Aðild að Evrópusambandinu myndi opna gríðarlega stóra markaði fyrir íslenskar landbúnaðarafurðir. Mikilvægt er að styðja markvisst og myndarlega við íslenskan landbúnað. Aðild byði einnig upp á að stuðningur fengist við uppbyggingu innviða á Íslandi, sem í mörgum tilfellum uppfylla ekki evrópska staðla, t.a.m. þjóðvegirnir úti á landi. Þá viljum við velferðarsamfélag að evrópskum sið fremur en bandarískt samfélag sem takmarkar mjög rétt almennings t.d. til fæðingarorlofs, sumarfrís og veikindadaga. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
„Þetta er eitthvað sem ég tel að gæti nýst framþróun í landbúnaði hér heima, fyrir utan það að hafa aðgang að gríðarlega stórum markaði sem leiddi til þess að með hagræðingu í landbúnaði hér heima fyrir að þá myndum við geta sótt líka af afli fram inn á stærri markaði með okkar frábæru vöru. Það sem ég er að segja er að við eigum alltaf að halda áfram, við eigum að styðja við íslenskan landbúnað eftir bestu getu, við þurfum að gera það skynsamlega þannig að þetta raunverulega skili sér í betra starfsumhverfi fyrir bændur landsins þannig að þeir geti haldið áfram að framleiða sína frábæru vöru. En við verðum líka að horfast í augu við hlutina eins og þeir eru að sumir bændur, meðal annars sauðfjárbændur, þeir eru ekki endilega í hvað öruggasta umhverfi eða eru að standa frammi fyrir því að það sé mjög hátt launaumhverfi hjá þeim, síður en svo, þannig að þeir þurfa á stuðningi að halda, ekki spurning, en ég tel að það væri ekki síst fyrir þá og yngri bændur að sjá einmitt hvað Evrópusambandið gæti haft í för með sér.
Því til viðbótar, og það er kannski eitthvað sem fólk eins og ég og fleiri sem viljum taka þessi skref, ekki bara já heldur vonandi ná lengra, er að draga fram hvað Evrópusambandið er mikill stuðningsaðili við hinar dreifðu byggðir landanna. Við sjáum það bara á ríkjum Evrópusambandsins að þegar þú kemur út fyrir stórborgirnar, 50-100 kílómetra, þá eru búnar að eiga sér stað almennilegar vegabætur og svo framvegis. Og til að mynda spænski ráðherrann sem kom hér um daginn, utanríkisráðherra, sem er að draga fram og þeir eru að draga fram núna 40 ára reynslu Spánar innan Evrópusambandsins, sem var fátækt land þá, hefur styrkt sig verulega. En hann sagði líka, það getur verið að hann hafi líka sagt þetta í viðtali, alla vega hann sagði við mig að það sem að þau sáu ekki síst er að allt í einu fóru að koma almennilegir vegir á landsbyggðinni, brýr, göng. Þetta var eitthvað sem Spánn hefði aldrei getað gert án þess að vera í Evrópusambandinu?“
Þetta er nefnilega góður punktur. Blasir ekki við miðað við innviðaskuldina sem hér er til dæmis með samgöngumannvirki og þess háttar að hluti af pakkanum hjá okkur gæti verið tímabundinn styrkur sem sagt eða stuðningur Evrópusambandsins við okkur í að greiða þessa innviðaskuld.
„Ég held að það væri ekki spurning, hluti af því sem Evrópusambandið kæmi að. Hér eru brothættar byggðir og Evrópusambandið tekur mjög alvarlega að styðja við brothættar byggðir, líka út frá menningu og menningarsögu, þá ýtir sambandið einmitt undir það að byggja upp innviði, byggja upp þannig samfélög að þau hafi svigrúm til þess að halda áfram og möguleika til þess að halda áfram. Þannig að jú, algjörlega, ég held að þetta sé sá þáttur sem þurfi að ræða meira og betur, hvernig stuðningur við hinar dreifðari byggðir landsins getur orðið með Evrópusambandinu og við erum að sjá, þú ert að tala um vegina, mér skilst að stór hluti íslenskra vega uppfylli ekki einu sinni hérna kröfur Evrópusambandsins til vega. Og við Íslendingar sem höfum búið hérna alltaf, við vitum alveg nákvæmlega hvað um ræðir. Evrópusambandið gerir kröfur til þess að það sé ákveðið öryggi á vegum úti og þá skiptir ekki máli bara í kringum borgir heldur ekki síst á landsbyggðinni til þess að fólk þar hafi svigrúm til þess að halda áfram að lifa og starfa.
