ÁskriftFréttaskot | Auglýsingar | Fyrir farsíma Reykjavík: 8.3° 8m/s SSW
Trésmiðja

Trésmiðja

Illuga Jökulssonar

Þetta er bloggsíða, ekki fréttasíða.
Þetta er safn hugleiðinga um hvaðeina milli himins og jarðar, ekki dagbók.
Þetta er trésmiðja, ekki aftökupallur.

VAR 1262 SKELFINGARSTUND FYRIR ÞJÓÐINA?

11:33 › 14. desember 2008


Haraldur Hansson heitir einn ágætur bloggskrifari, sem skilur stundum eftir sig prýðilegar tjásur hér á Trésmiðjunni undir heitinu Haraldur.

Hann er síður en svo sáttur við þróun mála í samfélaginu, tekur þátt í mótmælum og skrifar t.d.á síðuna sína skemmtilega lýsingu á þagnarstundinni á Austurvelli í gær.

Haraldur er ekki þeirrar skoðunar að Evrópusambandið sé leið okkar Íslendinga út úr vandræðum okkar. Mér sýnist hann fyrst og fremst hafa áhyggjur af því sem jafnvel stuðningsmenn ESB kalla því furðulega nafni "lýðræðishalla", sem og reglugerðarverki og skrifræðishyggju Evrópusambandsins.

Hvorttveggja er gott og gilt sjónarmið, sem full ástæða er til að ræða, þegar aðildarviðræðum við ESB lýkur og við sjáum hvað við græðum á því að ganga í sambandið.

En eitt annað viðhorf sem andstæðingar ESB tæpa stundum á - og þar á meðal Haraldur hér - er að líkja inngöngu í ESB við Gamla sáttmála árið 1262.

Og þetta er held ég að að verulegu leyti misskilningur.

En nú þegar andstæðingar ESB munu eflaust færast í aukana, þá er ástæða til að kveða þann misskilning í kútinn strax.

Í fyrsta lagi er innganga í ESB ekki á neinn sambærileg við Gamla sáttmála. Það held ég nú að Haraldur viti líka þótt hann kjósi að notast við þessa líkingu.
Þrátt fyrir allt er annað mál að viðurkenna yfirráð útlensks kóngs en að ganga til liðs við ríkjasbandalag.

En í öðru lagi held ég ekki að Íslendingar hafi almennt litið svo á að þeir hafi "glatað sjálfsvirðingu" við Gamla sáttmála.

Ég veit að sú Íslandssaga sem mín kynslóð lærði í skóla var enn gegnsýrð af sjálfstæðisbaráttunni. Litið var á Gamla sáttmála sem ægilega niðurlægingu fyrir Íslendinga.

Þaðan í frá lá leið hinnar frjálsu sjálfstæðu þjóðar beint niður á við.

En þessi sýn er vitleysa, trúi ég. Íslendingar réðu sér nánast alveg sjálfir í ríflega tvær aldir eftir Gamla sáttmála. Noregskóngar skipuðu fáeina embættismenn, annars réðu Íslendingar sjálfir.

Það er að segja íslensku höfðingjarnir - stjórnmálamenn og auðmenn mundu þeir kallast núna.

Íslensk alþýða hafði ábyggilega litlar áhyggjur af sjálfsvirðingu sem glatast hefði til Noregs. Mestöll þessi 200 ár hafði hún það víst alveg ágætt.

Eins og ég hef lesið Íslandssöguna var það eiginlega ekki fyrr en danskir kóngar tóku við af hinum norsku sem hægt er að segja að um raunveruleg erlend hafi verið að ræða.

Og það gerðist 200 árum seinna, við allt aðrar aðstæður.

Þetta er allt sett fram með hæfilegum einföldunum, vitaskuld.

En það sem ég vildi sagt hafa: Árið 1262 var ekki endilega skelfingarstund í lífi íslensku þjóðarinnar.



 






ATHUGIÐ Ritstjórn DV áskilur sér rétt til að eyða ærumeiðandi ummælum.

DV

Upplýsingar

Auglýsingar

Áskrift

© 2012 DV ehf. - Allur réttur áskilinn. Notkun á efni blaðsins er óheimil án samþykkis.

Gleymt lykilorð?