Undanfarna mánuði hafa átt sér stað einhverjar mestu eignabreytingar í sögu Íslands. Í bakherbergjum banka hafa verið ákveðnar stórfelldar afskriftir auðmanna og jafnframt ákveðið hvort þeir haldi fyrirtækjum sínum. Tilviljun ræður því hvaða fréttir almenningur fær. Allt er gert í leynum og aðeins leki frá uppljóstrurum tryggir sýnileika.

Jóhanna Sigurðardóttir, atkvæðalítill forsætisráðherra, kvartaði yfir því í Kastljósi Ríkissjónvarpsins að stjórnvöld hefðu enga innsýn í það sem væri að gerast í bönkunum. Það er ótrúlegt að þessi valdamesti maður Íslands sem er með umboð frá meirihluta Alþingis skuli vera svo sljór á lausnir.

Alþingi Íslands samþykkti við hrunið svokölluð neyðarlög. Þar bar hæst að ákveðið var að vernda allar innistæður Íslendinga í íslenskum bönkum þótt ekki væri lagaskylda til að greiða nema lítið brot. Dökk hlið þeirrar ákvörðunar er að skuldarar áttu að standa undir byrðunum. Það er nákvæmlega ekkert sem mælir gegn því að Alþingi setji um það lög til bráðabirgða að afskriftir til fyrirtækja eða einstaklinga skuli vera opinberar. Bönkum skuli vera gert skylt að birta opinberlega þær afskriftir sem eru yfir skilgreindri lágmarksupphæð. Það yrði tæknileg útfærsla hvort þar væri um að ræða 100 milljónir eða eitthvert annað þrep.

Það lýsir ráðaleysi forsætisráðherra að hann hafi ekki enn brotið þann múr sem bankar hafa reist um gjörninga sína. Verstur allra er ríkisbankinn, Landsbankinn, undir stjórn hins sjálfskipaða Ásmundar Stefánssonar. Með upplýsingaskyldu á bankana þyrfti ekki lengur að rífast um það hver fær hvaða afslátt af skuldum sínum. Allt yrði opinbert. Einhverjir munu telja afleitt að skikka banka til slíkra uppljóstrana þar sem bankaleynd verði að ríkja. Mótrökin eru þau að sérstakar aðstæður kalla á óhefðbundnar lausnir.

Upplýsingaskylda bankanna yrði tímabundin og miðuð við það sem tengist hruninu og eftirleik þess. Þá þyrfti enginn lengur að velkjast í vafa um afskriftir til Björgólfs Thors Björgólfssonar, Jóns Ásgeirs Jóhannessonar, Jóns Helga Guðmundssonar, Magnúsar Kristinssonar eða allra hinna sem fá afskrifað í leynum.

Vandinn kann hins vegar að vera sá að þingmenn skorti til þess kjark að setja löggjöfina. Þá má vera að annarlegir hagsmunir ráði því að myrkrið verði áfram í bönkunum. Jóhanna á leik.