Í sumar hef ég farið í tvær hringferðir um landið sem ökuleiðsögumaður með farþega frá Þýskalandi. Það er mikil reynsla fyrir fararstjóra að upplifa landið með augum ferðafólksins. Fyrst er byrjað á Gullna hringnum og síðan tekur hringvegurinn við.
Hrifning þeirra af landinu okkar er mikil. Skoðum það nánar.
Ferðafólkið hefur mikinn áhuga á náttúru og sögu landsins. Það vill vita hvernig er að búa í landinu og hvernig Ísland breyttist úr fátæku og harðbýlu landi í nútíma þjóðfélag velmegunar og framfara.
Í ferðum mínum uppgötvaði ég meðal annars hvað hringvegurinn okkar, þessi rúmlega 1400 kílómetra langi vegur er einstakur „ferðamannastaður“ og mikil gersemi. Þjóðverjarnir kalla hringveginn „ævintýrahringinn“ sem er réttnefni á honum þegar að er gáð.
Á „Ævintýrahringnum“ eru um 20 þorp og bæir, um 30 sögustaðir og yfir 40 náttúruundur.
Einnig er hægt að heimsækja tugi kirkna sem flestar eru opnar og tilvaldar fyrir sögu- og söngstundir, bæði á þýsku og íslensku!
Ævintýrahringurinn á Íslandi er einstakur á heimsvísu og ætti að auglýsa sem merkilegasta „áfangastaðinn“ á Íslandi. Það má fullyrða að ekkert land í heiminum bíður upp á vikulanga hringferð um landið með öllum þeim frábæru áfangastöðum sem eru í boði sem eru eins og perlur á 1400 kílómetra langri „perlufesti“.
Einn ferðamannanna sagði mér að mesta upplifunin hefði verið að ganga bak við Seljalandsfoss sem mér fannst reyndar ekkert sérstakt þar til hann sagði mér það!
Annar sagði að bátsferðin um Jökulsárlón hefði staðið upp úr í ferðinni. Dettifoss og Gullfoss eru áhrifamikil upplifun sérstaklega þegar rigning og rok eykur áhrifin.
Steinasafnið á Stöðvarfirði er einstakt en einnig Möðrudalur með sína kirkju, einstakan veitingastað og útsýni að Herðubreið. Geysir í Haukadal er líklega mesta upplifun ferðamannanna enda gýs hann á um 7 mínútna fresti allan ársins hring síðan 17. júní árið 2000 eftir jarðskjálftann þann dag.
Ferðafólkið upplifir alls konar veður í ferðinni. Það fær sól og rigningu, vind og logn, kulda og hita stundum allt sama daginn. Nokkrir töluðu um það hvað 10 stiga hiti væri góð tilbreyting frá hitabylgju í heimalandinu. „Loftkæling er innifalin“ var oft sagt.
Á sögustöðunum var mikil upplifun að sjá torfbæina sem tekist hefur að varðveita en Þingvellir standa upp úr sem áfangastaður bæði sem sögustaður og sem náttúruundur á flekaskilum.
Orrustustaðirnir í Skagafirði frá Sturlungaöld eru áhugaverðir fyrir ferðamenn en einnig sú staðreynd að friður ríkti í landinu okkar í um 350 ár eftir landnám meðan styrjaldir voru stöðugt háðar á Norðurlöndum og í Evrópu á sama tíma. Hugsanlega tryggði stofnun Alþingis árið 930 þennan frið.
Dökka hliðin á Íslandi
En það er ekki allt sem vekur hrifningu ferðafólksins.
Meðfram hringveginum og á hliðarvegum hans er að finna mikið safn bílhræja og aflagðra véla og gáma sem eru okkur Íslendingum til háborinnar skammar.
Þjóðverjarnir spyrja oft af hverju við erum svona hrifin af bílhræjum! Ég reyni alltaf að beina athyglinni frá draslinu með því að segja frá einhverju hinum megin við veginn.
Það eru góðar undantekningar frá þessum ósóma. Fáskrúðsfjörður er að mínu mati snyrtilegasti bærinn á hringveginum en Egilsstaðir, Akureyri og Hvolsvöllur eru einnig til fyrirmyndar.
Nánast allan hringinn er að finna ónýt bíla- og vélahræ, aflagðar dráttarvélar og heyvinnslutæki, ónothæfar jarðvinnuvélar og flutningavagna sem eru að sökkva í jarðveginn oft eftir áralanga dvöl þar.
Nýjasta bílhræið er á Hellisheiði norðan megin um 100 metra frá hringveginum, stutt fyrir ofan Kambana. Toyotahræið er búið að vera þarna í um 3 mánuði og engum dettur í hug að fjarlægja það sem sýnir kæruleysi okkar í þessum efnum. Það er umhugsunarvert að ekkert opinbert eftirlit skuli grípa þarna inn í og taka af skarið.
