Kosningahneykslið í Söngkeppni sjónvarpsins er fullkomið dæmi um þá stóísku ró sem einkennir almenna umræðu hér á landi. Fréttir af því hvernig atkvæðaskiptum milli dómnefndar og sms-þjóðarinnar er háttað komu að því er virðist mörgum algjörlega í opna skjöldu. Sjálfur fylgdist ég eiginlega ekki með keppninni, en vissi þó fyrir löngu að dómnefndin hefði helmingsvægi á móti símalýðræðinu. Það vill nefnilega svo til að reglurnar um helmingsvægi símakosningar á móti dómnefnd er til komið frá EBU-Samtökum evrópskra ríkisstöðva, sem halda keppnina. Breytingin var einmitt tilraun til að koma á móts við reiða aðdáendur og svikið símalýðræði sem ekki hallaði nóg í átt að vestur Evrópu.  „Það er leiðinlegt að þjóðin fái ekki að hafa sitt að segja,“ sagði tónlistarmaður Agnar Birgir Gunnarsson í samtali við DV. Agnar er úr hljómsveitinni Bláum Ópal sem hafnaði í öðru sæti í Söngvakeppi Sjónvarpsins um helgina með lagið Stattu Upp. Leitað var hans álits eftir að í ljós kom að þeir félagar hefðu sigrað ef aðeins væri stuðst við símakosningu. Vonbrigðin eru svo sem eðlileg en niðurstaðan var ekki óvænt. Raunar var ítrekað tönglast aðferðarfræðinni við val á sigurlagi í þáttunum.
Aðferðin við val á sigurlagi Eurovision hefur löngum verið þrætuepli. Söngkeppnin er vinsælasta sjónvarpsefni heims, ef íþróttaviðburðir eru ekki teknir með. Ekkert sjónvarpsefni á sér jafn langa og óslitana sögu. Inn í þetta blandast svo þjóðremba, rígur og menningarpólitík.

Þegar elítan stal sigrinum af Íslandi
„Því þessi fáu stig sem íslenska lagið fékk komu öll, nema tvö, frá löndum þar sem hið nýja símakerfið var notað. Sjónvarpsáhorfendur heima í stofu voru því að hugsa allt aðra hluti en þessar fyrirfram skipuðu dómnefndir," sagði Páll Óskar í samtali við Morgunblaðið í maí 1997, stuttu eftir að hafa sjálfur tekið þátt í Eurovision fyrir Íslands hönd. Páll Óskar hafnaði í tuttugasta sæti en benti á að í Bretlandi hefðu um 250.000 manns tekið þátt í símakönnuninni, en þar hlaut íslenska lagið sex stig.

Samsæri er fætt
Þeir eru til nokkrir hér á landi sem allt frá keppninni árið 1997 hafa verið sannfærðir um að Páll Óskar hefði unnið helvítis keppnina. Bara ef „hefðbundnu“ dómnefndirnar hefðu haft minna vægi. Bara ef listaspírurnar og menningarvitarnir í Evrópu hefðu ekki rænt okkur sigrinum. Ef þau hefðu aðeins fattað það sem evrópskir símakjósandi sjónvarpsáhorfendur föttuðu. Bara ef dómnefndirnar hefðu haft rænu á að skilja latexið. Keppnin árið 1997 var einmitt fyrsta keppnin frá upphafi söngkeppninnar þar sem vægi dómnefndar var ekki algjört. Þá sagðist Páll Óskar vera ánægður með það hvernig hið nýja símakerfi, þar sem almenningi í nokkrum löndum gafst kostur á að velja bestu lögin með því að pikka inn númer í gegnum símann, hafi komið upp um hinar hefðbundnu dómnefndir í söngkeppninni.
Vandinn við þessa greiningu Páls er auðvitað sá að víðast hvar í Evrópu var dómnefndin sett saman af hópi óbreyttra borgara mismunandi landshluta hvers þátttökuríkis. Krafan var nefnilega aldrei tónlistasnobb, heldur póstnúmer.

