ÁskriftFréttaskot | Auglýsingar | Fyrir farsíma Reykjavík: 3.6° 3m/s E
Trésmiðja

Trésmiðja

Illuga Jökulssonar

Þetta er bloggsíða, ekki fréttasíða.
Þetta er safn hugleiðinga um hvaðeina milli himins og jarðar, ekki dagbók.
Þetta er trésmiðja, ekki aftökupallur.

SORGLEG UMGENGNI BISKUPS VIÐ SANNLEIKANN

08:40 › 24. ágúst 2010


Ég gat ekki horft á nema brot af Kastljósviðtalinu við Karl biskup í gærkvöldi. Mér sýndist hann hafa svo vonda samvisku að það var beinlínis vandræðalegt.

Hljómar þetta yfirlætislega? Kannski. En mér virðist þó á öllu að biskup fari vísvitandi svo á skjön við sannleikann í vörn sinni vegna máls Ólafs Skúlasonar að samviskan hljóti að láta á sér kræla hjá honum.

Mér finnst þetta leiðinlegt, því eins og ég hef áður sagt - þá hef ég lengst af borið virðingu fyrir Karli. Hann skírði bæði börnin mín og gerði það afar fallega.

Mér er því í rauninni þvert um geð að gagnrýna hann opinberlega.

En stundum verður að gera fleira en gott þykir, eins og hörkutólið amma á Reynimel komst stundum að orði! 

Í viðtali við Fréttablaðið í morgun segir Karl nefnilega sitt af hverju sem gera verður athugasemdir við.

"Já, það hlýtur að vera að kirkjan hafi brugðist þessum konum," segir hann til dæmis um konurnar sem sökuðu Ólaf Skúlason um kynferðisglæpi.

Af hverju strax þessi fyrirvari - "hlýtur að vera"? Af hverju segir hann ekki hreint út: "Já, kirkjan brást." Af hverju er hann að reyna að hanga á örlitlum vafa?

"Við höfum látið þessi mál okkur að kenningu verða," segir hann svo.

Eeee ... nei! - eins og það heitir nú til dags.

Nýjar upplýsingar hafa komið fram í máli Ólafs Skúlasonar, sem taka í eitt skipti fyrir öll af allan vafa um sekt hans. Engu að síður er málið enn að þvælast fyrir kirkjunni, og einkum og sér í lagi honum sjálfum.

Hann hlustar á upplýsingar Guðrúnar Ebbu Ólafsdóttur og segist ætla að "geyma þær í hjarta sér". Kirkjuráðsmenn spurðu víst einskis þegar Guðrún Ebba fékk loks að koma fyrir kirkjuráð. Þær skelfilegu fréttir sem hún hefur að segja verða biskupi ekki tilefni til að opna málið upp á gátt, og grandskoða það frá byrjun - heldur ætlar hann að geyma það, þegja yfir því í hjarta sér.

Og vísar til "æðsta dómstóls"!!

Í Fréttablaðinu segir ennfremur: "[Karl b]iskup segist hafa gert sitt besta til að hafa milligöngu milli kvennanna og [Ólafs] biskups þegar málið stóð sem hæst árið 1996."

Nei. Þetta er rangt. Karl stóð fyrir bænastund ásamt Hjálmari Jónssyni nú dómkirkjupresti. Þar var beðið með tveimur þeirra kvenna, sem höfðu borið Ólaf Skúlason sökum. Tilgangurinn var að ná einhvers konar "sáttum", en hvernig "sáttum" er hægt að ná í kynferðisglæpamáli?

Og hvernig "sáttum" er yfirleitt ástæða til að ná í slíkum málum? Er bara ástæða til að ná "sáttum" ef gerandinn er biskup Íslands? Að öðrum kosti sé best að kæra það til lögreglu?

Báðar konurnar, og eiginmaður annarrar þeirra, sem viðstaddur var bænastundina, hafa skýrt svo frá að upplifun þeirra af þessari stund með þeim Karli og Hjálmari hafi fyrst og fremst verið sú að ætlun þeirra tvímenninga hafi verið að fá þær til að draga mál sín gegn Ólafi biskupi til baka.

Karl hafi meira að segja reynt að nota börn og veika móður annarrar konunnar til að fá hana til að hætta málarekstri.

Sé það rétt, hve lágt er þá hægt að leggjast?

Þetta kallast alla vega ekki að "hafa gert sitt besta til að hafa milligöngu milli kvennanna og biskups".

Þetta kallast að hafa gert sitt besta til að bjarga skítugu skinni Ólafs Skúlasonar.

Og enn er haft eftir Karli í Fréttablaðinu: "Þegar Ólafur hafi neitað að biðja [konurnar] afsökunar hafi málinu verið lokið innan kirkjunnar."

Nei, Karl, nei.

Hann og aðrir kirkjunnar þjónar höfðu mörg ráð til að halda málinu gangandi - ef þeir höfðu áhuga.

