Lengi vel vann það gegn Þorgrími Þráinssyni að hann væri íþróttamaður, myndarlegur og duglegur. Hann var ekki hinn hefðbundni rithöfundur. Ekki vann það heldur með honum að hann var stöðugt að hrella þjóðina með áróðri gegn tóbaksreykingum. Eftir feril sem spannar 21 ár og 25 bækur hefur Þorgrímur loks öðlast viðurkenningu sem rithöfundur. Á dögunum vann hann Íslensku barnabókaverðlaunin auk þess sem Páll Baldvin Baldvinsson gaf honum fjórar stjörnur í Fréttablaðinu og Kolbrún Bergþórsdóttir lofaði bókina í Kiljunni. Kannski styttist í að hann geti látið langþráðan draum rætast og helgað sig alfarið ritstörfum.
Þorgrímur er gömul sál sem nærist þegar hann sefur, trúir á líf eftir dauðann, sækir hugmyndir í draumana og hefur drifkraft til þess að komast þangað sem hann ætlar sér. Mest af öllu langar hann að þroskast sem einstaklingur og miðla þekkingu sinni og reynslu til annarra.
Sjálfsöryggið uppmálað gengur hann inn á höfuðstöðvar DV í Tryggvagötunni. Beinn í baki, hávaxinn og vöðvastæltur stendur hann við móttökuborðið og bíður blaðamanns. Hann er klæddur í bláar gallabuxur, hvíta skyrtu og brúnan leðurjakka. Það er rétt. Hann fellur ekki inn í staðalmyndina af rithöfundi. Lítur út eins og íþróttamaður. Kokhraustur gengur hann inn í viðtalsherbergið og breiðir úr sér í rauða sófanum. Honum er boðið upp á kaffi og svarar því til að það sé eins gott að kaffið sé gott. Fær sér sopa og er sáttur. Lífið er gott þessa dagana og engin ástæða til annars en að vera sáttur. Eins og hann segir: „Ég segi allt fínt. Það er ekkert í boði annað en að segja allt fínt.“

Átti aldrei pening
Virka daga vinnur hann við að skrifa sögu Vals sem á 100 ára afmæli á næsta ári. Eigin verkum sinnir hann svo um kvöld og helgar. Hann tekur vinnuna fram yfir aðra afþreyingu, enda ekki um eiginlega vinnu að ræða heldur hans helsta áhugamál. En því miður duga tekjurnar af verkum hans ekki til að framfleyta heilli fjölskyldu og því verður hann að sinna öðrum verkefnum með. „Ef ég væri að græða, ef ég hefði það góð laun upp úr krafsinu myndi ég ekki sinna öðrum verkefnum en mínum eigin. Draumurinn er að geta stundað ritstörf án þess að þurfa að sinna um leið öðrum verkefnum sem taka frá mér dýrmætan tíma og úthald.“
En eins og meginþorri þjóðarinnar þarf hann að greiða af skuldum og sjá fyrir fjölskyldu. „Ég á erfitt með að ná endum saman, eins og svo margir. Sem betur fer fór ég ekki mjög illa út úr kreppunni af því að ég átti aldrei peninga til þess að kaupa neitt. En ég hef áttað mig á því í þessu árferði þar sem fólk sekkur í skuldafen að mig langar ekki að vera fangi einskis nýtra hluta. Mig vantar ekkert og mig langar ekki til að eiga neitt. Mér líður þannig. Ég bý í eigin húsnæði og á minn bíl en það eina sem skiptir máli er að ég á heilbrigða og flotta fjölskyldu. Ekki það hvort ég búi í einbýlishúsi eða leiguhúsnæði, eigi Porsche eða Yaris.“

