Ólíkt ýmsum öðrum tel ég ekki að íslenskir kaupsýslumenn og bankamenn hafi upp til hópa verið samviskulausir útspekúleraðir bófar sem sættu færis að setja land sitt á hausinn.

Ég held hins vegar að sumir þeirra hafi verið í svo litlum tengslum við raunveruleikann að þeir hafi þess vegna verið í hæsta máta varasamir.

Dæmi um það má sjá í bók Ármanns Þorvaldssonar, Ævintýraeyjunni, sem kemur út þessa dagana og hefur verið kynnt í bak og fyrir í öllum fjölmiðlum.

Eitt smáatriði í þeirri bók finnst mér lærdómsríkt.

Árið 2003 skipti Ármann um starf innan Kaupþings. Hann fór úr mjög vel launuðu yfirmannsstarfi hjá bankanum hér á Íslandi og varð forstjóri Singer og Friedlanders, banka sem Kaupþing hafði keypt á Bretlandi.

Í upphafi 7. kafla lýsir hann vistaskiptunum svo:

"Mér leið líkt og fátækum innflytjanda á Ellis-eyju þegar ég lenti á Heathrow-flugvelli í London þann 18. júní 2003. Við höfðum ekkert með okkur nema nokkrar ferðatöskur þegar ég, konan mín Þórdís, og börnin okkar tvö ... hófum nýtt líf í Bretlandi."

Ellis-eyja er svolítill hólmi við New York borg. Þar voru innflytjendur til Bandaríkjanna settir í land kringum aldamótin 1900 og þar voru umsóknir þeirra um landvist afgreiddar.

Flestir voru örsnauðir og höfðu lagt að baki langt og erfitt ferðalag frá heimahögunum. Fjölmargir komust aldrei alla leið, heldur dóu á leiðinni. Við Íslendingum þekkjum frásagnir um slíkt af okkar vesturförum.




Heimahagana hafði þetta fátæka fólk yfirgefið fyrir fullt og allt í von um betra líf í Ameríku.

Von sem engin trygging var fyrir að myndi nokkru sinni rætast. Margra beið sama fátæktarbaslið og í heimahögunum.

Og sumum var snúið til baka.

Ármann og fjölskylda höfðu hins vegar lagt að baki þriggja tíma flug frá Reykjavík til London á Saga Class.

Og hann var að hverfa úr starfi þar sem hann hafði kannski 2-3 milljónir á mánuði og í nýtt starf þar sem hann hafði líklega 20-30 milljónir á mánuði.

(Ég hef ekki hugmynd um hvort tölurnar séu hárnákvæmar. Ég býst við að þær séu nærri lagi.)

Og óvissan í lífi Ármanns var ekki meiri en svo að síðar þennan sama dag var afráðið að hann færi að hjálpa einhverjum ríkum karli að komast yfir Selfridges, eitt frægasta verslunarhús Bretlands.

Að það skuli hafa hvarflað að Ármanni, sem meira að segja er sagnfræðingur að mennt, að líkja stöðu sinni þennan dag á Heathrow við stöðu hinna örsnauðu á Ellis-eyju þykir mér til marks um svo djúpstæða firringu að ég átta mig ekki alveg á því.

Ekki aðeins að honum skuli hafa dottið þetta í hug þennan júní-dag árið 2003, heldur líka að hann telji við hæfi að bjóða lesendum sínum upp á þessa samlíkingu núna, eftir allt það sem á undan er gengið.