Einu og hálfu ári eftir bankahrun er niðurstaða hrunsins sú, á undraverðan hátt, að bankarnir standa eftir sem sigurvegarar en almenningur tapar. Bankarnir eru með nýjan efnahagsreikning og komnir í startholurnar með að endurvekja bónusgreiðslur, en Íslendingar glíma við hækkandi skuldir, skatta og vöruverð á sama tíma og kaupmáttur minnkar.

Vinstri stjórnin hefur sýnt getuleysi þegar kemur að því að rétta hlut almennings. Ennþá er það svo að fólk þarf að borga bönkunum andvirði hátt í þriggja bíla fyrir að hafa keypt einn bíl og húsnæðislán fólks hafa verið hækkuð upp úr öllu valdi vegna mistaka bankanna. Ekkert sem bankarnir hafa gert hefur verið í þágu almennings. Niðurfellingar þeirra og greiðsluaðlaganir hafa þann eina tilgang að treysta þeirra eigin efnahagsreikning. Þetta er staðan eftir að ríkisstjórnin reisti meinta skjaldborg sína.

Vinstri stjórnin hefur hins vegar ennþá tilgang. Hún var kjörin í það hlutverk í Íslandssögunni að auka viðnám íslenska stjórnkerfisins gegn spillingu og veita almenningi aukin áhrif. Ríkisstjórnin hefur nú í vinnslu lagafrumvarp sem kemur í veg fyrir að dómsmálaráðherrann velji sér dómara af geðþótta, eða í því skyni að gæta hagsmuna eigin valdaklíku. Þetta er stórt stökk í átt að því að fyrirbyggja spillingu. Á síðustu árum hefur framkvæmdavaldið hiklaust seilst yfir í dómsvaldið, til dæmis með því að skipa frænda, son og návin Davíðs Oddssonar, fyrrverandi forsætisráðherra, sem dómara.

Það er ekki inni í myndinni að spillingarhreinsun Íslands eigi sér stað með annarri ríkisstjórn. Sjálfstæðisflokkurinn er ófær um að sinna þessu nauðsynlega hlutverki. Hann er vanhæfur um að fjalla um spillingu, því of margir þingmenn flokksins voru á kafi í því sem plagaði íslenskt viðskiptalíf og stjórnmál. Ekki aðeins voru þeir viðloðandi mörg vafasömustu málin í aðdraganda hrunsins, heldur sjá þeir ekkert að því. Þvert á móti virðast þeir almennt líta á sig sem fórnarlömb aðstæðna í allri þeirri spillingu sem þeir tengjast, ef frá er talinn Ásbjörn Óttarsson, sem hefur uppfyllt þá lágmarkskröfu um siðferði að viðurkenna mistök sín þegar hann greiddi sér arð í tapi.

Út af þessu þurfa Íslendingar að sætta sig við ríkisstjórn sem stendur ekki við orð sín um að gæta hagsmuna almennings gagnvart bönkunum og sem fór langt með að klúðra Icesave-málinu, þótt enn sé von um betrun. Það er áríðandi að núverandi ríkisstjórn villist ekki af leið. Hún þarf að átta sig á því að tilgangur hennar er ekki aðeins að ná landinu upp úr kreppu, heldur að gera það á réttum forsendum. Leiðin úr kreppunni átti að liggja í gegnum réttlæti, lýðræði og upprætingu spillingar.