Ekki hinn fullkomni eiginmaður
„Ég lít sjaldan til baka. Ég hef mín framtíðarplön en dett stundum niður í einhverja rútínu, hvort sem mér líkar það betur eða verr, eins og við gerum öll. Þá þarf ég að vera nógu hugrakkur og ákveðinn í því að fá tilbreytingu í lífið og láta drauma mína rætast.“
Fyrsta bókin kom út árið 1989, Með fiðring í tánum. Síðan hefur hann gefið út 25 bækur. Ein sú allra umtalaðasta var sjálfshjálparbókin Hvernig gerir þú konuna þína hamingjusama? Konan hans, Ragnhildur Eiríksdóttir, las handritið yfir og var sátt. Þorgrímur var það líka. „En ég myndi aldrei skrifa svona bók í dag. Mér líður öðruvísi en mér leið þá. Ég er í öðrum gír. Hugmyndir koma og oft koma þær á réttum tíma.“
Oftar en ekki þarf hann að svara því hvort hann fylgi eigin boðskap og uppfylli draumahlutverkið. Því svarar hann alltaf heiðarlega og neitar. „Að sjálfsögðu geri ég það ekki. Ég get ekki gengist upp í þessu öllu. Stundum er ég góður eiginmaður og stundum er ég leiðinlegur. Ég vil ekki reyna að fegra mína ímynd. Ég er bara mannlegur, jafnbreyskur og geri jafnmörg mistök og aðrir. En mig langar til að lifa fallegu lífi og reyni að vanda mig svo ég haldi áfram að vaxa og þroskast.“

Sjaldan á séns
Hann er ekki einu sinni kvennagull. „Stundum verð ég pirraður yfir því að það sé aldrei reynt við mig.“ Hann hlær dátt. „Nei, ég meina það ekki þannig. En vinkona mín spurði mig einu sinni hvort ég væri ekki alltaf að lenda á séns og ég sagði eins og satt var að það bara gerðist aldrei. Þá sagði hún að það væri vegna þess að ég virkaði ósnertanlegur. Ég hváði og spurði hvað ég ætti þá að gera.“
Hann hlær enn. „Ég veit ekki hvernig ég ætti að vinna í því. Ég á erfitt með að feika sjálfan mig. Ég er allavega ekkert kvennagull. Samt verð ég að viðurkenna að ég hef gaman af því að hrósa, konum jafnt sem körlum, og línan á milli þess að hrósa einhverjum og daðra við hann er hárfín. Það er ekkert feimnismál fyrir mig en framkoma mín í garð annarra endurspeglar það hvernig mér líður. Líkamsburður, augnaráð, handahreyfingar. Allt er þetta bara tjáning.“

Frelsi og fórnir í sambandinu
Árið 1990 gekk hann í hjónaband. Þau hjónin hafa alla tíð staðið þétt við bakið hvort á öðru og stutt hvort annað með ráðum og dáð. „Okkar hjónaband er farsælt af því að við leyfum hvort öðru að njóta okkar sem einstaklingar. Hún gerir það sem hana langar til og ég geri það sem ég vil. Með því að virða skoðanir hvort annars, þetta frelsi og elska skilyrðislaust höfum við haldið ástinni við. Stærsta ástin er að geta sleppt og ég held að konan mín upplifi sig frjálsa. Það sama geri ég.
Svona hefur þetta alltaf verið. Hún var ekki nema átján þegar þau kynntust. Hann var tíu árum eldri, 28 ára gamall. „Nokkrum mánuðum eftir að við kynntumst fór hún út sem skiptinemi í heilt ár. Mér fannst það ekkert mál. Af því að ég var tíu árum eldri en hún fannst mér að hún yrði að fá að gera allt sem hana langaði til að gera. Það hvarflar ekki að mér að stoppa hana í einhverri eigingirni.“

