Sjö þingmenn Samfylkingarinnar lögðu fram þingsályktunartillögu árið 2004 þar sem fram kom að fulltrúalýðræðið hefði "runnið sitt skeið". Þeir vildu færa íslenska stjórnskipan nær beinu lýðræði, þar sem almenningur hefði bein áhrif á mikilvæg mál.

Ólafur Ragnar Grímsson forseti hitti Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur, formann Samfylkingarinnar, klukkan sex í dag til að ræða mögulega stjórnarmyndun. Hann sagði í ávarpi sínu fyrr í dag að eitt mikilvægasta verkefni samtímans væri að koma á "nýju lýðveldi" í sátt við þjóðina.

Þingmennirnir Össur Skarphéðinsson, þáverandi formaður, Björgvin G. Sigurðsson, Jón Gunnarsson, Katrín Júlíusdóttir, Jóhann Ársælsson, Anna Kristín Gunnarsdóttir og Einar Már Sigurðarson lögðu einmitt fram byltingarkennda þingsályktunartillögu um nýtt lýðveldi í febrúar 2004:

"Ef lýðræði er skilgreint þannig að fólkið skuli ráða, þá er milliliðalaust lýðræði mun nær upprunanum en það lýðræðisfyrirkomulag sem tíðkast hefur víðast hvar og felur í sér kosningar til löggjafar- og eða framkvæmdarvalds á nokkurra ára fresti," sögðu Samfylkingarþingmennirnir sjö í þingsályktunartillögunni um afnám fulltrúalýðræðis og upphaf beins lýðræðis.

Tillaga Samfylkingarmanna var að nefnd yrði stofnuð með fulltrúum nokkurra háskóla, Neytendasamtakanna, ASÍ, Sambands sveitarfélaga, stúdentaráðs Háskóla Íslands og fulltrúum allra þingflokkanna. Nefndin átti að kanna rafræna möguleika við framkvæmd beins lýðræðis, ekki síst gegnum netið. Þá yrðu möguleg áhrif á samfélagið könnuð, efnahagsleg, félagsleg og stjórnmálaleg.

"Það fyrirkomulag sem viðgengist hefur síðustu tvær aldirnar í formi fulltrúalýðræðisins hefur að mörgu leyti runnið sitt skeið. Það er tímabært að kanna nýjar leiðir til að íbúar geti haft bein og milliliðalaus áhrif á stjórn samfélagsins," sögðu Samfylkingarþingmennirnir.

Þeir töldu að beint lýðræði myndi búa svo um hnútana að ýtrustu hagsmunir hins almenna borgara ráði ákvarðanatöku um stærstu hagsmunamálin. Milliliðalaust lýðræði myndi leiða til heilbrigðari stjórnarhátta þar sem tryggt væri að almannahagsmunir réðu för. Þingmennirnir vísuðu til þess að almenningur hefði aðeins bein völd á fjögurra ára fresti.

Sú staðreynd að kjörsókn hefði víða minnkað vegna þess hve mikið umstang fylgdi því að fara á kjörstað væri ein ástæða þess að tími væri kominn til þess að lýðræðið leitaði upprunans á Agora-torginu í Aþenu, en í stað handaruppréttinga gerði Netið það kleift að rétta upp hönd fyrir yfirstandandi málum á netinu. Þennan kost sögðu Samfylkingarþingmenn árið 2004 að brýnt væri að kanna þegar í stað.

Fyrsti flutningsmaður tillögunnar var Björgvin G. Sigurðsson, sem sagði af sér ráðherrastöðu á sunnudag. Hann flutti sömu tillögu þrisvar.