fbpx
Miðvikudagur 25.maí 2022
Eyjan

„Ríkisstjórnin virðist vera fullkomlega glórulaus og afleiðingarnar eru grafalvarlegar“

Máni Snær Þorláksson
Fimmtudaginn 5. maí 2022 19:30

Andrés Ingi segir að nú sé tækifæri fyrir Guðlaug Þór umhverfisráðherra til að sýna og sanna að honum sé alvara þegar kemur að loftslagsmálunum.

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

„Enn og aftur þurfum við að tala um loftslagsmálin, því ríkisstjórnin virðist vera fullkomlega glórulaus og afleiðingarnar eru grafalvarlegar.“

Svona hefst pistill sem Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Pírata, skrifar en pistillinn birtist á Vísi í dag. Í pistlinum lýsir Andrés Ingi gremju sinni varðandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar í loftlagsmálum. „Í stuttu máli er staðan sú að ríkisstjórnin hefur ekki gert næstum því nóg til þess að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi. Eftir gjálfuryrtan málflutning um metnaðarfull áform undanfarin ár kemur í ljós að uppskeran er í engu samræmi,“ segir Andrés.

„Þetta er ekki bara mat þingmanns í stjórnarandstöðunni, heldur beinlínis það sem umhverfisráðherra sagði í vikunni: „Ísland er á eftir mörgum þeim löndum sem við viljum bera okkur saman við í aðgerðum í loftslagsmálum.“ Það mætti kannski túlka þetta sem hressandi hreinskilni, að umhverfisráðherra viðurkenni loksins aðgerða- og metnaðarleysið sem við höfum mörg bent á síðustu ár – ekki aðeins sitt eigið, heldur forvera síns sömuleiðis – svo afdráttarlaust.“

Andrés spyr þá hvað sé til ráða og hvað stjórnin ætlar að gera til að bæta stöðuna. Hann segir það vera óljós og að sporin sem ríkisstjórnin hefur tekið að undanförnu séu ógnvekjandi.

Segir samdráttinn ekki vera varanlegan

Andrés segir að baráttan við Covid-19 hafi sýnt að það er hægt að bregðast hratt og af alvöru við erfiðum aðstæðum. Hann segir að það væri óskandi að ríkisstjórnin hefði gert slíkt hið sama í baráttunni gegn loftslagsbreytingum. „En því miður einkenndist síðasta kjörtímabil af því að ríkisstjórnin barði sér á brjóst fyrir að vera betri en síðustu stjórnir á undan sér, en horfði þá fram hjá því hversu lélegar þær höfðu verið og hversu brýn þörf væri á stórtækum aðgerðum. Þetta endurspeglast í allt of veikum markmiðum í aðgerðaáætlun í loftslagsmálum, en líka í ótal ákvörðunum sem voru teknar á öðrum sviðum,“ segir hann.

Hann vísar í nýlega landsskýrslu Umhverfisstofnunar um losun gróðurhúsalofttegunada á Íslandi fyrir árið 2020. „Þar kemur fram að á milli áranna 2019 og 2020 hafi losun dregist saman, en þar munar mest um að losun frá vegasamgöngum dróst saman um 13%,“ segir Andrés en hann segir að ekki sé hægt að eigna ríkisstjórninni heiðurinn af þessari breytingu.

„Við þurfum að hafa áhrif Covid-19 í huga þegar við skoðum þessar tölur. Losun dróst saman á síðustu tveimur árum vegna þess að hingað komu mun færri ferðamenn en áður, sem þýðir bara að færra fólk var að keyra bensínbíla. Þessi samdráttur er því ekki varanlegur – hann er tilkominn fyrir tilviljun, ekki vegna aðgerða ríkisstjórnarinnar.“

Staðan grafalvarleg að mati Andrésar

Andrés segir þá að heildarmyndin sé enn verri. „Losun dróst saman vegna fækkunar ferðamanna, en hvað gerði ríkisstjórnin frekar en að styðja við þá þróun? Jú, hún fjármagnar beinlínis stórinnkaup bílaleiga á bensínbílum – hún borgar 400 þúsund krónur með hverjum keyptum bensínbíl, gegn því að bílaleigurnar skuldbindi sig til að kaupa ákveðið hlutfall rafmagns- og tengiltvinnbíla,“ segir hann.

„Í nýlegu svari við fyrirspurn kemur fram að á árinu 2021 hafi ríkið þannig borgað 875 milljónir til bensínbílainnkaupa bílaleiga sem stórfjölgaði bensínbílum.“

Hann veltir því þá fyrir sér hvaða áhrif þessi niðurgreiðsla á orkuskiptin hafi haft. „Á síðasta ári nýskráðu bílaleigur rúmlega 4000 fólksbíla. Af þeim voru 5% hreinir rafmagnsbílar. Til samanburðar nýskráðu einstaklingar og fyrirtæki önnur en bílaleigur um 5600 fólksbíla árið 2021, en 29% þeirra voru hreinir rafmagnsbílar. Þetta er grafalvarleg staða, því bílar sem eru nýskráðir í dag verða langflestir enn á götunum árið 2030, á uppgjörsári Parísarsáttmálans,“ segir hann.

