Skýrsla Seðlabankans um stöðu heimilanna, sem kynnt var í síðustu viku, tekur ekki mið af frystingu íbúðarlána í tölum um greiðslubyrði heimilanna. Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra ræddi skýrslu Seðlabankans á Alþingi í síðustu viku, þar sem hún sagði að skýrslan leiddi í ljós að skuldastaðan væri ekki eins slæm og margir teldu. Langflest heimili myndu standa efnahagsástandið af sér.

Í nýbirtri skýrslu fjármálaráðuneytisins kemur hins vegar fram að fjöldi heimila sem eru tæknilega gjaldþrota hafi nær fjórfaldast á tveimur árum og eiginfjárhlutfall íbúðarhúsnæðiseigenda hrunið að undanförnu. Skuldastaða heimilanna kann því að vera talsvert alvarlegri heldur en kemur fram í skýrslu Seðlabankans og forsætisráðherra notaði til grundvallar röksemdafærslu sinni. Ekki hafa fengist upplýsingar hjá Seðlabankanum um hversu margir hafa nýtt sér möguleikann á að frysta fasteignalán. Ekki náðist í höfunda skýrslunnar, þar sem þeir eru í fríi.

Ólafur Íseifsson, lektor í hagfræði við Háskólann í Reykjavík, telur frystingu lána vera veigamikinn þátt í því að meta skuldastöðu heimilanna. „Þetta kann að vera skýring á því að margir hafa tekið opinberlega til máls og ekki kannast við þá lýsingu sem hefur komið fram í skýrslum bankans. Þessari skýrslu er að einhverju leyti áfátt og hér er um stórt og viðkvæmt mál að ræða, enda eru heimilin hyrningarsteinar samfélagsins,“ segir Ólafur.

„Ég tel mjög þýðingarmikið fyrir ríkisstjórnina að hún hafi raunhæfa mynd af þessu máli, þar sem allir helstu þættir eru teknir til greina. Ríkisstjórnin hefur lýst yfir eindregnum vilja til að bæta úr skák, en hún þarf fullnægjandi upplýsingar til að móta sína stefnu,“ segir Ólafur sem telur skynsamlegt að aðrir en Seðlabankinn, vinni slíkar skýslur. „Það getur verið að það sé ástæða til að leita til annars aðila en Seðlabankans. Þetta er ekki endilega á verksviði hans og það kynnu að vera aðilar sem eru ekki síður fallnir til þess að greina þessar aðstæður.“

Nánar í helgarblaði DV.