Ástin er mismikil
Saman eiga þau þrjú börn. Kristófer sem er 18 ára, Kolfinnu sem er 14 ára og Þorlák Helga sem er 10 ára. „Við rekum heimili saman og eigum yndisleg börn. Við erum bara á okkar leið. Ég er ástfanginn af henni og hef alltaf verið það. Þetta orð er samt svolítið skrýtið, að vera ástfanginn. Ástin er ekkert sjálfgefin. Í hjónabandi er afar fín lína á milli traustrar og heiðarlegrar vináttu og þess að vera ástfanginn. Ég held að það komi tímabil í lífi allra hjóna að ástin er mismikil og áhuginn sömuleiðis. Þá reynum við að sinna því sem skiptir mestu máli, að láta heimilið ganga og sinna börnunum, heimalærdómnum, skutlinu og þessu öllu. Við höfum ekkert alltaf tíma til þess að setjast niður og haldast í hendur undir kertaljósum,“ segir hann og hlær létt. „Ég þarf ekkert að segja þér það. Líf mitt er ekki útópískt. En það skiptir þá höfuðmáli að bera virðingu fyrir maka sínum, virðingu fyrir áhugamálum hans, starfi og bara lífinu. Konan mín er mjög leitandi og hún er að mörgu leyti minn andlegi meistari. Það er mjög fallegt.“

Streitan bitnar á börnunum
Eins og hægt er að ímynda sér hefur Þorgrímur, sem hefur skrifað óteljandi barnabækur, einnig ákveðna sýn á foreldrahlutverkið. „Ég legg mig fram um að vera alltaf til staðar fyrir börnin mín. Ég legg mig líka fram um að vera vinur barnanna minna. Ég reyni að tala ekki niður til þeirra eða skamma þau. Eins og eðlilegt er missi ég mig samt stundum. Ég hef skammað þau að ósekju og þótt það óþægilegt. Oftast hefur það verið vegna þess að það hefur verið álag á mér, eins og er væntanlega á mörgum foreldrum sem basla við að láta enda ná saman í dag. Það bitnar á börnunum. Börn eru næmari á umhverfi sitt og tilfinningar foreldra sinna en við viljum meina. Sonur minn finnur það strax ef mér líður illa og kemur og tekur utan um mig. Ég þarf ekki að segja neitt. Ef ég hef einhvern tímann skammað þau fyrir að brjóta glas eða annað álíka þá skammast ég mín fyrir það. Oft hef ég spurt mig að því hvernig ég vilji að þau muni mig þegar þau fara að heiman. Þessi spurning virkar á mig eins og löðrungur og vekur mig til meðvitundar. Í kjölfarið vanda ég mig meira.“

Frí frá heimilinu og sjálfum sér
Eins og allir foreldrar talar Þorgrímur um að börnin hans séu það besta sem hefur komið fyrir hann. Vegna þess að ekkert er eins þroskandi og eins krefjandi og það að ala upp börn. „En það er líka mjög erfitt. Ég hef aldrei skammast mín fyrir að segja það að stundum langar mig bara að fara að heiman í smá tíma og fá frí frá skyldum mínum, börnum og eiginkonu. Í raun skil ég ekki foreldra sem taka sér aldrei frí. Því að um leið og ég tek mér frí frá skyldum mínum tek ég mér frí frá sjálfum mér. Þegar ég get verið einhvers staðar einn að skrifa losna ég undan sjálfum mér.
Þyngsta byrðin sem ég ber er ég sjálfur. Ég óttast ekkert eins mikið og mig sjálfan. Því reyni ég alltaf að taka ákvarðanir út frá hjartanu í stað þess að hlusta á hausinn á mér. Ég óttast að taka rangar ákvarðanir undir álagi, bregðast vitlaust við áreiti, vera vanþroska, ófullkominn. Ég óttast vanmátt minn. Mín tilfinning fyrir lífinu er sú að mesta glíman sem ég tekst á við er glíman við sjálfan mig. Ég þarf heila mannsævi til að kynnast sjálfum mér.“

