Ungliðar í Viðreisn segja sektir vegna kannabisneyslu kunni að vera skaðlegri en neyslan sjálf

Dagbjartur Gunnar Lúðvíksson, formaður Ungliðahreyfingar Viðreisnar, og Kjartan Þór Ingason, viðburðastjóri Ungliðahreyfingar Viðreisnar, segja í aðsendri grein sem birtist í Fréttablaðinu í dag að færa megi rök fyrir því að skaðsemi kannabis blikni í samanburði við skaðsemi refsistefnu stjórnvalda.

Þeir segjast ekki telja kannabis hættulaust en efast um að það réttlæti að fólki sé refsað fyrir vörslu þess. „Þrátt fyrir að ýmis önnur skaðleg efni, á borð við tóbak og áfengi, séu leyfð er staðreyndin sú að meðferð kannabisefna er bönnuð með lögum og liggur sekt eða fangelsisvist við meðferð þeirra.

„Samkvæmt fyrirmælum ríkislögreglustjóra um brot sem ljúka má með lögreglustjórasátt er grunnsekt fyrir meðferð kannabisefna kr. 50.000, með undantekningu ef um er að ræða smávægilegt fyrsta brot ungmennis. Að öðrum kosti gildir grunnsektin, sem aðeins beitt við allra smæstu brot. Þegar brot rata fyrir dómstóla er miðað við sekt og 30 daga til 3 mánaða fangelsisvist, eftir magni efnanna, fyrir vörslu, kaup og öflun til eigin nota,“ segja Dagbjartur og Kjartan.

Þeir benda á að þó allir geti ánetjast fíkniefnum þá hafa rannsóknir sýnt að þeir sem séu í neyslu hafi yfirleitt verri félagslega stöðu og fjárhag en meðaltal heildarinnar. „Refsingarnar sem kveðið er á um í lögum um ávana- og fíkniefni eru ekki til þess fallnar að bæta stöðu fíkniefnaneytenda. Þegar sektir eru lagðar á þá sem eru fjárþurfi er hætta á að þær hrindi fólki dýpra ofan í vítahring skulda og ýti undir okurlánastarfsemi. Enn fremur gera sektir, sem lagðar eru á þá sem njóta fjárhagslegrar aðstoðar félagsyfirvalda, lítið annað en að færa fé úr einum vasa stjórnvalda yfir í annan, og skilja einstaklinginn eftir í verri stöðu en áður,“ segja Dagbjartur og Kjartan.

Þeir spyrja hvert sé markmiðið með refsistefnu stjórnvalda: „Þá þarf varla að nefna hættuna sem fylgir því að sakborningur, sem situr inni fyrir smávægilegt brot, myndi sér skaðlegt tengslanet innan fangelsisins, eða langvinnan skaða sem brot á sakaskrá veldur atvinnumöguleikum fólks. Þótt kannabisefni séu skaðleg heilsu einstaklinga þá geta refsingar einnig haft víðtækar félagslegar og fjárhagslegar afleiðingar. Í raun má færa rök fyrir því að skaðsemi efnanna blikni í samanburði við skaðsemi refsistefnu stjórnvalda. Hver eru þá markmið refsinga stjórnvalda?“

Að lokum nefna þeir að rannsóknir hafi bent á ýmis jákvæð áhrif kannabisefna. „Mögulegir kostir eða gallar kannabisefna eru þó ekki áhrifaþáttur í þessari umræðu heldur fyrst og fremst að skaðsemi refsinganna er í mörgum tilvikum þungbærari fyrir einstaklinga og samfélagið en efnin sjálf, auk þess að siðferðilega vafasamt er að refsa fólki fyrir skaðlegar athafnir sem bitna ekki á neinum nema einstaklingnum sjálfum. Hvernig væri að leyfa bara fullorðnu fólki að taka sjálfstæðar ákvarðanir um líf sitt?,“ spyrja þeir.

Athugasemdir

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.