Það er alveg rétt að það á ekkert að gagnrýna Ólaf Ragnar Grímsson fyrir að tala gegn aðildarviðræðum við ESB.
En það á heldur ekki að láta eins og skoðun hans sé ofboðslega fréttnæm.
Ólafur Ragnar var á móti EES-samningnum fyrir rúmum 30 árum. Taldi samninginn hættulegan.
Hann var á móti NATO aðild, sá hættur í þeim félagsskap.
Hann var á móti EFTA. (Og hann var reyndar líka á móti að leyfa sölu á bjór á Íslandi.)
Það hefði verið mun meiri frétt ef Ólafur Ragnar hefði sagt: skoðum þetta mál bara með opnum huga.
Ólafur Ragnar er hrifinn af Nei-takkanum. Og það er bara fínt.
So far, so good
En EES-samningurinn reyndist okkur samt ótrúlega vel. EFTA reyndist okkur vel. NATO er grundvallarþáttur fyrir öryggi og um leið fullveldi landsins.
Að segja nei við EES, EFTA og NATO hefði haft miklar afleiðingar fyrir efnahag og fullveldi landsins.
Það var átak koma EES-samningnum í gegnum Alþingi fyrir rúmum 30 árum. Ég er þakklát þeim sem börðust fyrir því að þetta skref var tekið á sínum tíma. Þá heyrðust líka varnaðarorð og hrakspár um fátækt og fullveldi.
Hætturnar voru taldar miklar m.a. af Ólafi Ragnari Grímssyni, sem hélt því t.d. fram að samningurinn byði þeirri hættu heim að útlendingar gætu eignast allar auðlindir landsins nema fiskveiðiauðlindina, sem var undanskilin í viðræðunum.
En nú vitum við að hryllingssögurnar gengu ekki eftir. Og í dag værum við nær því að vera stödd í efnahagslegri hryllingssögu ef við værum án EES-samningsins.
Verum ábyrg og raunsæ
Við eigum að vera ábyrg og varkár og við eigum að vera raunsæ og leggja skynsamlegt mat á stöðu og hagsmuni Íslands.
Ísland er fámennt ríki. Við þurfum að eiga greiðan aðgang að alþjóðastofnunum og láta rödd okkar heyrast. Og ég held að staða okkar sé sterkari með tilliti öryggis og efnahags í bandalagi með öðrum en að standa ein.
Og í landi þar sem það að kaupa íbúð nálgast að vera áhættufjárfesting er eðlilegt að vilja skoða hvernig málin gætu litið út með annan gjaldmiðil.
Því meira segja þegar hér var svokallað lágvaxtaskeið voru vextir á Íslandi samt miklu hærri en í löndum sem við viljum bera okkur saman við. Í landi þar sem alltaf þarf margfalt hærri vexti til að kæla verðbólgu en annars staðar er skynsamlegt að vilja innsýn í hvað annar kostur gæti fært atvinnulífi og heimilum.
Núna heyrist að ekki sé hægt að ræða gjaldmiðilinn og Evrópumál vegna þess að vextir eru háir. Það eigi fyrst að lækka vexti og svo megi ræða aðra hluti. Vandinn við þetta er bara sá að vextir eru alltaf háir á Íslandi.
Þau sem boða að óbreytt ástand sé best verða að minnsta kosti að svara hvers vegna almenningur og minni fyrirtæki eiga að taka á sig kostnaðinn af háum vöxtum sem alltaf fylgja krónunni. Val á gjaldmiðli speglar pólitískt hagsmunamat.
Á móti samningi sem ekki hefur verið gerður
Það er ekki skynsamlegt að berjast af krafti gegn samningi sem ekki hefur verið gerður. Gegn samningi sem ekki er orðinn til.
Sagan hefur kennt okkur að það er átak að fara í gegnum umræðu um mikilvæg mál og vega og meta hvað er best fyrir Ísland.
Það borgar sig hins vegar alltaf að skoða kostina.
