Plastic Ono Band
Háskólabíó 9. október
*****

Ástarsagan um John og Yoko er löng og falleg framhaldssaga. Líf Yoko sl. 30 ár hefur snúist um að halda minningu Lennons á lofti, einkum með því að viðhalda ástar- og friðarboðskapnum sem þau helguðu sig á sjöunda og áttunda áratug síðustu aldar. Í ljósi landfræðilegrar stöðu, hreinleika og endurnýjanlegrar orku lá beint við að gera Ísland að landi friðarsúlunnar sem John hafði látið sig dreyma um, Imagine Peace Tower.

Sjötíu ára afmæli Johns Lennons, 9. október, var haldið hátíðlegt hér um nýliðna helgi, jafnhliða afmæli sonarins Seans sem varð 35 ára þennan sama dag.
Herlegheitin hófust sl. föstudag með frumsýningu kvikmyndar Ara Alexanders um ástir og drauma Johns og Yoko sem m.a. hlutgerðust í friðarsúlunni. Myndin er í alla staði einstaklega vel heppnuð. Vafalítið besta verk Ara til þessa og snertir við fólki með þeim hætti að engum ætti að koma á óvart þó við tæki sigurganga milli kvikmyndahátíða heimsins.

Á laugardag voru svo Lennon Ono-friðarverðlaunin afhent í Höfða, þá tendruð friðarsúlan og síðar um kvöldið var blásið til veglegra afmælistónleika Plastic Ono Band í Háskólabíói.
Tónleikarnir hófust með myndbrotum á fortjaldi sem vörpuðu ljósi á listferil Yoko sem vissulega er merkur og í raun ástæða tengingarinnar við Ísland. Það var sýning verka hennar og félaga hennar í Fluxus-hópnum sem komið var á fót á Kjarvalsstöðum skömmu fyrir aldamót sem markaði upphafið að Íslandsævintýri hennar, forvitni og áhuga sem vaxið hefur í sanna ástríðu og kemur Íslandi nú vissulega til góða. Yoko var t.a.m. fyrsta manneskjan sem bauð fram krafta sína í vel heppnaðri vitundarvakningu Inspired by Iceland fyrr á þessu ári sem miðaðist að því að hámarka jákvæða umfjöllun um Ísland í kjölfar eldgossins í Eyjafjallajökli. Ár eftir ár kemur hún hingað með fjölmennu föruneyti og leggur gott með sér. Skemmst er að minnast óvæntrar innkomu hennar og Seans á Lennon-tónleikum íslenskra tónlistarmanna í Listasafni Reykjavíkur í fyrra.

Þá lék Sean á trommur en í Plastic Ono Band leikur hann mest á bassa, en einnig á gítar og píanó. Það sem kom hvað mest á óvart í Háskólabíói þetta kvöld var hversu snjall hljóðfæraleikari hann er orðinn og virtist ekkert gefa eftir því stórskotaliði í Plastic Ono Band sem hann stýrði af festu á sviðinu. Þar var saman kominn rjóminn af bandarískum og japönskum hljóðfæraleikurum sem mögnuðu upp ótrúlegan seið, gjörólíkan öllu því sem hér hefur áður heyrst.

Tónleikarnir hófust á því að Yoko gægðist fram undan sviðstjöldum og myndaði rifu sem hleypti fram bláhvítri ljóssúlu líkri þeirri sem tendruð hafði verið í Viðey fyrr um daginn.
Í gjörningslegum a capella einsöng opnaði Yoko tónleikana og lagði línur um hvers vænta mætti. Í frábærri blöndu nýs og eldra efnis blönduðu listfengum myndskeiðum var farið með troðfullan sal Háskólabíós í ferðlag sem seint mun gleymast. Rútubílstjórinn var Sean og fararstjórinn Yoko með rútubílshljóðnemann tengdan í gegnum bergmálstæki og hljóðsarpa. Vart mátti á milli sjá hvort þeirra væri þrek- og úthaldsbetra á tónleikunum, hálffertugur sonurinn í viðvarandi hopp- og stökkatriðum eða mamman að nálgast áttrætt sem bersýnilega stundar sína frúarleikfimi af stakri samviskusemi.

Úthugsaðar skiptingar inn og út af sviði gerðu dýnamíkina eftirminnilega, allt frá hráu rokki yfir í ljúfan japanskan söng um Hiroshima með klassískum píanótilbrigðum Seans, þaðan yfir í japanskt teknóskotið tölvupopp og svo endað í sýrudjassi í anda Miles Davis. Þeir sem upplifðu spunatónleika Wayne Shorter-kvartettsins í sama húsi fyrir tveimur árum fengu á köflum ámóta tilfinningu þetta kvöld; það gat allt gerst og megnið af því sem heyrðist var vel utan og ofan hins hefðbundna, skreytt munúðarfullum stunum söngkonunnar í bland við austurlenska píkuskræki og effektaleikfimi. Hvergi var klisju að heyra, öll nálgun var fersk og meira í anda gjörnings en popptónlistar. Trompetleikarinn Michael Leonhart gaf hljóðmyndinni á köflum e.k. Bitches Brew-blæ
og átti stjörnuleik þetta kvöld ásamt bandaríska gítarleikaranum Nels Cline úr hljómsveitinni Wilco sem er mörgum gítarleikurum fyrirmynd, m.a. íslensku djassgítarleikurunum Eðvarði Lárussyni og Hilmari Jenssyni.

Japönsku sveitirnar Yellow Magic Orchestra, Cibo Matto og Cornelius lögðu til sína bestu menn í tilefni dagsins, m.a. þá Haruomi Hosono, Yuka Honda, Keigo Oyamada og Yuko Aragi.
Sérstaka athygli vakti kröftugur trommuleikur hinnar síðastnefndu sem gefur gellum eins Fog Sheilu E ekkert eftir og minnir okkur á að fleiri konur mættu að ósekju taka sér stöðu við trommusett og ljá hljómsveitum samtímans kvenlegan hrynþokka :) Sá fjölþætti tæknibúnaður sem flestir hljóðfæraleikararnir virtust búa yfir átti vissulega sinn þátt í að skapa þá frumlegu hljóðmynd sem einkenndi tónleikana alla.

Kunnugleg lög eins og Walking on Thin Ice og D Train hljómuðu hér mun betur en í frumútgáfunum og hið lágstemmda Higa Noboru virtist ætla að verða lokalag tónleikanna en dúndrandi uppklapp framkallaði þrjú aukalög.

Breski ofurpródúsentinn Mark Ronson (Amy Winehouse o.fl.) steig á svið í tveimur lögum, þ.m.t. lokalagi kvöldsins, Give Peace a Chance. Á þeim lokapunkti sameinuðust Yoko og John (Gnarr) þeim Ringó og Sean og 1000 tónleikagestum í einu frægasta fjöldasöngslagi allra tíma. Sean bauð borgarstjórann í Reykjavík sérstaklega velkominn á svið og sagði hann svalasta borgarstjóra heims. Ringó stýrði fjöldasöng úr sal og loks var borin inn risastór 35 kerta afmælisterta fyrir hljómsveitarstjórann. Þegar hann hafði blásið á kertin var kveikt í sal og gestir svifu út á bleiku skýi, upplýstu af heimsljósi friðarsúlunnar. Frábærir tónleikar að baki. Lokaorð Seans Lennons voru: Hittumst að ári! Svar okkar er: Komið fagnandi!

Jakob Frímann Magnússon