„Ef fólk sér auglýsingar á netinu þar sem dýr raftæki eru auglýst til sölu á góðu verði þá á fólk að hafa varann á. Sérstaklega ef engar upplýsingar um aldur tækisins eru fáanlegar, engir bæklingar eða upplýsingar um kaupin,“ segir Geir Jón Þórisson yfirlögregluþjónn. Hann segir að ef seljandinn hefur engar upplýsingar um til dæmis GPS- tæki eða tölvur, þá séu það sterkar vísbendingar um eitthvað misjanft. „Tala nú ekki um ef engar festingar fylgja með tækjunum eða snúrur. Þá ætti fólk ekki að kaupa hlutinn og tilkynna til lögreglunar ef það telur að um þýfi geti verið að ræða,“ segir Geir Jón.

Of gott til að vera satt
Geir Jón segir að vísbendingar um þýfi geti einnig falist í verðinu. Æskilegt sé að fólk hafi einhverja tilfinningu fyrir því hvað hluturinn ætti að kosta miðað við ástand hans og aldur. „Þýfi er oft selt í hróplegu ósamræmi við raunverulegt verðgildi hluta. Það er oft skýr vísbending um að varan sé illa fengin,“ segir hann og heldur áfram. „Til dæmis má nefna að ef nýlegt GPS-tæki, eins og eru í sumum bílum, sem kosta um 80 til 100 þúsund úr búð, eru boðin á 15, 20 eða 30 þúsund, án festinga, þá getur fólk nánast sagt sér það að um þýfi sé að ræða. Menn eru stundum að reyna að selja dýr verkfæri, sem eru jafnvel númeruð eða merkt fyrirtækjum, án þess að seljandinn sé fulltrúi þeirra,“ segir Geir Jón.
Hann hvetur fólk, sem ætlar að kaupa notuð raftæki á borð við tölvur, flatskjái, GPS-tæki og flakkara, til að að kaupa vöruna ekki óséða. „Fólk á að fara og hitta seljandann, skoða vöruna og athuga hvort eitthvað sé grunsamlegt eða óeðlilegt við kaupandann eða vöruna,“ segir Geir Jón. Stundum sé hægt að leggja mat á það hvernig sölumaðurinn lítur út og hvort hann líti út fyrir að vera traustsins verður.

Situr uppi með tjónið
Ef fólk tekur gylliboðum þjófa, vitandi eða óafvitandi er það í vondum málum. Ef lögreglan hefur uppi á þjófinum eða finnur stolna hluti, þá gerir það þá upptæka án þess að grunlaus kaupandinn fái nokkuð fyrir sinn snúð. „Þá er hann einfaldlega búinn að tapa þeim verðmætum sem hann lagði í hlutinn. Hann situr uppi með tjónið jafnvel þó að hann hafi ekki vitað af því að um þýfi hafi verið að ræða,“ segir Geir Jón.

Getur fengið dóm
Geir Jón segir alveg ljóst að of mikið sé um að þýfi gangi kaupum og sölum. Menn væru ekki að stela þessum hlutum í svona miklu magni nema hægt væri að koma þeim í verð. Fólk virðist freistast til þess að versla hluti sem ætla megi að séu þýfi, einfaldlega vegna þess að verðið er lygilega gott. „Ef lögreglan getur sannað að viðkomandi hefði mátt vita að um þýfi hafi verið að ræða, þá getur kaupandinn fengið dóm fyrir það. Það kallast hlutdeild að málinu,“ segir hann.
Geir hvetur fólk til að láta lögregluna vita ef það grunar að þýfi sé til sölu á, á netinu eða annars staðar.