Eyjan

Orðið á götunni: Brexit skaðlegra en óttast var – stórskáldið dregur strik í sandinn

Mynd
Samsett mynd Mynd/Getty Images

Andstæðingar Evrópusambandsaðildar Íslands, þeir sem vilja ekki leyfa þjóðinni að sjá fullbúinn aðildarsamning, hafa löngum haldið því fram að hagur Breta hafi blómstrað frá því þeir gengu út úr ESB fyrir rúmum fimm árum. Hagvöxtur blómstri, hamingja landsmanna sé mælanlega meiri en fyrr, efnahagur Bretlands sé betri en nokkru sinni, allt sé miklu betra utan ESB.

Orðið á götunni er að þessi söngur nei-sinna sé argasta öfugmælavísa, þessu sé þveröfugt farið. Gögn styðja þetta.

Nú eru liðin tíu ár frá því að naumur meirihluti Breta samþykkti í þjóðaratkvæðagreiðslu að yfirgefa Evrópusambandið. Útgangan tók fullt gildi um áramótin 2020-2021. Í prýðilegri samantekt RÚV um stöðu mála, þar sem vitnað er í fjölda áreiðanlegra heimilda, kemur fram að í nýrri könnun frá YouGov telja 57% Breta það hafa verið mistök að yfirgefa sambandið en 30% telja það ekki hafa verið mistök.

Ný greining frá Englandsbanka bendir til þess að hagkerfi Bretlands hafi minnkað um sex prósent vegna áhrifa Brexit. Aðrir greiningaraðilar telja ýmsir að samdrátturinn sé enn meiri.

New York Times hefur tekið saman helstu áhrif Brexit á hagkerfi Bretlands. Blaðið nefnir rannsókn sem leidd var af Nicholas Bloom, prófessor við Stanford háskóla, þar sem reynt var að komast að kjarna máls. Niðurstaðan var að verg landsframleiðsla Bretlands hefði minnkað um allt að átta prósent vegna Brexit og áhrifin hafi safnast smám saman upp.

Þá hefur óháð eftirlitsstofnun með fjármálum Bretlands komist að þeirri niðurstöðu að Brexit hafi minnkað framleiðni landsins til framtíðar og breska hagkerfið hefur dregist aftur úr öðrum stórum hagkerfum undanfarin tæp 20 ár.

Orðið á götunni er að það sé athyglisvert að þrátt fyrir að tollar milli Bretlands og ESB hafi haldist nánast við núllið hefur skriffinnska, landamæraeftirlit og nýjar reglugerðir staðið í vegi brestra fyrirtækja. Stofnunin Centre for European Reform segir útflutning Bretlands á vörum og þjónustu til ESB hafa dregist saman um 12% vegna Brexit og innflutningur frá sambandinu um 16%.

Verst hefur þetta bitnað á landbúnaði, en útflutningur breskra landbúnaðarafurða hefur dregist saman um tæplega 30%. Svifaþungt landamæraeftirlit hefur nær algerlega komið í veg fyrir að skelfiskframleiðendur geti flutt vöru sína á erlenda markaði.

Evrópa er sem fyrr langstærsti viðskiptafélagi Bretlands, með meira en 40% af utanríkisviðskiptum landsins. Nú er bara miklu kostnaðarsamara að stunda þessi milliríkjaviðskipti en þegar Bretland var hluti af ESB.

Greining New York Times bendir til þess að helstu áhrif Brexit séu á fólksflutninga. Þarf það ekki að koma á óvart vegna þess að eitt af helstu loforðum Brexit-sinna var að draga myndi mjög úr fjölda innflytjenda við útgöngu úr ESB.

Áhrifin hafa hins vegar orðið allt önnur. Í stað þess að innflytjendur samanstandi aðallega af fólki frá ESB-ríkjum streyma þeir nú að frá löndum utan ESB. Þetta veldur margvíslegum vandræðum og kostnaði.

Mikill meirihluti Breta á aldrinum 18-28 ára telur Brexit hafa mislukkast og vill aðra þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort Bretland eigi að ganga aftur í ESB, samkvæmt nýrri könnun sem birtist í Guardian. Samkvæmt könnuninni vilja 62% fá aðra þjóðaratkvæðagreiðslu innan fimm ára og 60% myndu þar velja að ganga aftur í ESB.

Orðið á götunni er að miðað við þann efnahagslega samdrátt sem Brexit hefur valdið í Bretlandi og þau margvíslegu vandamál og skriffinnsku, sem útgangan hefur haft í för með sér sé engin furða þótt meirihluti Breta vilji nú snúa aftur inn í ESB.

Ólíklegt er að íslenskir kjósendur muni láta blekkingar íslenskra nei-sinna um afleiðingar Brexit fyrir Bretland ráða afstöðu sinni í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst nk.

Orðið á götunni er að mögnuð grein Hannesar Péturssonar skálds um Evrópumálin og þjóðaratkvæðagreiðsluna á Vísi í morgun, þar sem hann hrekur á meistaralegan hátt ómerkilegar lygar sem beitt er til að halda uppi merki nei-sinna, kunni að marka vatnaskil í umræðunni um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið.