Ekta og óekta má segja að sé leiðarstefið í bókinni Laura og Julio sem kom út íslenskri þýðingu fyrr í sumar á vegum bókaforlagsins Bjarts. Höfundurinn heitir Juan Jose Millás og segir aftan á bókinni að hann sé einn fremsti rithöfundur Spánar. Bækur hans hafa verið þýddar á meira en tuttugu tungumál og er hann margverðlaunaður. Aldrei hafði ég heyrt um þennan höfund áður en þýðinguna rak hér á fjörur með sumarkiljuflóðinu. Þessi bók er kannski ekki hvalreki, en góð er hún.

Í henni segir frá hjónaleysunum Lauru og Julio sem eignast náinn vin þegar Manuel flytur í íbúðina við hliðina á þeim. Manuel er heillandi og myndarlegur maður sem segist vera rithöfundur, þótt ekki ein einasta bók eftir hann hafi komið út. Þegar Manuel lendir í slysi og liggur í dauðadái á spítala myndast tómarúm í lífi Lauru og Julio. Það er líkt og samband þeirra hafi hangið saman á vinskapnum við Manuel og þau skilja því fljótlega eftir slysið. Julio fer þó ekki langt heldur flytur með leynd í mannlausa íbúðina við hliðina og heldur áfram sínu daglega lífi, undir oki þeirrar varkárni sem nauðsynleg er vegna nábýlisins við Lauru.

Þessi saga Millás er mjög vel skrifuð. Hún er spennandi, byrjar bratt enda ekki vanþörf á þar sem einungis 160 blaðsíður eru til skiptanna, og textinn áreynslulaus. Maður þeytist áfram í lestrinum því mann þyrstir í að vita meira um líf og örlög persónanna. Og lýsingin á brestum í sambandi Julio og Lauru og hvernig þeir birtast, hvernig þau byrja að fjarlægjast eftir að Manuel lendir í slysinu, er afar raunsæ og vel gerð. Millás kann algjörlega sitt fag.

Eins og áður segir er ekta og óekta, frumgerðir og eftirmyndir, rauður þráður í þessari sögu af leikmyndahönnuðinum Julio og nuddkonunni Lauru. Snemma í bókinni er sleginn tónninn með þetta þar sem Manuel talar um að fólk kvænist og giftist þeim sem líkjast foreldrum þess, hvort sem það veit af því eða ekki, „því það eru fyrirmyndirnar“ (bls. 11). Skýrasta dæmið um þessa kópíeringu er þegar Julio „verður“ Manuel eftir að sá síðarnefndi fellur í dáið þar sem tvífaraminnið allsígilda er tekið til handagagns. Eftirgerðir og tvenndir birtast einnig í nöfnum persóna, annaðhvort heitir fólk það sama (Julio og pabbi hans, Manuel og pabbi hans) eða mjög líkum nöfnum (Julio og Julia, Laura og Luisa), íbúðir aðalpersónanna eru speglun hvor af annarri, Julio vinnur við að búa til eftirlíkingar af húsum og fleiru fyrir kvikmyndir, pabbi hans rekur fyrirtæki sem endurbyggir hús, biðstofan hjá lækninum sem Julio og Laura fara til hafði áður verið skipt í tvennt af vegg, skuggunum í sögunni sem Julio segir Juliu er skipt í tvennt, ganginum í leikmyndinni sem Julio smíðar er skipt í tvennt og svona mætti lengi telja og leggjast í vangaveltur um merkinguna fyrir söguna í heild. Þá er ónefnt rofið sem verður á þeirri tvennu sem myndar titil bókarinnar og keyrir söguna áfram.

Það virðist hægt að ganga að því sem vísu að ef bók er hluti af neon-bókaflokki Bjarts þá er hún ýmist góð, virkilega góð eða frábær. Hann lengi lifi.

Kristján Hrafn Guðmundsson