Vinkonu Halldóru brugðið á kaffihúsi: „Hvað var ég eiginlega að pæla þegar ég svaraði neitandi?“

„Þar sem við sátum í kyrrðinni hvor á móti annarri og ég þuldi þetta upp þá lyftust augnabrúnirnar á vinkonu minni og það kviknaði ljós í augunum og hún fölnaði aðeins.“

Þetta segir Halldóra Gunnarsdóttir, brotaþoli kynferðislegs ofbeldis, sérfræðingur á mannréttindaskrifstofu Reykjavíkurborgar og verkefnisstjóri Saman gegn ofbeldi, í grein sem hún skrifar í Fréttablaðið í dag.

„Hefur aldrei neinn dottið á brjóstið á þér?“

Þar rifjar Halldóra upp samtal sem hún átti við vinkonu sína á kaffihúsi um daginn. Þær hittust í miðborg Reykjavíkur og drukku espresso macchiato þegar talið barst að umræðunni um kynferðislega áreitni sem hefur verið áberandi að undanförnu.

„Hún sagði: Ég sá á facebook að þú tókst þátt í #metoo. Já svaraði ég að bragði, ég hef orðið fyrir kynferðislegri áreitni oftar en ég fæ tölu á komið…var barn, já líklega 6 ára þegar það gerðist í fyrsta skipti (auðvitað var það kynferðislegt ofbeldi en þegar tvær konur sitja á kaffihúsi og tala saman þá þarf ekki endilega að skilgreina allt),“ segir Halldóra sem kveðst hafa spurt vinkonu sína hvort hún hafi ekki orðið fyrir kynferðislegri áreitni. Halldóra segir að vinkona hennar hafi svarað á þessa leið:

„...þá lyftust augnabrúnirnar á vinkonu minni og það kviknaði ljós í augunum og hún fölnaði aðeins.“

„Neeei, ég hef aldrei orðið fyrir kynferðislegri áreitni. Nú svaraði ég. Hefur aldrei neinn misst stjórn á höndunum í þinni návist? Hefur aldrei neinn dottið á brjóstið á þér? Hefur aldrei neinn þurft að fálma sig áfram í þrengslum þétt upp að þér? Hefur aldrei neinn slöngvað tungunni upp í þig? Hefur aldrei neinn látið kynferðislegar athugasemdir falla sem þig langaði ekki að heyra og sagt svo bara djók eða bara alls ekki neitt því allir eiga jú rétt á því að tjá sig? Hefur aldrei neinum fundist að þú hefðir gott af því að fá einn grjótharðan inn í þig, þú myndir bara slaka á við það?,“ segir Halldóra sem segist ekki hafa verið æst heldur pollróleg – og vinkona hennar líka.

Vinkonan fölnaði

„Þar sem við sátum í kyrrðinni hvor á móti annarri og ég þuldi þetta upp þá lyftust augnabrúnirnar á vinkonu minni og það kviknaði ljós í augunum og hún fölnaði aðeins. Andskotinn sagði hún, ég sem var að svara Gallup að ég hefði aldrei orðið fyrir kynferðislegri áreitni. Ég verð bara að hringja og leiðrétta þetta sagði hún og hló,“ segir Halldóra og bætir við að hláturinn hafi verið blanda af hlátri þess sem er að uppgötva einhver afar óþægileg sannindi með smá skammti af sjálfshæðni.

„Jú, sagði hún svo, ég hef lent í öllu þessu sem þú lýsir og svo margoft. Hvað var ég eiginlega að pæla þegar ég svaraði neitandi? Málið er hreinlega að ég er svo samdauna þessu, við erum öll samdauna þessu. Ég er svo vön að vera áreitt, og það er bara einhvern veginn hluti af því að vera kona en það er algjörlega óþolandi, að þurfa alltaf að vera á varðbergi, að þurfa alltaf að vera hrædd þegar ég labba ein heim, að þurfa alltaf að vera tilbúin í að svara á einhvern töff hátt sem segir í raun þegiðu en er samt ekki svo dónalegt að það eyðileggi „vináttuna“ við yfirmanninn, samstarfsmanninn eða mann vinkonunnar.“

„Auðvitað eigum við ekki að þurfa að láta þetta yfir okkur ganga hélt hún áfram.“

Vonar að allir sjái ljósið

Halldóra segir að vinkona hennar hafi strax fattað um hvað þetta snerist. „Auðvitað eigum við ekki að þurfa að láta þetta yfir okkur ganga hélt hún áfram. Ég rétt slapp meira segja einu sinni við nauðgun og það var bara vegna þess að vinkona mín kom aðvífandi og okkur tókst síðan að bjarga okkur á flótta og þegar ég vann á bar þá fór jafn mikill tími í að berja frá mér menn sem þóttust eiga rétt á líkama mínum og í að reiða fram drykki.“

Halldóra talar svo um stöðu jafnréttismála hér á landi og bendir á að í íþróttafréttum sé fjallað um fótbolta og svo kvennabolta. Í sögubókum sé fjallað um nafngreinda karlmenn en nafnlausar konur. Í auglýsingum séu líkamar kvenna hafðir upp á punt, það séu til kallalaunaumslög og svo kvennalaunaumslög. Þá bendir hún á að til sé Kvennaathvarf á Íslandi því staðreyndin sé sú að konur þurfi að flýja barsmíðar með börnin sín. Segir hún að 79 börn hafi dvalið í athvarfinu á síðasta ári. Þá sé það þannig í 70 prósentum tilvika að börn séu á heimilinu þegar félagsráðgjafar þjónustumiðstöðvanna í Reykjavík fara í útkall vegna heimilisofbeldis.

„Við þurfum að breyta þessu öllu því ójafnrétti á einu sviði smitar yfir á annað. Ég vona að allir, eins og vinkona mín, sjái ljósið og hafi kjark, greind og vilja til að breyta…og talandi um kjark þá eigum við þessari vakningu, sem við erum núna stödd í, engum meira að þakka en hugrökkum konum sem hafa stigið fram og sagt sannleikann í andstreymi þöggunar. Höfum öll hátt…með þeim.“

Athugasemdir

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.