Kjarninn í Sjálfstæðisflokknum og Bjarni Benediktsson, endurkjörinn formaður flokksins, veittu svör við þremur lykilspurningum á landsfundi flokksins um helgina.

Í fyrsta lagi uppljóstraði Bjarni að hann væri fylgjandi ráðningum á háttsettum samflokksmönnum sínum í lykilstofnanir ríkisins. Þessi afstaða felst í umkvörtunum hans um að Davíð Oddsson skyldi ekki hafa fengið að sitja áfram sem seðlabankastjóri eftir efnahagshrunið og gjaldþrot bankans undir hans stjórn, um það leyti sem mótmælendur sátu um hann. Bjarni gagnrýndi ríkisstjórnina fyrir að „hrekja hann úr stóli seðlabankastjóra“.

Þetta þýðir að við munum líklega aftur enda með fyrrverandi ráðherra Sjálfstæðisflokksins sem seðlabankastjóra og forstjóra Landsvirkjunar, eins og var þegar Davíð Oddsson og Friðrik Sophusson gegndu þessum störfum fram að efnahagshruni og valdamissi flokksins. Það myndi hafa þær afleiðingar að aftur yrði útilokað að treysta á hlutleysi þessara stofnana gagnvart framkvæmda- og löggjafarvaldinu. Það hefur gerst áður að Landsvirkjun fari út í óarðbærar framkvæmdir af pólitískum ástæðum. Hörður Arnarson, ópólitískur forstjóri Landsvirkjunar, hefur nú ljóstrað því upp að Kárahnjúkavirkjun er mun minna arðbær en aðrar virkjanir. Þótt virði hennar sé 65% af öllum virkjunum Landsvirkjunar eru tekjurnar aðeins 32%.

Í öðru lagi lýsti Bjarni því á landsfundinum að honum þætti „ævarandi skömm“ felast í því að landsdómur úrskurðaði hvort Geir H. Haarde hefði brotið lög um ráðherraábyrgð eða ekki. Þetta þýðir að hann er harðlega andvígur því að láta á það reyna að fylla upp í tómarúmið sem skapast hefur á toppi ábyrgðaruppbyggingar samfélagsins á tímum frjálshyggju.

Í þriðja lagi voru fyrrverandi formennirnir Davíð Oddsson og Geir Haarde ríkulega hylltir af landsfundarfulltrúum og Bjarna formanni. Samt er það óneitanlegt, að engir aðrir geta borið meiri formlega ábyrgð á efnahagshruninu en þeir tveir. Fyrri landsfundur flokksins hafði úrskurðað að fólkið í flokknum hefði brugðist, frekar en stefnan. Foringjadýrkun og persónuleg tengsl gera siðferðislegt og rökrétt uppgjör flokksmanna ómögulegt, vegna þess að uppgjör við misgjörðir flokksins felur í sér uppgjör við fyrrverandi formennina.

Það sem sannfærir flokksmenn um að viðhalda þessum undarlega stuðningi mætti kalla „allt eða ekkert“-villuna. Skekkja þeirra er að ef Geir og Davíð beri ekki einir ábyrgð á hruninu, að ef fleiri orsakaþættir finnast en þeir, beri þeir ekki ábyrgð á hruninu. Orsökin fyrir allsherjarhruni hagkerfis hefur hins vegar alltaf margar orsakir. Í okkar tilfelli hefur reynst hægt að rekja orsökina að hluta til -óheilbrigðrar stjórnmálamenningar. Klíkuræðið, ábyrgðartómið og foringjadýrkunin eru sjúkdómarnir þrír í Sjálfstæðisflokknum, sem geta sýkt samfélagið aftur. Þeir hafa öðlast framhaldslíf í formannstíð Bjarna.