Einhver athyglisverðasta pólitíkin sem rekin er á Íslandi nú um stundir er afstaða helstu samtaka atvinnulífsins til atkvæðagreiðslunnar í ágúst. Forkólfar flestra helstu og mikilvægustu fyrirtækja landsins, sem reiða sig jöfnum höndum á útflutning og greiðan veg að vel borgandi sölusvæðum, virðast ekki hafa nokkurn áhuga á því að semja um hraðvirkari og hindrunarlausari leiðir að þeim mörkuðum sem hafa reynst íslensku hagkerfi best og öruggastir um áratugi.
Þetta er svo öfugsnúið að telja verður lyginni líkast. Og spyrja má fyrir hvaða hagsmunum þessir foringjar fyrirtækjanna eru að berjast, því ekki vilja þeir kynda vélar kapítalismans af þeim þrótti sem mögulegur er í stöðinni. Þeir þora einfaldlega ekki að sjá hvað er í boði. Þeir telja hag sínum betur borgið án þess að sjá mögulegan samning um frjálsari markaðsviðskipti. Og svo þegja bara fulltrúar allra fyrirtækjanna innan þessara sömu samtaka í einum álútum kór.
Látum vera afstöðu Viðskiptaráðs sem hefur breyst í trúarsamkomu einhverra einangrunarsinna sem boða frjálshyggju, án frelsis, og skipta í rauninni ekki lengur nokkru máli í efnahagslegri umræðu á Íslandi, enda með öllu ómarktæk í seinni tíð, en að sjálf Samtök atvinnulífsins hér á landi, sem eiga að heita burðarstoð í þjóðfélaginu og öllu gangverki þess, skuli ætla að króa sig af með viðlíka hætti sætir auðvitað slíkri undrun að vart verður við annað jafnað.
Þau afþakka aukið frelsi.
Og gildir þá líka einu hvort einhver möguleiki er á því fyrir helstu útflutningsgreinar landsmanna að komast í betra skjól af sterkasta tollabandalagi álfunnar, sem vegur einmitt þyngra nú um stundir en nokkru sinni, eftir að Bandaríkjastjórn sagði skilið við frjáls viðskipti og hóf að leggja gömul vinaríki sín í efnahagslegt einelti.
„Kann það að vera svo að helstu valdamenn innan Samtaka atvinnulífsins óttist þá auknu samkeppnishæfni sem foringjar Evrópusambandsins tala sýknt og heilagt fyrir …“
Spurt er: Nánara samstarf við raunabestu nágrannaríkin? Nei, aldeilis ekki! Hraðari og tryggari flutningur til best borgandi kaupendanna? Nei, aldeilis ekki! Aukinn ágóði fyrir félagsmenn um allt land? Nei, aldeilis ekki! Tryggari stoðir undir efnahag landsmanna? Nei, aldeilis ekki.
Og hafa þessar forvígismenn fyrirtækjanna á Íslandi eitthvað lært af Brexit? Onei, því nei virðist vera eina svarið sem rúmast inni í kolli þeirra.
Það er ástæða fyrir því að allir heilbrigðir hægriflokkar Evrópu aðhyllast Evrópusambandið. Það er órjúfanlegur partur af hugsjón þeirra og stefnu. Samstarf Evrópuríkja hefur fyrst og síðast verið farsælt sakir þeirrar ofuráherslu sambandsins að efla með öllum ráðum viðskipti á milli aðildarríkjanna og liðka fyrir þeim, svo hagsæld þeirra aukist og styrkist sem mest má vera.
Þetta heitir að efla auðhyggjuna, án þess þó raunar að slá nokkru sinni af neytendavernd, eins og saga Evrópusambandsins sýnir bæði og sannar.
Og hvaða grunur læðist þá að skrifara þeirra orða sem hér birtast almenningi? Kann það að vera svo að helstu valdamenn innan Samtaka atvinnulífsins óttist þá auknu samkeppnishæfni sem foringjar Evrópusambandsins tala sýknt og heilagt fyrir, en þar er auðvitað kominn drifkraftur hagvaxtar í hverju ríki. Og hver var hann á Íslandi á árunum 2019 til 2025 að teknu tilliti til fólksfjölgunar, altso hagvöxtur á mann, jú 0,1 prósent, á sama tíma og hann var 1,4 prósent í Danmörku, svo hvar brennur þá í álfunni?
Til samanburðar er oft talað um að árlegur hagvöxtur á mann sé heilbrigður og sjálfbær á bilinu 1,5 til 2,5 prósent í þróuðum hagkerfum. Árlegur hagvöxtur um 0,1 prósent í boði Samtaka atvinnulífsins og stjórnar gömlu valdaflokkanna má því almennt telja til stöðnunar.
Kannski er hræðslan við aukna samkeppni svo augljós hér á landi að óþarfi er að minnast á hana. Nýjasta dæmið er náttúrlega hvað mest afhjúpandi. En fákeppni olíufélaganna – og ástæða þess að þau eiga jafn erfitt með að lækka verð og raun ber vitni, svo vitnað sé í furðufréttir vikunnar – er auðvitað Samkeppniseftirlitinu að kenna!
Íslenskara verður það ekki!