Ég man þegar ég fór á Vestfirðina núna fyrir síðustu kosningar og líka aftur fyrir sveitarstjórnarkosningarnar, þau segja bara við ríkisvaldið: Passið þið upp á innviðina, upp á vegina og leyfið okkur síðan bara hvort sem það eru vegir eða heilbrigðiskerfið. Passið þið upp á innviðina? Við munum sjá um rest, við munum bjarga okkur. Og það er eiginlega það sem að við þurfum sem samfélag að hugsa, við þurfum að passa, það eru ákveðnir hlutir sem ríkisvaldið þarf sérstaklega að passa upp á varðandi innviðina. Þú nefnir innviðaskuldina, hún er gígantísk, hún er rosaleg, og það er eitt af þessum stóru verkefnum sem þessi ríkisstjórn tók við og við höfum markvisst verið að fara í, bættum strax á fyrsta ári við sjö milljörðum í viðgerð á vegum landsins. Við höfum farið í það að hafa opið meðal annars í meðferðarstofnunum á sumrin, bara strax tekin ákvörðun um það og á móti reynum við að taka svona táknræn skref til þess að sýna fram á að við erum líka að hagræða í ríkisrekstri. Fyrsta skrefið var náttúrlega að fækka um einn ráðherra í ríkisstjórninni en við erum að halda áfram og við erum að fækka ríkisstofnunum, ég held að ríkisstofnunum hafi nú þegar fækkað um einhver 6%. Það er búið að sameina sýslumannsembættin, það er búið að einfalda kerfin, það er búið að sameina núna nokkrar stofnanir í eina stofnun atvinnuveganna og við erum bara rétt að byrja.“
Já, nákvæmlega. Tíminn er að hlaupa frá okkur, hann hleypur hratt frá okkur.
„Já, ansi hratt, það er svo gaman að spjalla við þig.“
Jú, sömuleiðis. Aðeins í lokin. Snýst þetta ekki líka um það hvernig samfélag við viljum vera? Það er talað um það að Evrópa sé eftirbátur til dæmis Bandaríkjanna þegar kemur að hagvexti og slíku. En þetta snýst ekki bara um hagvöxt, um verðmætasköpun, þetta snýst líka um það hvernig henni er deilt út á meðal fólksins. Og við sjáum það í Bandaríkjunum, fæðingarorlofið, hvað, vika, eitthvað álíka, hálfur mánuður.
„Já, já og sumarleyfi einhverjar tvær vikur.“
Já, og vinnutíminn er óheyrilega langur og veikindaréttur og allt slíkt er mjög takmarkað. Þarna hefur Evrópa byggt upp samfélag sem er okkur miklu meira að skapi en bandaríska samfélagið.
„Já, já, það er algjörlega rétt hjá þér og ég held að það væri risaákvörðun fyrir íslenskt samfélag ef það ætlaði að taka upp bandaríska kerfið sem að mér finnst sumir vilja gera, að vilja frekar horfa þangað varðandi samfélagslega uppbyggingu. En hitt er annað að það er margt sem að er hægt einmitt að leita til Bandaríkjanna og þau eru fyrirmynd á svo mörgum sviðum og hvati og ýmislegt. En þau eru líka ekki að senda frá sér þau merki sem að ég vil fylgja eftir þegar kemur að einmitt uppbyggingu velferðarsamfélags, réttindi, mannréttindi heilt yfir, hvort sem það er jafnrétti, réttindi hinsegin fólks, réttindi barna, svo eitthvað sé nefnt. Afneitun í loftslagsmálum er ekki eitthvað sem að ég get tekið undir. Þess vegna finnst mér mikilvægt að sjá það að Evrópa er með mjög metnaðarfull markmið þegar kemur að jú, loftslagsmálum, mannréttindum en ekki síst segir: Heyrðu, við ætlum að vera hér samfélag þjóða sem passar upp á sína minnstu bræður og það er eitthvað sem við Íslendingar megum aldrei gefa frá okkur, það er að hafa hér öflugt samfélag sem tryggir velferð en tryggir um leið líka vöxt atvinnulífsins, að það verði hér frjáls og opinn markaður og það er ekki síst það sem náttúrlega atvinnulífið þarf á að halda að hafa greiðan aðgang að okkar útflutningsafurðum. Við erum útflutningsdrifin þjóð og við eigum að halda því áfram en við verðum líka að passa upp á hið samfélagslega net.“
Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