Miklu lýðræðislegri símakosning
Ári eftir að sigrinum var rænt af Páli Óskari og sérstaklega íslensku þjóðinni. Hafði verulegur fjöldi þáttökuríkja ákveðið að færa sig yfir til símakosningar. Það var auðvitað miklu lýðræðislegra en póstnúmerasnobb... ehem … hefðbundnar dómnefndir menningarvita og listaspíra. Keppnin fór fram í Birmingham enda hafði breska lagið Love shine a light sigrað árið áður. Í því samhengi má benda á, þótt það sé raunar útúrdúr að Írar höfðu raunar unnið keppninnar árið áður.
Reyndar var sigurganga Írlands í keppninni ótrúleg á fyrri hluta tíunda áratugarins en þeir unnu keppnina fjórum sinnum á árunum 1992 til og með 1996.  Þess utan áttu Norðmenn sigurlag árið 1995 og svo eins og áður segir Bretar árið 1997.

Samsæri er fætt
Ótrúleg sigurganga Íra gat að margra mati bara þýtt eitt. Verulega hallar á þær þjóðir sem ekki hafa ensku sem móðurmál. Sjáið bara Íra! Ekki horfa samt á Breta, sem aldrei vinna neitt í þessari blessuðu keppni. Það er auðvitað ekki alveg rétt. Þeir hafa unnið keppnina fimm sinnum en ég er ekki viss um að það sé merkilegt í ljósi þess að þeir hafa tekið þátt allt frá upphafi.

Það var ekki beinlínis til að slá í þessa kenningu þegar Norðmenn sigruðu svo árið 1995 með laginu Nocturne.Texti lagsins er samtals tuttugu og fjögur orð. Úr varð að reglum söngkeppninnar var breytt frá og með árinu 1998 voru það þátttakendur sem völdu á hvaða tungu yrði sungið. Íslendingar voru þó fjarri góðu glensi það árið enda ekki enn búnir að jafna sig eftir útreiðina  sem þeir fengu hjá evrópskum menningasnobburum og því ekki gjaldgengir í keppnina það ár. Árið 1999 vorum við hins vegar velkomin, á ensku og með símakosningu! Þeir sem til Eurovision þekkja eru búnir að átta sig á því að það ár fór Selma með lagið All out of luck.

Evróvision útrás: Selma, enskan og símakosning
Það þarf varla að fara yfir það hér að árið 1999 rúlluðu Íslendingar þessu upp og lentu í öðru sæti á eftir Svíum. Hrumph! Ég ætla ekki að fara yfir það hvernig helvítis Svíarnir stálu af okkur sigrinum. Hvað þá heldur að rifja upp að munurinn var reyndar 17 stig og í sögulegu samhengi virðist það ekkert sérstaklega lítill munur. Stigamunurinn er reyndar aðeins yfir meðaltals stigamun á milli lagsins í fyrsta og öðru sæti frá upphafi keppninnar árið 1956 til og með 1999 en meðaltalsmunur er fimmtán stig. Þess bera að geta að árið 1969 voru fjögur lög jöfn að stigum. Engar reglur voru til staðar og því sigruðu öll löndin. Það skekkir meðaltalið nokkuð og því er munurinn það ár sagður núll en aðeins einu sinni. ( En ekki hvað? 4x0 ... )

Bara ef helvítis Svíarnir …
Fyrir keppnina 1999 höfðu einstaka fýlupúkar athugasemdir við hugmyndir um að syngja ekki á íslensku. Á þá hlustuðu fáir og enn færri eftir að Selma endaði í öðru sæti. Það kann að koma einhverjum þeim sem lengi hafa fylgst með íslenskri umræðuhefð á óvart að þeir sem gagnrýndu nýtt fyrirkomulag voru iðulega kallaðir menningasnobbarar, íslenskufastistar og jafnvel vitleysingar. Það er úr takti við þá málefnalegu umræðu sem við íslendingar erum stolt af að hafa tamið okkur í rökræðum um þau mál sem liggja á þjóðinni ...
Úr varð að Íslendingar hafa allt frá 1999 sungið á ensku. Síðustu ár hefur það ekki einu sinni komið til tals að syngja á eigin tungu eða öðru Evrópumáli en einmitt engilsaxnesku.Reyndar hét lag Heru Bjarkar Je ne sais quoi en það breytir víst litlu.Þrátt fyrir einbeittan vilja, ensku og símakosningu hefur árangur Íslendinga verið misjafn frá því að Svíarnir stálu af okkur sigrinum. Þrisvar höfum við ekki náð okkur upp úr forkeppninni en þess utan höfum við tvisvar hreppt nítjánda sæti, einu sinni að fjórtánda og svo tuttugasta.

