Við erum í gríðarlega sterkri stöðu til að fara í aðildarviðræður við Evrópusambandið nú, ólíkt því sem var 2009, þegar við vorum á hnjánum. Evrópusambandið er ekkert feimið við að segja þetta opinberlega, hingað koma kommissarar og bókstaflega stafa það ofan í okkur að vissulega sé hægt að finna varanlegar sérlausnir sem taka mið af sérstöðu Íslands. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:
Nú eru innan við tveir mánuðir í þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald eða endurupptöku viðræðna, aðildarviðræðna, við Evrópusambandið. Tvær skoðanakannanir sem hafa komið með svona hvað, mánaðar millibili, þær sýna að það er naumur meirihluti fyrir já-inu. Hvernig lest þú stöðuna?
„Ég les hana þannig, og það er það kannski sem að mér finnst svo frábært og jákvætt í heildina, er að fólk vill vita meira, fólk er óákveðið, skiljanlega. Það eru búin að vera svolítil læti og stundum öskur, óþarfa öskur að mínu mati. En mér finnst fólk vilja vita meira, bæði ungt fólk, náttúrlega þetta snýst ekki síst um það, og síðan eldra fólk. Ég er að heyra alls konar sjónarmið og fyrst og síðast þá finnst mér það ná í gegn líka, þessi grasrótarhreyfing sem var stofnuð sem að heitir Já til að sjá. Mér finnst það. Mér finnst það mjög jákvæð nálgun. Bara fullt af vinum mínum og vinkonum, þau segja, elsku Þorgerður, við ætlum að segja já núna en við erum ekkert örugg með framhaldið.“
Nei auðvitað, fólk vill sjá samninginn, sjá bara hvað stendur okkur til boða.
„Akkúrat og það er það sem að mér finnst vera mikilvægt út af því að við getum, bæði ég og líka aðrir sem eru eindregið á móti því að gera neitt sem að snertir Evrópusambandið, það eru allir að fullyrða alls konar hluti, ef og þegar og við fáum þetta en ekki hitt og stundum gaslýsing í gangi. Að þá tel ég svo mikilvægt að nýta þetta tækifæri, af því þetta er gríðarlegt tækifæri, kem kannski því á eftir, að ýta öllum þessum efum og þegar og vangaveltum, getgátum alls konar hópa og einstaklinga út af borðinu. Og gera það fyrir hina íslensku þjóð, gera það fyrir fólkið okkar í landinu, út um allt land, af öllum kynslóðum, að segja allt í lagi, við ætlum að semja. Staða okkar er gríðarlega sterk og við ætlum að koma með samning sem felur í sér staðreyndir á borðið, ekki neinar vangaveltur, ekki þessi ef, heldur staðreyndir. Og það er það sem mér finnst fólk vilja sjá og vilja vita. Og af hverju segi ég tækifæri, Ólafur? Það er af því að, og það er ekki bara ég heldur líka. bæði fólk innan ríkisstjórnar, stjórnkerfis, fólk sem var áður í stjórnkerfinu en hefur líka samskipti við fólk innan Evrópusambandsins, sem ekki bara skynjar það heldur fær það beint í æð að Evrópusambandið er tilbúið til þess að gera mjög margt, er að nálgast hlutinn, að mínu mati, þessar samningaviðræður með allt öðrum hætti heldur en var gert. 2009 til 2013 þegar við fórum beinlínis á hnjánum inn í þær samningaviðræður.
Staða okkar er gríðarlega sterk, við erum ekki að koma á hnjánum, við erum miklu frekar með. kassann úti, við höfum verið stórveldi áður á ákveðnum sviðum, eigum við að tala um til að mynda sjávarútvegsmálin, orkumálin, mannréttindamálin, jafnréttismálin, þá erum við þar stórveldi á þessum sviðum og getum sett ýmsar kröfur fram. Þannig að það sem ég hef verið að reyna að draga fram er að það væri ábyrgðarhluti af okkur sem stjórnmálafólki í íslenskri pólitík að nýta ekki þetta einstæða tækifæri af því þetta er gluggi sem er opinn núna. Hann er ekkert endilega opinn eftir tvö ár eða þrjú ár, heldur þetta er gluggi sem er opinn núna sem okkur gefst, meðal annars því miður út af þróun alþjóðamála, það er bara geopólitíkin er þannig, heimsmálin standa þannig, Ólafur, að Evrópusambandið sem allar þjóðir er að huga að sínum öryggismálum, hvort sem það er í Norður-Atlantshafi eða bara við gamla eða nýja járntjaldið sem er núna Austur-Evrópa gagnvart Rússlandi. Þær fjölþátta ógnir sem steðja að okkur í dag í gegnum Rússa og ýmis fleiri stórveldi. Allt þetta er Evrópusambandið auðvitað að taka tillit til, fyrir utan að það eru mikilvæg skilaboð fyrir Evrópusambandið líka að sýna að það getur stækkað. ekki bara til austurs heldur líka til norðurs og til norðvesturs. Þannig að staða okkar og tæki í dag eru með allt, allt öðrum hætti og við erum að sjá hér framkvæmdastjóra innan framkvæmdastjórnarinnar. kommissara koma hingað eins og sjávarútvegskommissarinn og beinlínis stafa það ofan í okkur að jú, það er hægt að finna sérlausnir, það er hægt að draga fram varanlegar undanþágur eins og Finnarnir og Svíarnir fengu í landbúnaðarkaflanum, Danirnir með ýmsum hætti, Svíarnir líka, sem er risamál fyrir þá sem ég er ekki viss um að. væri endilega fyrir okkur en það er frekar kannski innanlandspólitískt mál en Svíarnir fengu varanlega undanþágu í því að hafa þeirra áfengisverslun ríkisins, Systembolaget.
Danirnir eru náttúrulega með skýr skilyrði varðandi búsetu útlendinga sem vilja eiga fasteignir í Danmörku. Allt þetta eru hlutir sem við getum miklu meira en skoðað heldur sett fram kröfur um, þannig að tækifærið, Ólafur, er mikið og, eins og ég segi, ég tel að við eigum að grípa þetta tækifæri, við eigum ekki að hlusta á úrtölufólkið, við verðum að halda áfram, áfram upp fyrir Ísland, því á endanum er þessi ákvörðun okkar í ríkisstjórninni að flýta þjóðaratkvæðagreiðslunni fyrst og síðast byggð á íslenskum hagsmunum, það hvernig við getum styrkt Ísland út frá því að treysta okkar efnahagslega öryggi, pólitíska öryggi, pólitískt öryggi í dag hefur miklu meiri þýðingu heldur en það hafði hér á árum áður, fyrir utan svona öryggi í breiðum skilningi. Þannig að þetta er allt fyrir Ísland, þannig er það bara.“