Núna, fjórtán árum síðar, hafa margir prestar stigið fram og krafist þess að hreinsað verði til í kirkjunni, og mál Ólafs Skúlasonar og önnur hugsanleg kynferðisbrotamál rannsökuð hispurslaust. Ég nefni bara grein Sigríðar Guðmarsdóttur í Fréttablaðinu í gær, en mörg fleiri dæmi mætti nefna.

Slíka leið hefði Karl Sigurbjörnsson getað farið árið 1996.

Ef hann hefði haft bein í nefinu.

Hann gerði það ekki.

Þegar Ólafur neitaði að biðja konurnar afsökunar, þá bara þagnaði Karl Sigurbjörnsson. Æ, æ, ekkert meira hægt að gera. Foringinn vill það ekki.

Hvílíkur eymingjaskapur!

Í Fréttablaðinu segir svo ennfremur: "Biskup segir málið snúið og auðvelt sé að vera vitur eftir á."

Heyr á endemi!

Það var nefnilega mjög auðvelt að vera vitur strax árið 1996, þegar mál Ólafs Skúlasonar sprakk framan í kirkjuna.

Svo margar og miklar ásakanir komu fram gegn Ólafi Skúlasyni að það var augljóslega skylda kirkjunnar að rannsaka þær í þaula. Jafnvel þó maður slægi því kannski ekki alveg föstu fyrirfram að ásakanirnar væru sannar, þá voru þær svo alvarlegar og sannfærandi að það var vesaldómur og yfirhylming af verstu sort að reyna að þagga þær niður.

En nú heitir það í máli biskups að "auðvelt sé að vera vitur eftir á". Ja, svei!

Áfram með viðtalið við Karl í Fréttablaðinu: "Aðspurður hvers vegna málin hafi ekki verið tilkynnt til lögreglu segir hann að frekar ætti að beina spurningunni til kvennanna."

Jæja já? Ef yfirmaður þinn er sakaður um svívirðilegan glæp, en sá sem fyrir glæpnum verður er af einhverjum ástæðum tregur til að kæra málið til lögreglu, átt þú þá ekki að gera neitt? Hvaða rugl er það, fyrirgefðu?

Og enn: "Hann segir ásakanirnar á hendur Ólafi hafa komið sér verulega á óvart."

Ég ætla að leyfa mér að fullyrða að þetta sé ekki satt. Ég get auðvitað ekki skyggnst inn í hjarta Karls Sigurbjörnssonar og vitað nákvæmlega hvað hann vissi og hvað ekki árið 1996. Margir prestar hafa hins vegar tjáð mér að það hafi þá þegar verið á allra vitorði að Ólafur Skúlason var það sem kallaðist þá innan kirkjunnar "kvensamur".

Og rúmlega það. Á biskupsstofu vissu meira að segja símastúlkur um ásakanir um áreitni og/eða ofbeldi á hendur Ólafi Skúlasyni um það leyti sem hann tók við biskupstign. Þegar ein kona hringdi til að kvarta undan áreitni af hálfu Ólafs var svar símastúlkunnar: "Æjá, ert þú flugfreyjan?"

Alveg nógu margir klerkar vissu alveg nógu margt til að ég tel mig geta fullyrt að það hafi engan veginn getað komið Karli "verulega á óvart" þegar hann frétti af ásökunum af þessu tagi á hendur Ólafi.

Vel að merkja hef ég ekki leyfi til að fullyrða að Karl hafi vitað að "kvensemi" Ólafs Skúlasonar væri beinlínis glæpsamleg.

En ég fullyrði óhikað að hann hafi vitað alveg nóg til að hann hefði átt að taka ásakanirnar mjög hátíðlega.

Og ekki bara hann, heldur allir prestar. En í staðinn flykktust þeir flestallir til stuðnings við Ólaf Skúlason. Ýmist með því að gera ekkert (eins og Sigríður Guðmarsdóttir hefur nú viðurkennt hreinskilnislega að hafi verið hennar fyrstu viðbrögð), með því að reyna að þagga málið niður (eins og Karl og Hjálmar Jónsson gerðu) eða jafnvel með eindregnum stuðningsyfirlýsingum við Ólaf eins og samkunda prófasta gerði - og verður þeim sem þar skrifuðu nafn sitt ævinlega til skammar.

En fyrst þegar hér er komið sögu í viðtalinu í Fréttablaðinu, þá bítur Karl Sigurbjörnsson hausinn af skömminni, þegar hann freistar þess að útskýra hvað hann hafi lítið vitað og lítið getað gert.

"Ég var bara lítill sóknarprestur," segir hann.

Drottinn minn dýri! Ef Karl Sigurbjörnsson var eitthvað árið 1996, þá var það EKKI "bara lítill sóknarprestur".

Karl Sigurbjörnsson var þá sóknarprestur í Hallgrímskirkju. Það er nú í fyrsta lagi eitt mesta virðingarembætti kirkjunnar í Reykjavík. Hann var þar fyrir utan sonur Sigurbjörns Einarssonar biskups sem hafði að vísu látið af embætti fyrir aldurs sakir árið 1981, en hafði ennþá gríðarlegt áhrifavald innan kirkjunnar.

