Það hefur mikið breyst frá því að við Íslendingar sóttum upphaflega um aðild að Evrópusambandinu og viðræður hófust. Afstaða ESB hefur breyst og nú er talað um að sambandið þurfi að sýna sveigjanleika gagnvart löndum eins og Íslandi, nokkuð sem var útilokað áður. Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar og formaður utanríkismálanefndar Alþingis, er viðmælandi Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Full yfirráð yfir sjávarútvegsauðlindinni eru forsenda inngöngu.
„Þetta er það sem við þurfum auðvitað að leggja mikla áherslu á í okkar aðildarviðræðum. En ég vil meina, hafandi svona borið saman hvernig fólk talar núna og fyrir einhverjum 15, 16, 17 árum síðan þegar við vorum í þessu ferli síðast að það er bara töluverður munur. Við heyrðum Donald Tusk, forsætisráðherra, tala um það að Evrópusambandið þyrfti að vera sveigjanlegra gagnvart löndum eins og Íslandi. Orðið sveigjanleiki var í rauninni bara algjört bannorð þegar við hófum þessa vegferð en mér sýnist æ fleiri leiðtogar ESB taka sér það í munn. Við heyrum hvernig framkvæmdastjórinn talar, við heyrum hvernig sjávarútvegsstjórinn talar, við heyrum hvernig stækkunarstjórinn talar. Ef við værum í einhverjum öðrum viðræðum og þetta væru skilaboð sem við værum að fá, hvort sem við værum að semja um laun eða kaupa hús, þá myndum við alltaf túlka þetta sem tilboð til þess að ganga til samninga um eitthvað.“
Nákvæmlega, það er líka annað í þessu. Svo er talað um að ef við förum í þessar viðræður þá munum við þurfa að fara í mikla aðlögun að Evrópusambandinu og regluverki þess og það er byggt á því að jú, þessi fyrrum austantjaldsríki, ríki sem a ekki voru með rótgrónar lýðræðisstofnanir eða réttarkerfi af svona vestrænum hætti eins og við, þau hafa þurft á samningstímanum að fara í aðlögun til þess að uppfæra þessar lýðræðisstofnanir og þar fram eftir götunum. En við náttúrlega erum með þetta og svo má ekki gleyma því að við erum 75% inni í Evrópusambandinu í gegnum Evrópska efnahagssvæðið og við erum búin að aðlaga okkur og erum að aðlaga okkur á nánast hverjum einasta degi mjög að regluverki innri markaðarins.
„Hvar sem maður ræðir við fólk þá er alveg ljóst að flestir telja að þessi partur myndi nú ekki vera mikið vandamál. Vegna þess að ástæðan fyrir því að Evrópusambandið gengur svona stíft á eftir löndum í Mið- og Austur-Evrópu sem eru að sækjast eftir inngöngu er að það áttar sig á því að það hefur bara sko eitt tækifæri þegar kemur að hlutum eins og réttarríki, útboðsreglum, reglum um dómstóla og frjálsa fjölmiðla. Það er ekki hægt að segja: „Já, já, við erum núna kannski ekki með frjálsa dómstóla að fullu en við lofum að breyta því þegar við göngum inn í Evrópusambandið. “ Fólk vill bara nota tækifærið og þess ber líka að geta að löndin sem sóttu til dæmis um í stórum stíl undir lok síðustu aldar og gengu inn 2004 og 2007 og síðan Króatía, þessi lönd voru ekki að sækjast eftir miklum varanlegum undanþágum. Þessi lönd vildu komast inn í Evrópusambandið sem fyrst og verða fullgildir þátttakendur á því eins fljótt og hægt er og vildu í rauninni fá þessi vökulu augu Evrópusambandsins til þess að tryggja að þau myndu ganga í gegnum nauðsynlegar umbætur.
Það var enginn í þessum löndum sem fór fram á einhverjar stórar, varanlegar undanþágur eða sérlausnir á regluverki Evrópusambandsins, þannig að það er kannski líka sá munur og aðalástæðan fyrir því að lönd eins og Úkraína, Moldóva, löndin á Vestur-Balkanskaganum, að aðildarferill þeirra gengur ekki nægilega hratt er að fólk hérna vill sjá árangur í því sem kallast fundamentals, grundvallaratriði, og það eru þá hlutir eins og dómstólar, réttarríki, bara aðgreining ríkisvalds og þess háttar. Þessir þættir eru allir í lagi hjá okkur og Evrópusambandið hefur engar áhyggjur af því og hefur engar ástæður til þess að hafa áhyggjur af því að við verðum til trafala í þeim efnum. Síðan kemur að því sem hefur verið talað um, aðlaganir á sviði landbúnaðar- og sjávarútvegsmála. Við fengum skilning á því síðast sem var skjalfest og það er augljóst að út af því að í okkar tilfelli liggur kannski ekkert, það er ekkert augljóst hver niðurstaða síðari atkvæðagreiðslu yrði, þannig að það er enginn greiði gerður um að því að við myndum varanlega breyta lögum hjá okkur og koma á einhverju nýju greiðslukerfi fyrir landbúnað ef við vitum síðan ekki hvort að af því verði. Þannig að það er eftir því sem þetta er til fullur skilningur á þessu sjónarmiði, þannig var það síðast og þannig verður það.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
