsta kosti orðið 160 milljónir. Þess vegna skilur maður vel að það er fyrsta hugsun íslenskra lántakenda sem eru að taka lán í íslenskum krónum, það er greiða inn á höfuðstólnum. Vegna þess að hann hækkar alltaf stöðugt.“
Jú, jú, en svo náttúrlega eru til líka þessi hefðbundnu lán bara sem eru sambærileg við óverðtryggð íslensk lán þar sem er borgað af höfuðstól og vextir í hverjum mánuði. Þetta tíðkast líka í Evrópu og þar gerist það að höfuðstóllinn lækkar og það þrátt fyrir mun lægri greiðslubyrði, þá er eignamyndunin miklu, miklu hraðari þar en hér af því að þetta fer allt í að fóðra verðtrygginguna og verðbólguna.
Já, akkúrat, það gerir það. Og vissulega, svo fremi sem húsnæðisverð er ekki að lækka, þá er töluverð eignamyndun af svona afborgunarlausu láni í Evrópu, í Danmörku til dæmis, og 40% lána í Danmörku eru slík lán. Þau eru búin að vera í boði frá 2003. Og það eru vissulega skilyrði fyrir að taka af því, þú verður að borga 20% út. Að öðru leyti kemstu að með að borga 2% út.“
Sem er út úr kortinu hér. Hér þarftu að borga alla vega 20% út til þess að fá síðan lánið í vítisvélinni þar sem höfuðstóllinn hækkar og hækkar
„Já, já, það er akkúrat. Þröskuldurinn er jafnhár fyrir afborgunarlaust lán og vítisvélalán.“
Þó maður horfði bara til þessa atriðis, nú eru fullt af fleiri atriðum sem að koma inn í jöfnuna þegar að maður horfir til Evrópusambandsins og aðildar Íslands. En þó bara væri horft á þetta atriði, þá finnst mér góð ástæða til þess að segja já til þess að sjá.
„Já, ég er þar. Ég ætla að segja já núna 29. ágúst á höfuðdaginn einfaldlega vegna þess að ég vil vita meira áður en ég segi nei eða þá já seinna. Það er alveg skýrt fyrir mér að við þurfum að ná þeim samningsmarkmiðum sem hafa verið sett, þar sem hafa verið settar rauðar línur til dæmis í sjávarútvegsmálum og í landbúnaði, við eigum ekkert að gefa millimetra þar eftir. En til þess að geta farið og samið um þær rauðu línur, þá verðum við að hefja viðræður á ný og segja já 29. ágúst.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
