Ofát er ástæða þess að þú fitnar, ekki hreyfingarleysi

Ný rannsókn á frumstæðum ættbálki í Tansaníu bendir sterklega til þess að matarræði sé helsta ástæða þess að fólk fitnar, en ekki hreyfingarleysi.

Rannsóknin var framkvæmd á Hadza-ættbálknum í Tansaníu, en fólkið lifir enn í samfélagi veiðimanna og safnara. Ættbálkurinn notar engin nútímatól og lifir í raun alveg eins og forfeður okkar gerðu fyrir þúsundum ára.

Ein veigamikil kenning í vísindaheiminum var ætíð sú hugmynd að forfeður okkar hefðu verið grennri því þeir hreyfðu sig meira. En rannsóknin bendir til annars.

Fitusöfnun vegna matarræðis

„Þetta segir mér að helsta ástæða þess að fólk á Vesturlöndum sé að fitna sé ofát, en ekki skortur á líkamsrækt,“ segir Dr. Herman Pontzer, prófessor við Hunter-háskólann í New York, í samtali við BBC. „Að hreyfa sig er mikilvægt fyrir heilsuna en það heldur þér ekki endilega grönnum. Til þess þarf að borða í hófi.“

Dr. Herman er einn stjórnenda rannsóknarinnar en hann lagði sérstaka áherslu á að hreyfing væri samt sem áður gífurlega mikilvæg fyrir heilsuna.

Offita skæður vandi

Offita er alvarlegt vandamál í heiminum en haldi þróunin áfram sem horfir verða tveir af hverjum þremur mönnum í heiminum of feitir. Þá mun einn af hverjum tíu glíma við offitu. Offitufaraldurinn er sagður skæðari vandi í Bandaríkjunum en tóbaksfíkn.

En það hefur ætíð verið ágreiningsefni hvort að hreyfingarleysi eða ofát sé ráðandi þáttur í fitusöfnun. Erfitt hefur verið að fá skorið úr málinu þar sem flestir þeirra sem eru of feitir hreyfa sig einnig lítið. Því var litið til þessa afskekkta ættbálks í leit að svörum.

Kom á óvart

Teymi vísindamanna frá Bandaríkjunum, Bretlandi og Tansanía mældu orkunotkun 30 frumbyggja á aldrinum 18-75 ára. Í ljós kom að þeir hreyfðu sig langtum meira en fólk á Vesturlöndum enda þurfa þeir sífellt að veiða eða safna sér til matar og eini samgöngumátinn sem er á þeirra forræði er að ganga.

Það sem í ljós kom í rannsókninni var að eftir að brennsluhraði frumbyggjanna var settur í hlutfall við þyngd þeirra og stærð kom í ljós að meðal brennsluhraðinn innan ættbálksins er sá sami og meðal brennsluhraði á meðal Vesturlandabúa.

Segir Dr. Herman að tölurnar hafi komið á óvart enda hafi verið gert ráð fyrir því að Hadza-mennirnir myndu brenna talsvert meiru. Það varð ekki raunin og sýnir þetta bersýnilega hversu flókið viðfangsefni efnahvörf mannslíkamans eru.