Þetta opna bréf til Árna Mathiesen
birtist í DV síðastliðinn föstudag.

Heill og sæll Árni.

Þetta bréf er skrifað í tilefni af dómi
sem féll í Héraðsdómi Reykjavíkur í síðustu viku. Þar varst þú dæmdur brotlegur
fyrir að hafa í desember 2007 skipað Þorstein Davíðsson í embætti héraðsdómara þótt
dómnefnd hefði úrskurðað að þrír umsækjendur um stöðuna væru tveimur flokkum hæfari
en hann. Málið höfðaði einn þessara þriggja umsækjenda, Guðmundur Kristjánsson,
en honum þótti sem þú hefðir gengið freklega framhjá sér við stöðuveitinguna.

Og skal engan undra. Í umsögn dómnefndar
um Guðmund sagði: [Hann] „hefur langlengstan starfsferil umsækjenda og
tengist hann allur dómstólum.  Hann hefur fengist við dómarastörf með
einum eða öðrum hætti um tólf ára skeið og stundað málflutning fyrir héraðsdómstólum
í rúm 20 ár og síðustu tólf árin einnig fyrir Hæstarétti. Hann hefur fengist bæði
við einkamál og opinber mál og hefur vegna dómara- og málflutningsstarfa sinna
víðtæka þekkingu á réttarfari og iðkun þess. Hann hefur jafnframt haft með höndum
stjórnunarstörf í átta ár sem aðalfulltrúi bæjarfógeta og sýslumanns í stóru
umdæmi og getið sér góðan orðstír á starfsferli sínum.”

UNDIR VENJULEGUM KRINGUMSTÆÐUM KOM ÞORSTEINN
EKKI TIL GREINA

Þorsteinn Davíðsson, sá maður sem þú tókst
fram yfir Guðmund með alla sína fjölbreyttu reynslu, hann hafði aftur á móti útskrifast
sem lögfræðingur aðeins 8 árum fyrr. Hann hafði starfað sem aðstoðarmaður dómara
í þrjú ár en síðan verið aðstoðarmaður Björns Bjarnasonar dómsmálaráðherra í fjögur
ár.

Undir venjulegum kringumstæðum hefði Þorsteinn
því augljóslega ekki komið einu sinni til álita í þessa dómarastöðu. Ekki aðeins
Guðmundur Kristjánsson, heldur einnig Halldór Björnsson og Pétur Dam Leifsson
voru metnir miklu hæfari en Þorsteinn, svo munaði tveim flokkum í mati dómnefndar.
Þeir þremenningar voru mjög vel hæfir; Þorsteinn aðeins hæfur.

En kringumstæður voru ekki venjulegar. Þorsteinn
Davíðsson var og er sonur Davíðs Oddssonar. Og árið 2007 hafði Davíð enn heljartök
á Sjálfstæðisflokknum (og hefur kannski enn?). Og við strax og við (íslenska þjóðin)
fréttum að þú, sem settur dómsmálaráðherra, hefðir ráðið Þorstein Davíðsson í
starfi, þá vissum við hvað klukkan sló.

Enn ein hneykslanlega ráðningin sem Davíð
Oddsson stóð fyrir, þó þú, Árni, sæir formlega um málið.

Í þessu sambandi er forvitnilegt að líta
til baka til ársins 1995. Þá lét af störfum Guðni Guðmundsson, sá frægi rektor
Menntaskólans í Reykjavík. Nokkrir gamalreyndir kennarar við MR sóttu um starfið
og þar á meðal var íslenskukennarinn Ólafur Oddsson.

DAVÍÐ TÓK UPP ÞYKKJUNA FYRIR BRÓÐUR
SINN

Ólafur kenndi mér um tíma þegar ég var í
MR fyrir margt löngu og ég get vottað að hann var prýðilegur kennari og ljómandi
viðkunnanlegur maður. Hann bar hins vegar ekki endilega með sér að vera mikill
stjórnandi í eðli sínu, enda valdi Björn Bjarnason menntamálaráðherra hann ekki
sem arftaka Guðna. Þess í stað skipaði hann sem rektor Ragnheiði Torfadóttur,
skörulegan latínukennara við MR. Og er ekki vitað til annars en Ólafur Oddsson
og aðrir keppinautar Ragnheiðar um stöðuna hafi vel unnt henni framans.

En einn var sá maður sem tók upp þykkjuna
fyrir Ólaf Oddsson. Það var Davíð, yngri bróðir hans. Hann mun hafa reiðst
heiftarlega þegar Björn Bjarnason “gekk framhjá” bróður hans og hófst þegar
handa um að gera Birni það ljóst. Ekki nóg með það, heldur kom hann öllum öðrum
í innsta hring sínum líka í skilning um að Björn hefði brugðist honum. Í langan
tíma á eftir virti Davíð Björn ekki viðlits, hvorki á ríkisstjórnarfundum né
utan þeirra, heldur lét bara eins og menntamálaráðherrann væri ekki til.
Hreytti í mestan lagi einhverju geðvonskulega í hann.

