Ættjarðarást hefur löngum verið Bandaríkjamönnum hugleikin. John McCain er uppgjafahermaður og fyrrverandi stríðsfangi. Hann sætti pyntingum, en hafnaði boði um frelsi því hann vildi ekki yfirgefa félaga sína. Barack Obama státar ekki af viðlíka reynslu og þarf að reiða sig á eigin orð og yfirlýsingar í stað reynslusagna. Í nóvember skýrist hvort Obama hefur haft erindi sem erfiði.

Nú styttist óðum í úrslitastundina í forsetakosningunum í Bandaríkjunum. Þegar liggur ljóst fyrir að margt skilur frambjóðendurna Barack Obama og John McCain að. Augljósasti munurinn liggur að sjálfsögðu í aldri og kynþætti. En eitt er það sem mikið er hampað í Bandaríkjunum; ættjarðarást, og í nóvember mun skýrast hvor frambjóðenda, stríðshetjan fyrrverandi, John McCain, eða Barack Obama, sem hefur skírskotað til afreka þeirra sem stofnuðu Bandaríkin, hefur unnið hug og hjörtu kjósenda. Jarðvegurinn er ekki sá ákjósanlegasti því Bandaríkin heyja stríð, sem er umdeilt heima fyrir, og óvissa ríkir í efnahagsmálum.

Ólíkar áherslur í kosningabaráttu

Inntak kosningabaráttu Baracks Obama hefur verið ættjarðarást með skírskotun til einingar þjóðarinnar, án flokkadrátta og kynþátta. Með það að markmiði hefur Obama verið óspar á lýsingar úr sinni eigin bernsku. Hann hefur reynt að heimafæra eigin sögu; sögu drengs sem á kenískan föður og móður frá Kansas, sem dæmi um þau tækifæri sem Bandaríkin ein hafi upp á að bjóða. Skírskotun Baracks hefur fengið ágætis hljómgrunn á kosningaferðalögum hans.

John McCain hefur ekki horft til eigin bernsku í framboðsbaráttu sinni. Hann býr að reynslu og bakgrunni sem höfðar sterkar en flest annað til bandarísku þjóðarinnar. McCain hefur hlotið fádæma viðtökur þegar hann hefur deilt með væntanlegum kjósendum sögum af því þegar hann var stríðsfangi Norður-Víetnama í Víetnamstríðinu. Í þeim frásögnum myndbirtist sú ímynd sem hann kýs að varðveita sem frambjóðandi.

Skotinn niður yfir Hanoí

Flugvél John McCain var skotin niður yfir Hanoí í október 1967. McCain var þá í sinni 23. sprengjuferð yfir Norður-Víetnam. Hann var stunginn, barinn og sætti pyntingum og var í haldi Norður-Víetnama í yfir fimm ár.

Þetta er lífsreynsla sem Barack Obama þætti að öllu jöfnu gott að búa ekki að, en undirstrikar nú þann mikla mun á honum og keppinautnum. Munurinn varð augljós í sjónvarpsviðtali sem Rick Warren, prestur í Kaliforníu, tók við hvorn þeirra. Viðtölin fóru fram í kirkju prestsins laugardaginn 16. ágúst.

Þegar frambjóðendurnir voru beðnir að lýsa erfiðustu ákvörðun sem þeir hefðu staðið frammi fyrir, nefndi Barack Obama um þá ákvörðun sína að lýsa andstöðu við stríðsrekstur í Írak. John McCain, á hinn bóginn, rifjaði upp þegar hann hafnaði boði Norður-Víetnama um að verða sendur aftur til síns heima. John McCain sagðist ekki hafa viljað yfirgefa félaga sína. Svar McCains snerti án efa strengi í hjarta fleiri áheyrenda, en svar Obama.

Sagnfræðiprófessorinn Richard Kohn, við Háskóla Norður-Karolínu, sagði að ekkert í lífshlaupi Baracks Obama gæti jafnast á við þessa reynslu Johns McCain og slagorð hans „Ættjörðin fyrst“. Kohn telur að ættjarðarást sé hluti sjálfsmyndar McCains auk þess sem McCain hefur lagt áherslu á hana í tengslum við þjóðaröryggi og til að undirstrika enn frekar muninn á sér og Obama.

Barack Obama hefur fyrir sitt leyti lofað þjónustu keppinautar síns í þágu ættjarðarinnar, en hefur engu að síður verið ósveigjanlegur í andstöðu sinni við stríðið í Írak.

Bernska fjarri fósturlandsins ströndum

Jafnvel þó Barack Obama sé Bandaríkjamaður hefur sú staðreynd að hann óx úr grasi fjarri fósturjörðinni verið vatn á myllu andstæðinga hans. Obama ólst upp í Indónesíu og síðar á Havaí, eyju fjarri meginlandi Bandaríkjanna. Af þeim sökum gæti hann orðið varnarlaus gagnvart fullyrðingum um að bakgrunnur hans og gildi séu á skjön við þau bandarísku.

Á minnisblaði sem kom upp á yfirborðið fyrir skömmu síðan frá Mark Penn, skipulagsstjóra kosningabaráttu Hillary Clinton, segir að Hillary gæti haft sigur gegn Obama með því að skírskota af einurð til ættjarðarástar.

Hillary Clinton, sem þá keppti við Obama um tilnefningu demókrataflokksins, kaus að fara ekki að ráðum Penns, sem lagði til að Obama yrði útmálaður sem maður sem væri ekki „bandarískur í grunninn“.

Þar sem Barack Obama státar ekki af verkum sem geislum ættjarðarástar stafar af, verður hann að grípa til annarra ráða. Demókrataflokkurinn leggur nú allt kapp á að vinna bug á þeirri tortryggni sem bakgrunnur Obama kann að orsaka og efasemdum um gildismat hans.