Fer í taugarnar á fólki
Hann hallar sér aftur og segir að hann sé líklega á réttri leið fyrst hann sé að fást við hugðarefni sín. „Að skrifa. Í hjarta mínu er ég kennari, ég finn það. Beint og óbeint kem ég mínu á framfæri. Fyrir vikið fer ég í taugarnar á mörgum. Ég hef alveg fundið fyrir því,“ segir hann og brosir æðrulaus.
„Ég vann í tóbaksvörnum í átta ár og sagði alltaf sannleikann. Ég var alltaf alvarlegur þegar ég kom fram í fjölmiðlum þar sem ég var að tala um alvarleg mál. Þannig að fólk sem þekkir mig ekki heldur að ég sé mjög alvarleg týpa. En ég er léttur og skemmtilegur,“ segir hann sannfærandi og hlær létt. Hann heldur áfram á alvarlegri nótum: „Ég varð að vera alvarlegur og ákveðinn, jafnvel grimmur, til þess að ná ákveðnum hlutum í gegn. Þess vegna hef ég forðast að tala um tóbak síðan ég hætti,“ segir hann og leggur áherslu á orð sín. „Á sama tíma og ég var fúli gæinn í tóbaksvörnum var ég að reyna að selja bækur sem rithöfundur. Ég vann gegn sjálfum mér. En ég ákvað að taka þessa afstöðu vegna þess að það var göfugt málefni að sinna tóbaksvörnum. Ég sagði satt. Það er ekki alltaf gott að heyra sannleikann. Stór hluti þjóðarinnar reykti og fannst ég pirrandi. Um jólin var ég svo mættur til þessa fólks að bjóða bækurnar mínar til sölu. Meðvitað vann ég gegn sjálfum mér.“

Fordómar fyrir fegurð
Íslensku barnabókaverðlaunin var hann að fá í annað skiptið með bókinni Ertu Guð afi? Áður fékk hann þau árið 1997 með bókinni Það býr margt í myrkrinu. „Mér þykir mjög vænt um þessi verðlaun af því að handritin voru send inn undir dulnefni. Mér þykir mikið merkilegra að vinna til verðlauna án þess að minn stimpill sé á handritinu en að bókin sé dæmd út frá mér.
Minn karakter er alltaf tekinn með í spilið. Ég hef alveg fengið að heyra það að af því að ég er íþróttamaður, of myndarlegur, of duglegur og svo framvegis sé ég ekki tekinn alvarlega sem rithöfundur. Vandamálið er kannski bara það að í vanlíðan hefur fólk fordóma. Í vanlíðan öfundar fólk aðra. Þegar fólk nýtur ekki velgengni sjálft öfundar það þá sem njóta velgengni. Það vill vera í þeirra sporum. Flestir vilja toga þá sem skara fram úr niður í meðalmennskuna.
Ég ber alltaf virðingu fyrir fólki sem fer nýjar leiðir, þorir og lætur deigan ekki síga þrátt fyrir skakkaföll. Vegna þess að það krefst hugrekkis að stíga út úr rútínunni og hætta að fylgja fjöldanum. Það er rosalega þægilegt að vera alltaf í sama starfinu og fylgja rútínunni, eiga sér draum en gera ekkert í því að láta hann rætast. Ég legg mig sérstaklega fram um að elta drauminn minn.“

Stendur einn í lífinu
Engum öðrum treystir hann til þess að koma sér áfram. „Ég hef áttað mig á því að ég stend einn í lífinu. Börn, maki, systkini, foreldrar og vinir mínir eru allir uppteknir af sínu lífi og á fullu að gera sitt. Ef ég ætla mér eitthvað verð ég að treysta á sjálfan mig og engan annan. Þegar upp er staðið stend ég einn. Þegar ég mun sem gamall maður líta um öxl veit ég að það sem ég hef afrekað var aðeins undir sjálfum mér komið. Ég segi það óhikað. Ef mig langar til þess að gera eitthvað verð ég að gera það sjálfur. Ég treysti ekki á hjálp annarra.“