Hér er ýmislegt að athuga, Árni
Mathiesen.

Í fyrsta lagi kann það að virðast eðlilegt
hvöt að fyrtast við ef náið skyldmenni fær ekki að sjá drauma sína rætast. Í þessu
tilfelli meina ég draum Ólafs íslenskukennara um að verða rektor Menntaskólans. En ef maður
gegnir valdamesta embætti landsins verður maður að geta greint á milli sinnar
prívatpersónu og forsætisráðherrans.

Davíð hafði þegar sýnt að hann átti mjög
erfitt með einmitt það, þegar Ólafur G. Einarsson þáverandi menntamálaráðherra
réði séra Heimi Steinsson útvarpsstjóra RÚV árið 1991 en ekki þann kandídat sem
Davíð vildi, Ingu Jónu Þórðardóttur, eiginkonu Geirs Haarde. Þá reiddist Davíð
mjög og bætti ekki úr skák þegar séra Heimir rak nokkru síðar fornvin Davíðs,
Hrafn Gunnlaugsson, úr starfi dagskrárstjóra Sjónvarpsins. Þá beitti forsætisráðherra
landsins sér af hörku gegn útvarpsstjóranum, nokkuð sem hann hefði auðvitað
aldrei gert ef hinn burtrekni dagskrárstjóri hefði ekki verið vinur hans.

VILJASTERK LÍTILMENNI BEITA GEÐVONSKU
SEM VOPNI

Í öðru lagi var mál Hrafns
Gunnlaugssonar aðeins það fyrsta af fjölmörgum sem sigldu í kjölfarið, og sýndu
að Davíð sá ekkert rangt við og ætlaðist reyndar beinlínis til þess að fólk
honum þóknanlegt hefði forgang að opinberum embættum. Björn Bjarnason hafði þó
enn ekki áttað sig nógsamlega á því þegar hann slysaðist til að ráða Ragnheiði
Torfadóttur rektor MR árið 1995 – en hann fékk nú yfir sig sótsvarta reiði
foringjans. Sú er oft raunin um viljasterk lítilmenni að þau beita geðvonsku
sinni sem vopni, og þegar verst lætur verður það vopn svo máttugt að óttinn við
geðvonskukastið verður jafnvel skelfilegri en bræðin sjálf.

Björn Bjarnason, svo gáfaður og hæfileikaríkur
maður sem hann þó er frá náttúrunnar hendi, hann kunni ekki að höndla augljósa
reiði Davíðs og lyppaðist niður í ótta og vanlíðan. Hann gat ekki hugsast sér að
þurfa að þola ískalda þögn Davíðs en á bak við brún hans virtist ólga ofsareiðin.

Það er ein af furðum stjórnartíðar Davíðs Oddssonar í Sjálfstæðisflokknum
hvernig honum tókst að gera sér jafnvel hina mætustu menn svo fylgisspaka að þeir
beinlínis skulfu eins og strá í vindi við tilhugsunina um að gera eitthvað móti
vilja hans. Og sannfærðu sig frekar um að vilji hans væri ætíð sá eini rétti,
og stóðu síðan fastir á því fram í rauðan dauðann. Það er mín kenning, Árni, að
þegar gáfaðir menn neyðast til að játast undir áhrifavald sér minni manna, þá
verði þeir ofurtrúir foringja sínum – af því þeim sé kappsmál að sanna fyrir sjálfum
sér að þeir hafi gert rétt í að beygja vilja sinn undir vilja foringjans. Því
sannfæri þeir sig um að foringinn sé vissulega afbragð annarra manna og hljóti
alltaf að hafa rétt fyrir sér. Það sé eina skýringin sem þeir geti innra með sér
sætt sig við á því að haga sér eins og lúpa andspænis lítilmenninu.

NÝTUR EINHVER UMSÆKJENDA VELVILDAR
FORINGJANS?

Þessari kenningu kom ég einu sinni á
flot varðandi Styrmi Gunnarsson og þjónkun hans á seinni árum við Davíð, en ég
hugsa að hún geti allt eins átt við um Björn Bjarnason.

Meðferðin á Birni í þetta sinn var það
sem endanlega kenndi þeim, sem vildu njóta velvildar Davíðs, að við mannaráðningar
væri mönnum hollast að athuga ævinlega fyrst hvort einhver umsækjenda kynni að
njóta sérstakrar velvildar leiðtogans mikla; síðan mátti fara að huga að öðrum
verðleikum.