Draslið meðfram hringveginum nær hámarki sunnan megin við Hvalfjarðargöngin en þar er að finna um 200 bíla- og vélarhræ austan megin og um 10 ónýta gáma, marga á hvolfi vestan megin. Þegar ekið er til Víkur í Mýrdal austan frá blasa við um 15 bílhræ og við innkeyrsluna í Eyjafjörð er það fyrsta sem ferðamaðurinn sér um 100 ryðgaðar vinnuvélar og rútur sem ættu að sjálfsögðu heima innan lokaðra girðinga sem myndu minnka sjónmengunina.
Vissulega er í mörgum tilfellum um að ræða vinnuvélar í notkun en í Þýskalandi er skylda að hafa háar girðingar utan um slíka starfsemi að sögn ferðamannanna.
Að lokum má nefna að Þjóðverjar spyrja oft af hverju við erum með tvo handónýta Volkswagen Golf bíla fyrir ofan Litlu Kaffistofuna sem er stillt upp við upplýsingaskilti um dauðaslys í umferðinni. Það hlýtur að vera hægt að minnast fórnarlambanna með öðru en tveimur bílhræjum segja þeir. Ég beini athygli ferðamannanna að Hellisheiðarvirkjun hinum megin við veginn þegar ekið er um þetta svæði. Ég hvet aðstandendur skiltisins að láta hanna betra minnismerki þarna.
Ég hvet einnig sveitarfélög og ríkisstofnanir til að gera stórátak sem gæti heitið „Burt með bílhræin á hringveginum.“ Aðeins þannig getum við sýnt ferðafólki landið okkar með stolti.
Að brjóta brú á undan sér í ágúst
Þjóðverjar vilja fræðast um efnahagsmálin á Íslandi. Góð lífskjör og velmegun í landinu okkar vekur athygli þeirra en gestunum finnst dýrt að fara út að borða.
Þeir spyrja oft um þau laun sem við Íslendingar fáum greidd fyrir vinnu okkar, hvað mikið af launum fer í skatta, hvað það kostar að leigja og kaupa húsnæði og hvað bensín, matur og vínföng kosta. Þeir sjá fljótt hvað það er dýrt að búa á Íslandi.
Að þeirra sögn eru Þjóðverjar flestir ánægðir með stöðuna í eigin landi.
Eftirlaunakerfið er sterkt, heilbrigðiskerfið og öldrunarþjónusta virkar vel með aðstoð innflutts vinnuafls. Þeir eru stoltir af þýskri framleiðslu og af borgum sínum.
Þjóðverjar spara mikið til efri áranna og eru í efstu sætum í heiminum hvað varðar uppsöfnun sparnaðar sem þeir nota meðal annars í ferðalög eins og til Íslands.
Ferðamennirnir segja mér frá því að atvinnuleysi hefur minnkað mikið í Þýskalandi enda eru um 1500 þúsund laus störf þar í boði. Stjórnvöld eru að hvetja fólk á eftirlaunaaldri að vinna áfram og bjóða um 2000 evrur (um 300 þúsund krónur) sem skattlaus laun á mánuði til að örva atvinnuþátttöku þeirra.
Samkvæmt könnunum sem eru á netinu eru flestir Þjóðverjar ánægðir með veru landsins í Evrópusambandinu en aðeins um 10% þeirra vilja að Þýskaland fari úr ESB. Um 80% eru ánægðir með evruna og telja hana mikilvæga í daglegu lífi og á ferðalögum en evru má nota í öllum löndum heims.
Þessar staðreyndir um stöðu mála í Þýskalandi segja manni að þar er ekkert sem líkist „brennandi húsi“ og stöðnun sem andstæðingar ESB lýsa nú í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar í ágúst. Þjóðverjar fyrirlíta svona ummæli um landið sitt.
Verðbólga er lítil og vextir af húsnæðislánum eru um 3,75% í Þýskalandi.
Aðspurður um vexti af húsnæðislánum á Íslandi varð ég að segja þeim að þeir væru um 9.75%.
Furðu losnir fullyrða þeir að ef slíkir vextir væru í boði í Þýskalandi yrði gerð bylting í landinu Þeir skilja ekki hvers vegna við látum bjóða okkur upp á slíkt okur!
Nú skalt þú ágæti lesandi spyrja sjálfa(n) þig af hverju þú lætur bjóða þér upp á slíkt og hvað veldur þessu ástandi í okkar annars frábæra landi.
Í haust göngum við til kosninga þar sem við ákveðum framtíð okkar lands. Flest lönd sem hafa tekið upp evru hafa séð vexti lækka mjög hratt vegna þess aga sem alþjóðlegur gjaldmiðill færir þeim. Það sama mun væntanlega gerast hjá okkur.
Að segja nei í haust er það sama og að brenna brú á undan sér.
