„Ég hugsaði ekki um kvikmynd, nei. Ekki frekar en mennirnir sem hröpuðu í Andes-fjöllunum og átu félaga sína. Varð þeim hugsað til Sam-bíó feðganna þegar þeir átu augun?“ Segir rithöfundurinn Steinar Bragi aðspurður um það hvort hann hefði einhverntímann í ferlinu séð nýjustu skáldsöguna sína fyrir sér sem kvikmynd. Framleiðslufyrirtækið ZikZak vann nýlega kapphlaupið um kvikmyndaréttinn að nýjustu bókinni hans, Hálendið, en að minnsta kosti sjö aðilar höfðu sýnt verkinu áhuga.

Bókin hefur fengið feiknargóða dóma en hún fékk meðal annars fjóra og hálfa stjörnu hér í DV og fimm stjörnur í Fréttablaðinu. Um er að ræða hrollvekju sem segir frá því þegar tvenn pör úr höfuðborginni verða strandaglópar uppi á hálendi og í framhaldinu fara voveiflegir atburðir að eiga sér stað. Ragnar Bragason, leikstjóri Vaktar-seríanna og Bjarnfreðarson, hefur verið fenginn til að leikstýra myndinni og skrifa handritið og fyrstu áætlanir gera ráð fyrir að tökur hefjist sumarið 2013.

Viðtökurnar þvælast fyrir
DV tók Steinar Braga tali í tilefni að þessum áfanga, en hann segir þennan mikla áhuga á kvikmyndaréttinum hafa komið sér á óvart: „Já, eins og raunar áhugi á bókinni yfirhöfuð, án þess að ég þjáist af sérstaklega lágu sjálfsmati. En vinna við svona verk er innanfrá og út, og viðtökurnar eru mér aldrei ofarlega í huga, þvælast reyndar fyrir þegar maður vill hverfa sem rækilegast inní aðra heima. Ef maður vill vera trúr sjálfum sér og leiða út hvern einasta möguleika verksins.“

Hann segir kostinn við það að kvikmynda hrollvekjur vera þann að þær séu mjög formfastar í eðli sínu, „ekki ósvipað íslensku þjóðsögunum, og henta yfirleitt vel í bíó. Þótt formið gefi sig ekki sérstaklega að persónusköpun, ekki alltaf, er það vel spennt fyrir mennskunni og hvernig hún er í laginu; hvað það er að þjást og deyja, missa vitið, óttast, veslast upp, vaka yfir dánarbeði guðs. Og lætur jafnvel enn betur að tjá ómennskuna, það sem hangir á hvolfi niður úr kastalaturnum, spangólar dýpst inni í dimmum skógum.“

Allt í heiminum sálfræðilegt
Blaðamaður DV spurði Steinar Braga hvort og þá hvernig íslensku þjóðsögurnar hefðu haft áhrif á ritun sögunnar: „Ég las þær flestar, og leita uppi eins margar og ég get. Þær eru skemmtilegar aflestrar, koma sér að efninu, hanga ekki yfir því, pota ekki í það með deigum fingri, reyna ekki að koma manni til með því að sleikja á manni olnbogann. Auk þess eru þær fín tæki til krufningar á tilveru manna og sálfræði, á hvaða tíma sem er.

Við breytumst ekkert svo hratt, inní okkur, og ég hef trú á því að allt hér í heimi sé sálfræðilegt í eðli sínu, hagkerfi, kafbátar og gúmmíendur. Og að sú hugmyndafræði sem gengur ekki út frá þessu sé handónýt og hættuleg. - Frjálshyggjan er gott dæmi um kerfi sem leggur upp með handónýtt sálfræðimódel sem gefur sér að allir menn hugsi framar öðru um eiginhagsmuni en ekki t.d. samfélag eða siðræna breytni, gott hjartalag.“

Fjölmargir leikstjórar hafa sýnt verkum Steinars Braga áhuga, þeirra á meðal er leikstjórinn heimsfrægi David Lynch, en hann var nýlega sagður hafa áhuga á að kvikmynda verk eftir Steinar Braga. Steinar gerir hinsvegar ekkert sérstaklega mikið úr þessu: „Zik Zak keypti réttinn að Konum árið 2009 og þau hafa áhuga á erlendu samstarfi. Lynch er í sambandi við konu. Þetta er semsagt allt á umræðu- og viðræðustigi, sem þýðir sama og ekkert í kvikmyndabransanum er mér sagt.“

Rauðu khmerarnir í þjóðsögunum
Steinar Bragi er nýlega kominn úr ferðalagi en hann dvaldi í nokkra mánuði í Suðaustur-Asíu. Blaðamaður spurði hann út í þessi ferðalög og hvernig hann hefði haft það í Búrma og Kambódíu? „Bara fínt. Búrma hefur rétt bráðum verið rænt svo kyrfilega af auðlindum sínum að mögulegt verður að fikra sig í átt að lýðræði. Kínverja vantar líka hraðbrautir yfir landið og suður að sjó og einhverja til að manna vegasjoppurnar; og fleiri nælonsokka á hóruhúsin, betri kinnalit og ilmvötn.

Kambódía er uppfull af tuktuk-ökumönnum sem gera sérhvert aukaatriði að aðalatriði og hjúpa alla bæi grárri þoku með hrópum sínum og handaveifi svo erfitt er að rata. Og rauðu Khmerarnir eru þarna ennþá, útum allt, án þess þó að hafa ratað í skólabækur skólabarna. En þeir eru í þjóðsögunum. Þegar strúturinn stingur hausnum oní holu kemur hann upp í þjóðsögu. Kambódísku þjóðsögurnar eru stútfullar af gleraugum og holristum börnum. Rauðri martröð.“