Það skal tekið að Björn Bjarnason hefur ávallt
neitað því að ofangreind lýsing á viðbrögðum Davíðs við ráðningu Ragnheiðar
Torfadóttur eigi við rök að styðjast. Sjálfsagt mun hann enn bera á móti því.
En í andmælum er heldur holur hljómur. Um þögula fyrirlitninguna sem Davíð sýndi
Birni í kjölfarið hef ég öruggar heimildir.

Um daginn vitnaði svo Hreinn Loftsson um
algjöra örvilnan Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar þegar Davíð setti hann í
frystikistuna eftir að Hannes hafði leyft sér að mótmæla mannréttindabrotum íslenskra
stjórnvalda í garð Falun Gong-hópsins. Sú lýsing hljómaði mjög kunnuglega fyrir
þá sem þekktu til viðbragða Davíðs við ráðningu rektors MR, og annarra dæma um
hvernig hann beygði að lokum allan Sjálfstæðisflokkinn undir sinn vilja og sína
hagsmuni – eða hagsmuni vina sinna og ættingja.

Frægustu og afdrifaríkustu dæmin eru auðvitað
þau sem lúta að dómstólum landsins. Þegar tök Davíðsklíkunnar á samfélaginu
voru orðin nægilega sterk var jafnvel æðsti dómstóll landsins meðhöndlaður sem
prívatsandkassi fyrir vini og ættingja foringjans.

ÓÞEKKTUR DÓMSTJÓRI TEKINN FRAM YFIR
KUNNA LÖGFRÆÐINGA

Árið 2003 losnaði staða dómara við Hæstarétt
og meðal umsækjenda voru margir vel kunnir og afar færir lögfræðingar. Það kom
hins vegar öllum í opna skjöldu þegar Björn Bjarnason, sem þá var orðinn dómsmálaráðherra,
veitti þetta mikilvæga embætti Ólafi Berki Þorvaldssyni, ungum dómstjóra á
Selfossi sem hafði hvorki í laganámi né nokkurn tíma síðan látið neitt
umtalsvert að sér kveða á sviði lögfræðinnar. Enda höfðu nálega allir umsækjendur
um starfið verið metnir mun hæfari en Ólafur Börkur.

Þetta þótti mjög dularfullt, þangað til
bent var á að Ólafur Börkur var náfrændi Davíðs Oddssonar – þeir munu vera
systkinasynir. Auðvitað var það ástæðan fyrir því að Björn réði Ólaf Börk. Svo
brenndur var Björn eftir reynslu sína af MR-málinu að ég efast um að Davíð hafi
einu sinni þurft að nefna það við hann hvort ekki væri kjörið að Ólafur Börkur
fengi embættið. Væntanlega hefur Björn skipað hann orðalaust, því hann vissi
vilja meistara síns. Fyrir þessa embættisveitingu var Björn dæmdur brotlegur við
jafnréttislög með því að taka Ólaf Börk fram yfir Hjördísi Hákonardóttur sem
var samkvæmt öllum mælikvörðum mun álitlegri umsækjandi.

Ári seinna losnaði aftur staða dómara
við Hæstarétt. Aftur sótti um mikið lið valinkunnra lögfræðinga. Nú vék Björn
Bjarnason sæti en Geir Haarde fjármálaráðherra tók að sér að veita embættið.
Ótrúlegt nokk ákvað Geir að skipa í starfið Jón Steinar Gunnlaugsson, sérlegan
vin og baráttufélaga Davíð Oddssonar, þótt margir lögfræðingar væru metnir
hæfari til starfans en hann.

Hæstiréttur á að vera hafinn yfir alla
flokkadrætti. Vitaskuld er það svo að gegnum tíðina hafa hinir valhelgu
helmingaskiptaflokkar unnvörpum skipað þar inn “sína menn” en ég held að aldrei í sögu
pólitískrar spillingar á Íslandi hafi hún orðið jafn nakin og auðsæ og þessi ár, þegar Ólafur Börkur og Jón Steinar voru skipaðir í Hæstarétt.

ÓLAFUR BÖRKUR OG JÓN STEINAR ÆTTU AÐ
SEGJA AF SÉR 

Í raun og veru finnst mér að í nafni
væntanlegrar siðbótar í íslensku samfélagi ættu þeir kumpánar að sjá sóma sinn
í að segja af sér embættunum sem þeir hlutu svo greinilega af því einu að vera
í frændskap og vináttu við Davíð Oddsson. Mér þykir ekki liggja beint við að
við, íslenska þjóðin, þurfum að borga þessum mönnum há laun og síðan eftirlaun
til æviloka í “þakkarskyni” fyrir þátttöku þeirra í spillingunni.