Til þess að gæta sanngirni verður þó að nefna að árangur Íslands er nokkuð betri með enskuna ef litið er til þess að tvisvar hefur okkur tekist að spólast upp í annað sætið. Harmasöngur kreppunnar, Is it true, skoppaði beint í annað sæti, á ensku og með símakosningu en líklega algjörlega án þess að stöðugur fréttaflutningur af Íslandi hefði áhrif. Eða hvað?

Lélegur árangur okkar flest ár eftir 1999 hefur þó ekki orðið til þess að afsanna kenninguna um óheyrilegt forskot Enskunnar í keppninni. Þá láta flestir það sem vind um eyru þjóta að í Evrópu er þýsku-,spænsku og frönskukunnátta víða betri en enskukunnátta. Augljóslega varð því að leita nýrri skýringa á dræmum árangri Íslendinga en skort á ensku.

Helvítis kommarnir í Austurevrópu
Þeir eru klókir kommarnir! Á áratugnum eftir fall Berlínarmúrsins sem markaði hrun Sovétríkjanna hófu fyrrum ríki þess að brjótast undan oki einræðis og einangrunar. Það var nánast líkt og tilgangurinn væri að svindla á Eurovision en til urður tonn af nýjum löndum sem fljótlega vildu taka þátt í söngkeppninni og um leið vestrænu símalýðræði. Í því ljós má ég til með að spyrja hvort Austurevrópa þurfi raunverulega á öllum þessum löndum að halda? Er þetta kannski bara vel skipulagt plott? Hannað til þess að klóra Eurovision sigur í átt til austurs, annað hvert ár.
Allan tíunda áratuginn fór keppnin ekki austar en til Svíþjóðar, ef frá er talið árið 1998, þegar Ísrael hélt keppnina. Þar fyrir utan var keppnin norðarlega í Evrópu í heilan áratug. Gullaldartími Vesturevrópu í keppninni átti þó eftir að lýða undir lok, á árunum eftir aldamót hafa fimm austur evrópsk lönd sigrað keppnina. Fimm!

Samsæri er fætt
Símakosning er ógeðslega hallærislegt rugl enda algjörlega bókað að Austurevrópska mafían kýs bara nágrannalönd sín. Þessu verður að breyta! Það segir sig sjálft að ekki getur gengið til lengdar að sigurlag keppninnar komi frá Danmörku, svo Eistlandi, þess næst Lettlandi, Tyrklandi, Úkraínu, Grikklandi, Finnlandi og svo frá Serbíu, Noregi og Þýskalandi. Þetta er algjörlega augljóst. Símakosning er bara bull og Austurevrópa er að því komin að slátra keppninni með því að kjósa bara nágranna sína!!!! Kæru lesendur, þessi samsæriskenning staðfestir sig nánast sjálf! Ekki þarf annað en algjöra blindu á heimskort og gullfiskaminni sem jafnvel þátttakendur í Alþingiskosningum yrðu stoltir af, til að sjá að þetta verður ekki hrakið.

Breytum þessum asnalegu símakosningum
Árið 2008 sigruðu Rússar og þá var nú öllu lokið! Átti söngkeppnin nú að fara að snúast upp í einhverja vinsældakeppni fyrir gamlar nýlenduþjóðir kommúnista! Nákvæmlega hvers eigum við hin til dæmis í Skandinavíu að gjalda? Eiga Svíar bara aldrei að vinna þessa keppni?!!!?!? Því fór sem fór að árið 2009, þegar keppnin var haldin í Noregi var reglunum breytt.   Já keppnin var haldin í Noregi …  einmitt það þýðir … já … Allt síðan þá hefur vægi símakosningarinnar verið til helmings á móti dómnefnd sem ólíkt því sem áður var er skipuð fólki með vit á tónlist en ekki rétt póstnúmer. 

SMS-þjóðin svikin, aftur!
Til þess að toppa þetta ákvað RÚV svo að svíkja þjóðina og fara eftir reglum sem hún ásamt milljón öðrum óðum aðdáendum gerðu kröfu til. Hvað er lýðræðið í því!!?!?!?