„Með greiðslujöfnuninni ertu í raun að taka hluta af láninu aftur að láni. Þú tekur að láni mismuninn á mánaðalegri greiðslubyrði nú og í því sem hún var í janúar 2008,“ útskýrir Ingólfur H. Ingólfsson, fjármálaráðgjafi og eigandi spara.is.

Allir þeir sem eiga verðtryggð fasteignaveðlán verða sjálfkrafa settir í skuldaaðlögun. Í því felst að mánaðleg greiðslubyrði lánsins verður færð aftur til þess sem hún var í janúar 2008, eða fyrir hrun, en mismunurinn safnast fyrir á söfnunarreikningi sem greiðist í lok lánstímans. Lán getur að hámarki lengst um þrjú ár en eftir að sá tími er liðinn verða hugsanlegar eftirstöðvar afskrifaðar. Fresturinn til að segja sig frá greiðslujöfnun rennur út 20. nóvember. Fólk getur engu að síður sótt um greiðslujöfnun síðar.

Þeir sem hafa erlend fasteignaveðlán og þeir sem hafa gert bílasamninga eða eiga bílalán í erlendri mynt þurfa að sækja sérstaklega um greiðslujöfnun. Það geta þeir gert hvenær sem er.

Ingólfur segir að ef launaþróun verði hægari en verðlagsþróun næstu þrjátíu árin, muni fólk alltaf á endanum borga minna en það hefði annars gert. Laun þurfi að hækka minna eða hægar en verðlag til að eitthvað verði fellt niður. „Á mannamáli þýðir þetta varanleg fátækt. Það verður dýrara og dýrara fyrir þig að lifa vegna þess að launin þín hanga ekki í verðlaginu. Ef sú verður þróunin þá verður eitthvað af láninu afskrifað í lokin,“ segir Ingólfur