Lilja:
Ég óttast að umræðan næstu vikurnar muni aðallega snúast um hvort samþykkja eigi stjórnarskrárfrumvarp stjórnlagaráðs óbreytt eða ekki. Margar fínar tillögur komu frá stjórnlagaráðinu en ýmislegt þarf að skýra og laga. Mér finnst reyndar tortryggilegt hvað mörgum liðsmönnum ríkisstjórnarinnar finnst mikilvægt að fá nýja stjórnarskrá. Ég hef ekki orðið vör við þennan baráttuvilja í umræðunni um lausnir á skuldavanda heimilanna! Auk þess man ég ekki til þess að ný stjórnarskrá hafi verið mikilvægt baráttumál í búsáhaldabyltingunni.
Þórður Björn:
Sæl Lilja, óttast þú ekki að ef allir þingmenn komi fram með sinn óskalista um það hvernig stjórnarskráin eigi að vera að málið dagi uppi í ágreiningi inni á þingi? Og ef Alþingi tækist að koma sér saman um nýja stjórnarskrá hvernig væri þá að leyfa fólki að kjósa á milli tillögu þingsins og tillögu stjórnlagaráðs? Persónulega hefði ég viljað sjá margar greinar í frumvarpi stjórnlagaráðs öðruvísi, t.d. hefði mátt ganga lengra varðandi auðlindir í þjóðareigu og beina lýðræðið en maður fær víst seint allt sem maður vill. Hvað í frumvarpi stjórnlagaráðs finnst þér þurfa að skýra og laga?
Lilja:
Þórður Björn - Gengur pólitíkin þín virkilega út á að sætta þig við ófullnægjandi stjórnarskrá bara til að fá nýja stjórnarskrá? Minnir á rök fyrrverandi samstarfsfólks míns í VG sem sætti sig við öll svik forystunnar bara til að halda íhaldinu frá völdum. Ég vil nýja stjórnarskrá og hún á að vera eins fullkomin og hægt er að ætlast til! Að öðrum kosti er betra heima setið.
Þórður Björn:
Ég þakka brýninguna Lilja.
Spurningu þinni um hvort mín pólititík gangi virkilega út á að sætta mig við ófullnægjandi stjórnarskrá bara til að fá nýja stjórnarskrá verð ég að svara bæði játandi og neitandi. Að hluta til gengur hún út á það og að hluta til ekki.
Á annarri öxlinni situr ídealisti sem hvíslar að mér að ganga mætti lengra hvað ýmsar greinar frumvarpsins varðar. Ég vísa í færsluna Svar við gallagalli Illuga á DV blogginu í því sambandi.
Ég hugsa sem dæmi að ég sé efnislega sammála ykkur Ögmundi ef ég miða við breytingartillögurnar sem þú gerðir við afgreiðslu ráðgefandi þjóðaratkvæaðgreiðslunnar þann 24. maí 2012 og atkvæðaskýringu Ögmundar.
Á hinni öxlinni situr pragmatisti og segir mér að frumvarp stjórnlagaráðs sé skref í rétta átt. Betra en gildandi stjórnarskrá og þess vegna lágmarkssamnefnari. Því skipti máli að standa vörð um frumvarp stjórnlagaráðs, að minnsta kosti, en nái þingið að semja annað plagg sé eðililegt að kjósendur velji á milli þessara tveggja tillagna. Ég vísa í færsluna Væri það svo galið í þessu sambandi.
En setjum sem svo að ídealistarnir komist ekki lengra með málið heldur en frumvarp stjórnlagaráðs gengur erum við alltént komin með verkfæri til að auðvelda okkur næstu skref. Ég vísa í færslurnar Lýðræðisumbætur í frumvarpi stjórnlagaráðs og Að frumkvæði kjósenda í því sambandi.
Þú segist vilja nýja stjórnarskrá og að hún eigi að vera eins fullkomin og hægt sé að ætlast til. Þar erum við hjartanlega sammála. Tökum því slaginn, í nafni hugsjónanna, ekki skal standa á mér. Gerum tillögur um það sem betur má fara og látum á þær reyna. En sammælumst einnig um að ef þær tillögur verði ekki ofan á sé frumvarp stjórnlagaráðs betri kostur en óbreytt ástand.
Magnús Stefánsson sem orti undir dulnefninu Örn Arnarson skrifaði í bréfi árið 1920:
„Það fyrirkomulag, sem ríkt hefir í okkar kæra þjóðfélagi og öllum þjóðfélögum, er meingallað og þarf að umbreytast og umskapast frá rótum. En hvernig það á að umskapast, veit ég ekki, og það veit enginn, og það fær enginn að vita, fyrr en reynslan hefir sýnt það. ... Alda eftir öldu, bylting eftir bylting mun ganga yfir mannkynið, svo lengi sem það lifir, sumar stórar og sumar smáar. Og gott var það og gleðilegt, að ég fékk að sjá eitt stærsta ólagið bera við hafsbrún, ólagið það, sem mölvar og mylur allt það helvízka hrófatildur, sem eignaréttur nefnist. Eignarétturinn er sjálsagt góður í sjálfu sér, en hann þarf að breytast, honum þarf að setja takmörk - allt önnur takmörk en hann nú hefir. Benedikt Gröndal segir í Heljarslóðarorustu: „Þá varð þjófnaður með undarlegu móti: stolið frá öllum þeim, er ekkert áttu en engu frá hinum, er auðugir voru." Þetta átti að vera fyndin vitleysa, en í raun og veru var það ískaldur, stálharður sannleikur."
Hvað í frumvarpi stjórnlagaráðs finnst þér þurfa að skýra og laga?