Sigurbjörn var kennimaður ágætur og mikil virðing fyrir honum borin meðal almennings, en hann var líka strangur valdamaður innan kirkjunnar. Og þar gerðist áreiðanlega fátt án þess að hann vissi af því. Enda hefur komið í ljós að Sigurbirni var sagt frá ásökunum á hendur Ólafi Skúlasyni á sínum tíma, en kaus að gera ekkert með þær upplýsingar.

Sigurbjörn átti þrjá syni sem urðu prestar innan íslensku ríkiskirkjunnar, og það vissu allir frá því skömmu eftir 1980 að Karl Sigurbjörnsson yrði fulltrúi ættarinnar í biskupskjöri þegar fram liðu stundir. Ekki einu sinni reyna að neita því! Þegar komið var fram á árið 1996 - þegar mál Ólafs Skúlasonar kom upp - þá var svo komið að það var næsta víst að Karl yrði næsti biskup.

Það var kannski ekki alveg 100 prósent víst, en svona 95.

Karl var því eins fjarri því að vera "bara lítill sóknarprestur" og hugsast gat. Hann var ættarlaukur mestu valdaættar ríkiskirkjunnar - og fulltrúi valdablokkar sem allir vissu að myndi seilast aftur til valda fyrr en síðar.

Að hann og hans valdablokk innan kirkjunnar hafi ekki haft minnstu hugmynd um það sem var á vitorði símastúlkna á biskupsstofu nokkrum árum fyrr, það er einfaldlega ekki sannfærandi.

Svo vægt sé nú til orða tekið.

Átti væntanlegt biskupskjör sinn þátt í að Karl vildi ekki "rugga bátnum" þegar mál Ólafs Skúlasonar kom upp? Að hann vildi ekki vekja andúð stuðningsmanna Ólafs í næsta biskupskjöri?

Það veit ég ekki, og ætla ekki að fullyrða neitt um það. Ég held reyndar að sterkari þáttur í viðbrögðum Karls hafi einfaldlega verið hvöt hins rótgróna valdamanns til að þagga niður óþægilega hluti.

En að Karl skuli nú reyna að lýsa sjálfum sér sem "bara litlum sóknarpresti" árið 1996 sýnir að hann er annaðhvort vísvitandi óheiðarlegur í málinu, eða búinn að bregða biksvörtum sólgleraugum fyrir augu sín svo hann sjái ekki sannleikann.

Hvort tveggja er jafn slæmt - bæði fyrir yfirmann þeirrar stofnunar sem telur sig í sérstökum tengslum við sannleikann, og ekki síður fyrir embættismann íslenska ríkisins.

Þau "pennaglöp" sem Karl gerði svo á sunnudaginn var, þegar hann "minnti á" að ríkissaksóknari hefði rannsakað kæru Sigrúnar Pálínu Ingvarsdóttur á hendur Ólafi Skúlasyni, en komist að þeirri niðurstöðu að ekki væri ástæða til opinberrar ákæru, þau segja líka sína sögu.

Eins og þetta var sett fram á sunnudag átti þetta líklega að heita réttlæting fyrir því að Karl hafi ekki treyst sér til trúa Sigrúnu Pálínu afdráttarlaust.

Í reynd var málið þveröfugt, eins og strax var bent á. Það var Ólafur Skúlason sem í oflæti sínu kærði Sigrúnu Pálínu fyrir rangar sakargiftir, en saksóknari vildi ekkert með málið hafa.

"Misminni" og "fljótfærni" af hálfu Karls? Vitanlega. En hvernig gat hann "misminnt" um þvílíkt grundvallaratriði í svo feykilega alvarlegu máli?

Nema af því hann var búinn að teikna einhverja mynd af málinu í huga sér, sem var ekki sannleikanum samkvæm, en sem hann gat búið við í hjarta sér og samvisku.

Segir það nógu góða sögu um biskup?

Eða hitt hvernig hann brást við í Kastljósi í gær þegar hann var spurður hvort hann styddi þá hugmynd Sigríðar Guðmarsdóttur að skipuð yrði óháð "sannleiksnefnd" til rannsaka mál Ólafs Skúlasonar og önnur hugsanleg kynferðisbrotamál innan kirkjunnar.

Það var einn af fáum köflum Kastljóssviðtalsins sem ég sá.

Og Karl varð undirleitur og reyndi að brosa og sagði humm og já og kannski, en að skipa slíka sannleiksnefnd væri þó óneitanlega ansi "flókið".

Ójá. Flókið?

Jesú fannst sannleikurinn víst ekki flókinn.

Það var Pílatus sem réði ekki við hann.



ATHUGIÐ Ritstjórn DV áskilur sér rétt til að eyða ærumeiðandi ummælum.

DV

Upplýsingar

Auglýsingar

Áskrift

© 2012 DV ehf. - Allur réttur áskilinn. Notkun á efni blaðsins er óheimil án samþykkis.