Dagur B. Eggertsson, þingmaður Samfylkingarinnar, segir það koma á óvart að málflutningur Viðskiptaráðs, Samtaka atvinnulífsins, Félags atvinnurekenda og Alþýðusambandsins í Evrópumálum byggi ekki í meira mæli á skýrslu sem samtökin létu gera árið 2014 þegar aðildarviðræður við Evrópusambandið voru settar á bið.
Markmið skýrslunnar, sem var unnin af ýmsum sérfræðingum á borð við Ásgeir Jónsson, núverandi seðlabankastjóra, var að leggja mat á stöðu aðildarviðræðna Íslands við Evrópusambandið, að greina þau álitaefni sem voru til staðar og þá kosti sem voru í stöðunni.
Dagur fer yfir þessa skýrslu í grein á Vísi í dag og vitnar í eina af niðurstöðunum þar sem segir:
„Verður ekki önnur ályktun dregin en að upptaka evru með aðild að mynbandalagi Evrópu muni fela í sér gríðarlegan velferðarábata fyrir Ísland.“
Segir Dagur að önnur meginniðurstaðan hafi verið að: „Ísland hafði þegar náð fram sérlausnum, undanþágum og/eða aðlögunarfrestum í mörgum málum.“ Bendir Dagur á að viðræðum hafi ekki verið lokið á þessum tímapunkti.
„Í skýrslunni kemur fram að niðurstaða stórra og viðkvæmra samningsatriða væri oftar en ekki ráðið til lykta við lok samninga. Jafnframt er tekið fram að skýrslan er úttekt á stöðu samninganna en ekki heildstætt mat á kostum og göllum aðildar. Þannig sagði Viðskiptaráð í umsögn til Alþingis sama ár að þar sem ekki lægi fyrir hver endanleg niðurstaða viðræðna yrði, væri ekki hægt að framkvæma „heildstætt og hlutlægt mat“ á áhrifum aðildar. Til þess þyrfti að ljúka viðræðunum og fá fram raunverulegan samning,“ segir Dagur.
Segir Dagur að það sé margt athyglisvert að finna í skýrslunni þar sem hún sé samtímaheimild um stöðu viðræðnanna. „Ekki er minnstur fengur að mati Ásgeirs Jónssonar, sem mun hafa skrifað stærstan hluta efnahags- og gjaldmiðlakaflans á kostum og göllum þess að taka upp evru í stað krónu.“
Dregur Dagur svo fram greiningu skýrslunnar á mannamáli:
„Sjálfstæða íslenska krónan hefur ekki veitt Íslandi raunverulegt peningalegt sjálfstæði með stöðugleika, heldur leitt til hærri og sveiflukenndari vaxta, meiri verðbólgu, gengissveiflna, viðskiptakostnaðar og reglulegrar þarfar fyrir gengisfellingar eða fjármagnshöft. Með evru myndi Ísland fórna formlegu sjálfstæði í vaxta- og gengismálum en fá í staðinn lægri verðbólgu og vexti, stöðugri fjármögnun, greiðsluhæfan alþjóðlegan gjaldmiðil, öflugri lánveitanda til þrautavara og aukin viðskipti. Ávinningurinn væri, að mati höfunda, miklu meiri en kostnaðurinn.“
Þá sé það dregið fram að Ísland sé eina landið undir 2 milljónum í fólksfjölda, alls 78 lönd, sem sé með fljótandi gengi og sjálfstæða peningastefnu. Hrósar hann samtökunum fyrir að óska eftir skýrslunni á sínum tíma. „Þrátt fyrir mikla leit hef ekki fundið nýrri dæmi um sérfræðivinnu eða heildstæða úttekt á þeirra vegum á Evrópumálunum. Þá virðist skýrslan heldur ekki aðgengileg á vefsvæðum þessara samtaka, við fyrstu leit,“ segir Dagur.
„Það kemur einnig á óvart að málflutningur þessara aðila byggi ekki í meira mæli á þeim gögnum og greiningum sem fyrir liggja, og unnar voru að þeirra frumkvæði. Af lestri skýrslunnar er nefnilega augljóst að samfélagið á mikla hagsmuni undir því að látið verði á aðildarviðræður reyna til að ná fram þeim miklu kostum sem falist geta í aðild fyrir efnahagslifið, atvinnulífið, hagsmuni launþega og heimila, svo fátt eitt sé nefnt.“
