Fótbolti er fyrir ákveðnar týpur. Það var ljóst frá upphafi þegar fótbolta-forskeytinu var úthlutað til ákveðinna krakka í grunnskóla. Fótbolta- strákar og fótbolta- stelpur voru ekki eins og við hin. Þau gengu um í dýrum íþróttafatnaði, voru oft sjálfsöruggari en hinir sem höfðu ástríðu fyrir, til dæmis listum, eða bókalestri. Poppmenningin staðfesti þetta líka. Vinsælu krakkarnir í bíómyndunum spiluðu fótbolta. Þau voru líka oft úr efnuðum fjölskyldum. Fótbolti skipti fólki í tvennt, leikmenn og áhorfendur.
Þessi vinsælasta íþrótt heims varð þannig ekki aðgengilegri en svo, að ef þú hafðir ekki áhuga á henni og enn síður vildir spila hana, þá varstu einfaldlega ekki með. Stelpurnar sem spiluðu fótbolta voru vinkonur strákanna. Þær spiluðu fótbolta úti á malarvelli eftir skóla og vissu hvað erlendir karlleikmenn hétu og hvaða stöður þeir spiluðu. Einhverjar þeirra breyttust í fullorðnar fótboltakonur sem urðu annars flokks leikmenn vegna kynsins. Kvennafótbolti var einfaldlega ekki alvöru íþrótt og athygli fjölmiðla og fjármögnun frá styrktaraðilum undirstrikaði það með öllum heimsins tússpennum. Fótboltakona var alltaf kona fyrst.
Hjá bókhneigðri listaspíru með sjónskekkju sem var gersamlega glötuð í öllum hópíþróttum, varð þetta auðvitað lykillinn að gremju út í þessa boltaíþrótt, og allar boltaíþróttir. Þessi endalausa athygli og aðdáun á fótbolta sem virtist einkennast af baneitraðri karlrembu og hliðvörslu. Fréttirnar voru færðar til og dagskrárliðum var aflýst fyrir stórmót. Það var auðvelt að afskrifa fótboltamenn sem menningarsnauða hálfvita. Ákveða að enginn þeirra hefði lesið bók á ævinni og tónlistarsmekkurinn væri einfaldlega hvað sem FM957 ákvað að þeir ættu að hlusta á hverju sinni. Það var auðvelt að ákveða að fyrst að þeir spiluðu íþrótt sem kerfisbundið mismunaði konum, þá hlytu þeir að standa með þessari mismunun. Í þessari tvískiptu veröld skiptist þessi flokkun í heimskt fótboltafólk og hina sem greindari voru, sem létu ekki glepjast heldur tileinkuðu sér víðsýni, jafnrétti og höfðu vandaðan tónlistarsmekk.
Eftir því sem árin liðu og samfélagið opnaðist aðeins, bar á fólki sem ræddi einkamál sín opinberlega í fjölmiðlum. Það kom á daginn að íþróttirnar höfðu bjargað fjölda manns sem annars hefði lent í vafasömum félagsskap, orðið fyrir áföllum eða var með lesblindu og átti erfitt með að fóta sig í menntakerfinu. Í undirmeðvitundinni hef ég sennilega séð þessar játningar sem enn frekari sönnun þess að við skiptumst í bókhneigðar eða boltahneigðar týpur, og aðeins annar flokkurinn væri fyrir gáfað og vandað fólk. Þegar fréttir bárust af fótboltamönnum sem sýndu mannfyrirlitningu eða beittu ofbeldi, hertist ég enn frekar í þessari afstöðu minni. Þegar ég hitti fótboltaáhugamenn sem voru slæmar manneskjur, þá dró ég stóran hring utan um þessa boltaíþrótt og manninn líka. Fótbolti var geðsjúkdómur.
Í gegnum árin hafði ég auðvitað hitt fjöldann allan af fótboltaáhugafólki sem mér líkaði við og mér þótti jafnvel mjög vænt um. Þegar systir mín ól af sér þrjá vaska fótboltadrengi sem eru einstaklega vandað fólk, og sá elsti hóf atvinnumennsku í íþróttinni, velti ég fyrir mér hvernig þetta gæti eiginlega farið saman. Voru þessir ljúfu drengir undantekning frá reglunni? Þegar ég hóf háskólanám í þriðja sinn og dúxinn í árganginum var afreksmaður í íþróttinni og mikið prúðmenni að auki, þá hrikti enn frekar í stoðum þessara skoðana minna. Þegar ég kynntist lauslega fyrrum atvinnukonum í íþróttinni, og það á tónleikaferðalagi af öllum mögulegum stöðum, þá vöknuðu spurningar sem ég átti ekki svör við.
Síðan hófst stórmót, Heimsmeistarakeppnin í knattspyrnu 2026. Ég gerði grín að kunnáttuleysi mínu í íþróttinni en settist samt niður eitt kvöldið með manninum mínum og ákvað að horfa á heilan leik. Ég æpti eitthvað á skjáinn um hægri vænginn og óeinbeitta miðjumenn eins og ég hefði verið að fylgjast með ensku úrvalsdeildinni í tuttugu ár. Ég krafðist þess að þeir myndu setja boltann í rammann. Makinn horfði á mig áhyggjufullur. Hver var núna komin með geðsjúkdóm?
Algórytminn í símanum spurði einskis og hóf að mata mig á fótboltaupplýsingum og ljósmyndum af norska landsliðsmanninum Erling Braut Haaland sem hafði keypt sérstaka útgáfu af Heimskringlu Snorra Sturlusonar á meira en milljón norskra króna og gefið bókasafninu í heimabænum sínum eintakið. Hann var jafnréttissinnað góðmenni og heljarinnar krútt. Núna var ég farin að skipuleggja dagana mína í kringum stórmótið af því að ég mátti ekki missa af leik. Síðan sá ég Messi spila og skyndilega skildi ég trúarhreyfinguna í kringum þann mann. Hvernig gat hann verið svona snöggur? Ég fletti upp hæð og þyngd leikmannsins og datt niður í kanínuholu um Diego Maradona. Núna vissi ég hvað „Hönd Guðs“ var og „Mark aldarinnar.“
Það rann upp fyrir mér að ég hafði auðvitað engan til að ræða við um þetta áhugamál af því að ég hafði kjúreitað sérstaklega vinahóp í kringum mig sem hafði bókstaflega engan áhuga á knattspyrnu. „Eigum við að horfa á leikinn á eftir?“ spurði ég vinkonur mínar og þær sendu mér gif-myndir og „lol“ til baka.
Í gærkvöldi sendi ég síðan skilaboð á vinapar til að reyna að plana áhorf á leikinn á sunnudagskvöldið. „Það er sko hlé og meira að segja tónleikar í hálfleik,“ sagði ég, í örvæntingarfullri tilraun til að selja þeim áhorfið út á menningarhlutann.
