Stefán Pálsson, sagnfræðingur og frambjóðandi Vinstrisins í komandi borgarstjórnarkosningum, tjáir sig um nýlega atkvæðagreiðslu Sameinuðu þjóðanna um þrælahald þar sem Ísland sat hjá. Hann segist efins um að atkvæðagreiðslur sem þessar séu besti vettvangurinn til að raða atburðum fortíðarinnar í mikilvægisröð og að það sé ávallt pólitískur undirtónn í þeim.
Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna samþykkti nýlega tillögu Gana um að þrælkun og þrælasala Afríkumanna á nýlendutímanum væri versti glæpur sögunnar. Ættu þau ríki sem högnuðust á þrælahaldinu að greiða þeim sem töpuðu á þeim bætur.
123 ríki greiddu atkvæði með tillögunni en 3 á móti, það er Bandaríkin, Ísrael og Argentína. 52 ríki sátu hjá, þar á meðal Ísland og flest Evrópuríki. Hafa sumir hérlendis gagnrýnt íslensk stjórnvöld fyrir þessa hjásetu en Stefán bendir á að atkvæðagreiðslur sem þessar séu ekki gallalausar.
„Væntanlega eru rök utanríkisþjónustunnar fyrir því að sitja ásamt öðrum Nató-ríkjum hjá í fordæmingu á þrælaverslun fyrri alda á þá leið að tillagan sé af pólitískum rótum runnin. Og auðvitað eru svona ályktanir það oft,“ segir Stefán í færslu á samfélagsmiðlum.
Segir hann að það sé ekki alltaf aðeins sagnfræðilegur áhugi sem ráði för þegar alþjóðastofnanir eða þjóðþing álykti um mál eins og til dæmis hungursneyðina í Úkraínu á fjórða áratug síðustu aldar, dráp Tyrkja á Armenum í fyrri heimsstyrjöldinni, framferði Frakka í Alsír eða Bandaríkjamanna í suðaustur Asíu.
„Það er alltaf pólitískur undirtónn og yfirleitt hlaupa menn beint í gildruna og kjósa í samræmi við víglínurnar,“ segir Stefán. „Sagnfræðingurinn í mér er pínkulítið skeptískur á að atkvæðagreiðslur sem þessar séu besti vettvangurinn til að raða atburðum fortíðarinnar í mikilvægisröð.“
Nefnir hann að Alþingi hafi á mettíma keyrt í gegn ályktun um að hungursneyðin í Úkraínu, það er Holomodor, hafi verið meðvitað þjóðarmorð af hálfu Sovétstjórnarinnar í Moskvu. En í meira en áratug hafi Alþingi verið að vandræðast með hvaða nafni ætti að nefna Armenadráp Tyrkja. Það er vegna þess að utanríkisráðuneytið hafi ekki viljað traðka á tám Tyrkja, sem eru í NATO.
„Og það yrði hlegið að þeim þingmanni sem myndi vilja álykta um ábyrgð Breta á indversku hungursneyðinni. – Er fórnarlömbum sögunnar í raun sýnd virðing þegar örlög þeirra eru notuð til að slá ódýrar pólitískar keilur?“ spyr hann.
Að lokum nefnir hann að þau rök sem Vesturlönd noti gegn þrælahaldstillögunni séu þau að það sé svo langt um liðið. Við getum ekki borið ábyrgð á syndum feðranna.
„Í því ljósi er kaldhæðnislegt að síðasta bótagreiðsla breska ríkisins til þeirra aðila sem urðu fyrir því stórkostlega órétti að mega ekki lengur eiga þræla átti sér stað árið 2015 til að ljúka 180 ára gamalli sáttagjörð!!“ segir hann.