En ekki var allt búið enn. Nú var komið
að þér, Árni Mathiesen. Í desember 2007 var komið að því að skipa í embætti
héraðsdómara á Norðausturlandi. Þá voru farnir að kortast dagar hins mikla og
ástsæla leiðtoga á valdastóli á Íslandi, Davíð sat í Seðlabankanum en fjendur
hans í Samfylkingunni voru komnir í ríkisstjórn og óvíst hve lengi enn
áhrifavald Davíðs myndi vara. Kannski hefði Þorsteinn Davíðsson á mestu velmektardögum karls föðurs síns óhikað verið skipaður beint upp í Hæstarétt, þrátt
fyrir lítið starf að lögum, en nú varð embætti héraðsdómara að duga.

Þar eð Þorsteinn hafði verið
aðstoðarmaður Björns dómsmálaráðherra lýsti hann sig vanhæfan til að skipa í
starfið og þá varst þú, dýralæknirinn og fjármálaráðherrann, settur til að
skipa í stöðuna. Og þú varst ekki að tvínóna við hlutina – á einum eftirmiðdegi
eða svo gekkstu frá ráðningu Þorsteins, og sjá: einkasonur leiðtogans mikla var
kominn í þægilega innivinnu hjá ríkinu – en það var svo skrýtið með
frjálshyggjumennina í Eimreiðarhópnum gamla hvað þeir sóttu fast í að koma sér
og sínum á ríkisjötuna.

ÞORSTEINI DAVÍÐSSYNI FINNST SÉR SÆMA
AÐ SITJA ÁFRAM Í ÞESSU STARFI

Nú er búið að dæma þig fyrir þetta,
Árni, og ég hvet alla til að kynna sér dóminn, en hann er að finna á netinu.
Þar kemur skýrt og greinilega fram hve augljósa valdníðslu þú framdir – því ég
veit svo sem ekki hvað er hægt að kalla það annað. Og þar kemur reyndar líka
fram það sem ég vissi ekki, að eftir að Guðmundur Kristjánsson lýsti sig svo
sárlega óánægðan með skipan Þorsteins að hann ætlaði í mál við þig og ríkið, þá
var honum boðin staða afleysingadómara í tvö ár – en hann hafði sómatilfinningu
til að hafna því “kostaboði”.

En það sem ég vildi sagt hafa, Árni – ég
sé að þú hefur ekki viljað láta hafa neitt eftir þér um niðurstöðuna í máli
Guðmundar gegn þér. Aftur á móti hefur Karl Axelsson, lögmaður þinn, látið í
veðri vaka að dómnum verði áreiðanlega áfrýjað til Hæstaréttar. Og ástæða þess
að ég skrifa þér þetta opna bréf, Árni, er sú að ég vil biðja þig að gera það
ekki.

Ekki láta etja þér út í frekari
lagaflækjur um þetta mál. Við vitum öll að þú skipaðir Þorstein í starf dómara
eingöngu af því hann var sonur föður síns. Þú veist að við vitum það, og við
vitum að þú veist að við vitum það. Það sem kannski er óviðfelldnast er að
Þorsteinn Davíðsson veit það auðvitað líka, en finnst sér samt sæma að sitja
áfram í þessu starfi. Það verður sá góði maður að eiga við sjálfan sig.

En af því bæði þú og við vitum þetta
allt, Árni, ekki láta þá Karl Axelsson telja þér trú um að ástæða sé til þvæla
þetta mál frekar fyrir dómstólum.

Það þarf náttúrlega ekki að segja þér
hvar Karl Axelsson er alinn upp sem lögfræðingur. Jú, á lögfræðistofu Jóns
Steinars Gunnlaugssonar …

VIÐ EIGUM ÞAÐ SKILIÐ AÐ ÞÚ SEGIR
OKKUR SANNLEIKANN

Ekki vera í þessu kompaníi til æviloka,
Árni. Játaðu sekt þína. Stígðu fram og segðu okkur hreinskilnislega frá
vinnubrögðunum og móralnum sem við lýði voru í Sjálfstæðisflokknum á valdaárum
Davíðs og litlu ljótu klíkunnar.

Þú hefur nú þegar sýnt ákveðinn manndóm með því
að reyna ekki að streitast við að halda áfram í pólitík eftir aðild þína að
hruninu, heldur ertu bara kominn út í sveit að sinna því starfi sem þú ert
vissulega menntaður til að gegna – það væri betur að fleiri færu að dæmi þínu.
En stígðu skrefið til fulls. Ekki reyna að telja okkur trú um að eitthvað sé
verjandi við það sem þú hefur nú verið dæmdur fyrir. Játaðu sekt þína og segðu
okkur allan hinn nakta sannleika um það andrúmsloft í flokknum, sem varð þess
valdandi að ágætir menn létu líðast að dómskerfi landsins varð sandkassi
lítillar klíku. Við eigum það skilið af þér, Árni, að þú segir okkur
sannleikann en reynir ekki að ljúga með lagaflækjum.

Og þú átt það skilið að híma ekki í
aftursætinu til eilífðarnóns.