„Í rauninni ætti það ekki að koma neinum á óvart hversu glórulaus þessi ákvörðun er. Ég varaði raunar við þessu sjálfur í þingsal þegar málið var tekið til atkvæðagreiðslu árið 2020. Á þessum tímapunkti dugir nefnilega ekki annað en að ríkisstjórnin segi einfaldlega: „Því miður, en bensínbílar eru bara ekki lengur í boði.“ En til þess skortir ríkisstjórnina kjark – eða mögulega eru þau of samofin hagsmunaöflum sem græða á því að selja áfram bensínbíla eins lengi og þau komast upp með það.“

„Vanhæfninni eru engin takmörk sett“

Andrés segir að ástandið sé orðið verulega þreytandi. „Hvernig getur ríkisstjórnin verið svona kærulaus þegar kemur að loftslagsmálunum? Hvers vegna er þeim svona sama? Svarið er reyndar furðulega einfalt. Raunin er sú að þegar Sjálfstæðisflokkurinn fær að ráða vega hagsmunir fjármagnsafla alltaf þyngra en hagsmunir almennings,“ segir hann.

„Ríkisstjórnin er í fullri vinnu við að sýna og sanna hversu einstaklega vanhæf hún er þessa dagana. Rasísku ummælin, bankasölufúskið, húsnæðis- og verðbólgukrísan – og nú bætast þessar fréttir við. Við stefnum hraðbyri í algjört óefni í loftslagsmálum og ríkisstjórnin býður ekki upp á neinar haldbærar lausnir. Vanhæfninni eru engin takmörk sett – hún vex út í hið óendanlega.“

Þá segir Andrés að það hafi ítrekað verið bent á það í kosningabaráttunni síðasta haust að ekki væri nóg að kjósa bara flokka sem eru með ásættanlega stefnu í loftslagsmálunum. „Því það skiptir máli með hverjum flokkurinn hugsar sér svo að vinna. Það er auðvitað einskis virði að skrifa upp fagurkveðna loftslagsstefnu ef þú ætlar beinustu leið í ríkisstjórn með flokknum sem hefur lélegustu stefnuna,“ segir hann.

„Við þurfum aðgerðir núna“

Undir lokin segir Andrés að staðan sé skýr. „Umhverfisráðherra hefur þegar játað að ríkisstjórnin hafi verið sofandi á verðinum og að hún þurfi að spýta í lófana ef hún ætlar einu sinni að koma nálægt því að gera það sem þarf til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda,“ segir hann.

„Við höfum samt ekkert séð um það hvernig umhverfisráðherra hyggst koma því í kring – við höfum ekkert heyrt um uppfærða aðgerðaáætlun í loftslagsmálum, hann hefur ítrekað neitað að lögfesta markmiðin sem ríkisstjórnin segist hafa sett sér fyrir árið 2030 og ekkert bólar á viðbrögðum í fjármálaáætlun eða fjárlögum hvað loftslagið varðar. Næstu árin ætla ekki að verða neitt skárri en þau sem á undan hafa farið.“

Andrés bendir á að á hverjum föstudegi mæti fólk fyrir framan Alþingi með einfalda kröfu til stjórnvalda í loftslagsmálum, að ráðist sé strax í aðgerðir. „Nú væri gott að sjá ráðherra og ríkisstjórn vakna til lífsins, byrja að hlusta á aðgerðasinna og hætta þessu endalausa gaufi. Nú hefur umhverfisráðherra frábært tækifæri til að sýna og sanna að honum sé alvara þegar hann segir að við þurfum að rífa okkur í gang. Vonandi lætur hann verkin tala – og ríkisstjórnin öll,“ segir hann.

„Við þurfum nefnilega kjarkað stjórnmálafólk sem er tilbúið að gera róttækar breytingar – það er ekki nóg að slá um sig með innantómum frösum um orkuskipti eða botnvirkjanir á fölskum forsendum. Við þurfum að breyta neysluvenjum í alvöru, við þurfum að umbylta samgöngum og aðlaga samfélagið frá rótum. Tíminn er naumur. Við þurfum aðgerðir núna.“

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

Eyjan
Í gær

Viaplay tryggir sér sýningarrétt á Championship-deildinni og enska deildabikarnum í 10 löndum.

Viaplay tryggir sér sýningarrétt á Championship-deildinni og enska deildabikarnum í 10 löndum.
Eyjan
Í gær

Framsóknarmenn sagðir pirraðir á klækjastjórnmálum í borginni – „Við getum vel verið í minnihluta líka“

Framsóknarmenn sagðir pirraðir á klækjastjórnmálum í borginni – „Við getum vel verið í minnihluta líka“
Eyjan
Fyrir 2 dögum

Sjálfstæðisflokkurinn virðist útilokaður frá meirihlutasamstarfi

Sjálfstæðisflokkurinn virðist útilokaður frá meirihlutasamstarfi
Eyjan
Fyrir 4 dögum

Farið að lengja eftir ákvörðun Framsóknarmanna um meirihlutaviðræður í borginni

Farið að lengja eftir ákvörðun Framsóknarmanna um meirihlutaviðræður í borginni
Eyjan
Fyrir 6 dögum

Orðið á götunni – Vinnustaðasálfræðingi tókst ekki að laga óeiningu innan Samfylkingarinnar

Orðið á götunni – Vinnustaðasálfræðingi tókst ekki að laga óeiningu innan Samfylkingarinnar
Eyjan
Fyrir 1 viku

Segir ekki klókt fyrir Framsókn að vinna eingöngu til hægri

Segir ekki klókt fyrir Framsókn að vinna eingöngu til hægri
Eyjan
Fyrir 1 viku

Orðið á götunni – Einar er ekki einn með Pálma í höndunum

Orðið á götunni – Einar er ekki einn með Pálma í höndunum
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Björn Jón skrifar: Stjórnarmynstrið gengur ekki upp

Björn Jón skrifar: Stjórnarmynstrið gengur ekki upp
Eyjan
Fyrir 1 viku

„Líklega er almættið að segja mér að þetta sé ekki minn starfsgrundvöllur“

„Líklega er almættið að segja mér að þetta sé ekki minn starfsgrundvöllur“