Fyrri líf og andlegar verur
Hugrekkið til að feta sig áfram á ókunnugri slóð fann hann í gamalli sál. „Ég er ekkert hérna í fyrsta skipti. Ég er búinn að lifa svo mörg líf. Ég var í París fyrir 200 árum. Ég var örugglega í Atlantis líka. Ég hef upplifað alls kyns hluti í gegnum aldirnar sem gefa mér hugrekki til að þora að standa með sjálfum mér og fara eigin leiðir. Ekki það að ég sé að gera neitt merkilegra en aðrir. Ég er bara að fylgja minni leið og gera það sem mig langar til. Mér finnst sorglegt að horfa upp á fólk sem er mér nákomið sitja fast í sama farinu þegar það langar til að gera svo margt annað.“
Draumarnir eru hans næring. Þess vegna elskar hann næturnar. „Þegar ég sef fer ég í svaka ferðalag. Sem dæmi þá dreymdi mig fyrir hruninu. Í nokkur ár var mig sífellt að dreyma Reykjavík hrynja. Eldgos gaus í miðri borg og ég sá hús og bíla hrynja ofan í sprungur og eldgos. Ég stóð hjá og hugsaði: „Vá. Það deyr enginn.“ Oft velti ég því fyrir mér hvað væri verið að reyna að segja mér en ég gat aldrei túlkað þennan draum fyrr en hrunið skall á. Þá rann það upp fyrir mér. Ég er kannski ekki nógu vel tengdur til þess að geta túlkað draumana mína.
En af því að mig dreymir alltaf eitthvað hlakka ég alltaf til að fara upp í rúm. Guðirnir og þessar andlegu verur nálgast mig á nóttunni og ég nærist á því. Svo skilar það sér í bókunum mínum og framkomu minni.“ Hann hikar: „Ég tala kannski eins og ég sé skrýtinn,“ segir hann vandræðalegur en heldur áfram: „Ég hef mikinn áhuga á þessu. Það er ástæða fyrir því að ég er hér.“

Frelsið fylgir skáldsögunum
Allt í einu hallar hann sér aftur og brosir sínu breiðasta. Þegar hann er spurður hvað valdi er svarið einfalt: „Lífið er skemmtilegt.“ Hann bætir því við að hann fái oft þessa spurningu, af hverju brosir þú svona? „Ég veit það ekki. Mér líður bara þannig. Fyrir vikið er ég oft bjánalegur. Ég hef ekki þessa sjálfstjórn. Ég er bara eins og ég er.“
Ef við hugum aftur að framtíðarsýn hans þá er hún nokkuð skýr. „Ég veit nokkurn veginn hvað liggur fyrir mér að gera á næstu árum og áratugum en ég held að ég eigi ekki að tala um það heldur láta verkin tala. Ég vona samt að ég muni skrifa alla ævi, það er bara spurning hvað ég mun skrifa.“
Hingað til hefur hann fyrst og fremst helgað sig barna- og unglingasögum en skáldsagnaformið heillar. „Frelsið er meira ef ég skrifa skáldsögu. Þá er ég alveg hömlulaus. Ég upplifði mikið frelsi þegar ég skrifaði Allt hold er hey, sem er mín eina skáldsaga til þessa. Í raun er það sú bók sem ég hef fengið hvað sterkust viðbrögð við án þess að mikið hafi farið fyrir henni. Í mörg ár hef ég teiknað upp skáldsögur og ég finn að þær eru alveg að fara að detta inn. Reyndar var það líka mjög frelsandi að skrifa Hvernig gerir þú konuna þína hamingjusama?“

Kafar inn í sálir fólks
Fólkið í kringum hann og þeir sem verða á vegi hans eru honum endalaus uppspretta hugmynda. „Ómeðvitað rannsaka ég fólk þegar ég tala við það. Ég er alltaf að leita að týpum, setningum, hreyfingum. Ég held að allir rithöfundar geri það. Mér þykir líka vænt um það þegar fólk treystir mér fyrir sínum persónulegu málum. Sem rithöfundi er það mér mikilvægt að komast inn í sálir fólks.“
Öllu erfiðara þykir honum þó að komast inn í sína eigin sál. „Ég er alltaf að reyna að komast lengra og kafa dýpra en það er hægara sagt en gert. Eina leiðin til að komast þangað er með því að eiga kyrrðarstund, draga andann djúpt og hugleiða. Aðeins þannig hefur mér tekist að komast á það stig að ég sé frjáls. Þegar ég flýg út úr líkamanum og losna við sjálfan mig. Líkt og þegar ég er að skrifa og flæðið er svo mikið að ég get ekki stoppað. Á meðan er ég ekki til.“