Eyjan

Orðið á götunni: Hvað verður um Miðflokkinn ef enginn vill vinna með honum?

Mynd

Miðflokkurinn varð fyrir miklu áfalli eftir sveitarstjórnarkosningarnar í síðasta mánuði þegar kom á daginn að hvergi var áhugi á að mynda með flokknum meirihluta í sveitarstjórnum þrátt fyrir að gengi hans væri ágætt á nokkrum stöðum. Það var einungis í Reykjanesbæ að einn kjörinn fulltrúi Miðflokksins tók þátt í myndun meirihluta. Það kom ekki til af góðu því enginn annar flokkur hafði áhuga á að vinna með Sjálfstæðisflokknum í sveitarfélaginu sem vantaði einn bæjarfulltrúa til að geta myndað meirihluta.

Orðið á götunni er að það hvernig Miðflokkurinn var sniðgenginn sýni að aðrir stjórnmálaflokkar geti ekki hugsað sér samstarf við flokkinn vegna orðræðu hans og öfgafullra skoðana, einkum á Alþingi þar sem varaformaður flokksins fer fremstur í öfgafullum málflutningi sem öðrum flokkum líkar ekki samhliða því að formaður þingflokksins kemur fram af hroka og yfirlæti án þess að hafa af neinu að státa. Miðflokkurinn bætti við sig þremur borgarfulltrúum í Reykjavík að þessu sinni en hafði engan fyrir. Þrátt fyrir það að Sjálfstæðisflokkurinn hefði getað myndað tveggja flokka meirihluta með Miðflokki valdi hann að sniðganga hann og mynda meirihluta með Viðreisn og Framsókn sem tóku þátt í fráfarandi meirihluta í þrjú af fjórum síðustu árum nýliðins kjörtímabils.

Sama var upp á teningnum í fleiri af stærri sveitarfélögum landsins þar sem mynda þurfti meirihluta: Á Akureyri var Miðflokknum ýtt út úr meirihlutasamstarfi og skilinn eftir í minnihluta, í Hafnarfirði var myndaður þriggja flokka meirihluti Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Samfylkingar án þess að rætt væri við bæjarfulltrúa Miðflokksins, rétt eins og gerðist í Mosfellsbæ, þar sem Sjálfstæðisflokkurinn valdi að mynda meirihluta með Viðreisn þótt Miðflokkur hafi þar fengið mann kjörinn.

Mesta undrun vakti að Sjálfstæðisflokkurinn í Reykjavík skyldi hafa valið að sneiða hjá meirihlutasamstarfi við Miðflokkinn þar sem þessir tveir flokkar gátu myndað meirihluta og fengið tækifæri til að standa við öll stóru orðin frá kosningabaráttunni, því þeir voru næsta samstiga í harðri gagnrýni á flest sem gert hefur verið hin síðari ár í borginni. Það er hins vegar vandséð hvernig menn ætla að láta verkin tala í kjölfar skefjalausra loforða og yfirlýsinga. En megin skýringin mun samt vera sú að Hildi Björnsdóttur borgarstjóra hugnaðist ekki að vinna með Miðflokknum, einkum þó þeim fyrrum samflokksmönnum sem flúið höfðu til Miðflokksins og gagnrýnt Hildi og félaga harðlega eftir það. Þetta á ekki síst við um Helga Áss Grétarsson, Kjartan Magnússon og Mörtu Guðjónsdóttur sem kepptust við að gagnrýna gömlu félagana í Sjálfstæðisflokknum harðlega eftir vistaskiptin. Hildur gerði sér ljóst að Sjálfstæðisflokkurinn hefur verið óstjórntækur, m.a. vegna þessa fólks, og hana langar einfaldlega ekki til að framlengja það ástand. Það er fyllilega skiljanlegt.

Orðið á götunni er að ekki dugi að horfa einungis á ákvörðun forystu Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík varðandi það að sneiða hjá samstarfi við Miðflokkinn. Það var einnig gert á fleiri stöðum þar sem Sjálfstæðisflokkurinn tók þátt í myndun meirihluta, eins og dæmin frá Akureyri, Hafnarfirði og Mosfellsbæ sýna, en í öllum tilvikum er um stór og mikilvæg sveitarfélög að ræða en meira en helmingur þjóðarinnar býr í Reykjavík og þessum þremur sveitarfélögum, meira en 200 þúsund íbúar samtals.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður og stofnandi Miðflokksins, hlýtur nú að vera mjög uggandi um þau skilaboð sem hann og flokkur hans hafa fengið frá Sjálfstæðisflokknum eftir sveitarstjórnarkosningarnar. Ef Sjálfstæðisflokkurinn getur ekki hugsað sér að vinna með Miðflokki, hver ætti þá að gera það? Þessir tveir flokkar eru lengst til hægri og vandséð er að miðju- eða vinstriflokkar gætu hugsað sér samstarf við Miðflokkinn þegar jafnvel Sjálfstæðisflokkurinn vill það ekki.

Orðið á götunni er að þessi staða geti leitt til þess að núverandi stuðningsmenn Miðflokksins meti stöðuna þannig að tilgangslaust sé að kjósa Miðflokkinn, hann komist hvergi til valda eða áhrifa því enginn vilji samstarf við hann vegna öfganna. Þá gætu núverandi stuðningsmenn valið að snúa aftur til Sjálfstæðisflokksins eða Framsóknar. Það yrði hræðileg staða fyrir Sigmund Davíð og gæti hæglega gerst fyrir næstu Alþingiskosningar sem ættu að fara fram eftir tvö og hálft ár þegar kjörtímabilinu lýkur.

Orð eru dýr. Stóryrði geta verið rándýr.