ÁskriftFréttaskot | Auglýsingar | Fyrir farsíma Reykjavík: 10.4° 5m/s ESE
Svarthöfði

Svarthöfði

Svarthöfði hefur rökstutt sérstæðar skoðanir sínar á þjóðmálunum allt frá áttunda áratugnum, fyrst í Vísi og svo í sameinuðu Dagblaðinu Vísi. Svarthöfði er frelsaður af fasisma og trúir því nú að hann sé hinn eini útvaldi skósveinn skrílræðisins. Gagnárásir og liðsauki berist á svarthofdi@dv.is.

Bateman-væðing Íslands

08:00 › 14. júlí 2009

Svarthöfði hefur áttað sig á því betur og betur eftir íslenska efnahagshrunið í haust hversu margir af helstu lykilmönnunum í því minna að mörgu leyti á einn helsta skúrk bókmenntasögu síðustu áratuga: Patrick Bateman úr skáldsögunni American Psycho eftir Bret Easton Ellis, sem gefin var út árið 1990.
Bateman þessi er veruleikafirrtur starfsmaður í fjárfestingabanka í New York sem hugsar eingöngu um sjálfan sig og eigið útlit. Hann virðist ekki vita hvað hann á að gera í vinnunni en fær samt tugi milljóna króna í laun á ári. Bateman hefur mestan áhuga á rándýrum jakkafötum, flottum nafnspjöldum og veitingahúsum, loftkenndri popptónlist og öfgafullri líkamsrækt, og notar hann þessa efnislegu hluti til að fylla upp í galtómt líf sitt sem er rúið öllum persónulegum tengslum við aðrar manneskjur.

En undir þessu spegilslétta yfirborði „velgengni“ lúrir biluð sál og er Bateman við það að glata þeirri grímu þegar hann er kynntur til leiks í bókinni og hans raunverulega geðsjúka eðli að brjótast fram. Fram að þessu gæti Bateman virst vera hetja í einhverra augum - ameríski draumurinn sjálfur holdi klæddur. En að mati Svarthöfða hljóta allir sem lesa bókina að verða sammála um það að hann er í rauninni hinn versti skúrkur. Hann nauðgar konum og drepur þær á skelfilegan hátt og tekur sér það alræðisvald, líkt og hann væri Guð, að skera úr um hvaða líf séu þess verð að vera til; öðrum eyðir hann líkt og hann væri að losa heiminn við meindýr eða pest: hann skýtur róna eftir að hafa sagt honum að hann sé ógeðsleg mannvera.
Bateman er það sem kallast: sósíópati eða bara pati á íslensku. Hæfileikar hans á mannlega sviðinu eru nánast engir og hann hefur enga siðferðisvitund: allt snýst um ég, um mig, frá mér til mín. Annað fólk hefur ekki tilgang nema það þjóni tilgangi Batemans og hann drepur suma félaga sína og kunningja úr bankageiranum sem honum stendur ógn af og Bateman telur varpa skugga á sig.

Bateman er sennilega einhver versti persónuleiki í bókmenntasögunni sem Svarthöfði man eftir og þegar sagt er að íslensku útrásarkóngarnir líkist honum er eingöngu átt við að grunnhugsunin, það sem drífur þá áfram, og ýmis mikilvæg karaktereinkenni séu svipuð. Segja má að Svarthöfði líti á Bateman sem öfgafulla og geðsjúka útgáfa af útrásarvíkingi. Ástæðan er sú að ekki er vitað til þess að einhver útrásarvíkingurinn hafi gerst sekur um glæpi svipaða þeim sem Bateman framdi, þó nýjustu fregnir sýni fram á að einn þeirra hafi að minnsta kosti verið kærður fyrir slíkt. Útrásarvíkingarnir kunna þó að hafa marga aðra glæpi á samviskunni, glæpi sem kenndir eru við hvíta flibba hér á landi, en sem eru í raun miklu alvarlegri en margir aðrir glæpir sem samfélagið fordæmir harðar.

Ef teknar eru nokkrar af þeim grunnhugmyndum  - græðgi, steigurlæti, mikilmennska, egóismi, frekja, ósvífni, mannfyrirlitning - sem einkenna þá mynd sem dregin hefur verið upp af útrásarvíkingunum fyrir Svarthöfða frá hruninu eiga þær allar einnig við um Bateman. Allt eru þetta einkenni sem einu nafni má kenna við siðleysi.

Og það versta við þetta allt saman, að mati Svarthöfða, er að þessir íslensku Batemanar fengu íslenskt samfélag nánast að gjöf á silfurfati frá íslenskum stjórnvöldum, fyrst í gegnum einkavæðingu bankanna og svo með eftirlitsleysi hins opinbera með fjármálamarkaðnum hér á landi sem með réttu mætta kenna við stjórnleysi, eða villta norðrið. Í kjölfarið, eftir að hafa fengið þessa lykla að íslensku samfélagi upp í hendurnar með svo lítilli fyrirhöfn, brugðust siðleysingjarnir traustinu og nauðguðu íslensku samfélagi og þjóðinni um leið. Fyrst um sinn voru þeir hetjur í augum fólksins fyrir vikið, því það vissi bara ekki betur, en þegar raunverulegar afleiðingar gjörða þeirra komu fram í dagsljósið snerist hetjuskapur þeirra upp í andhverfu sína: Íslenski draumurinn varð að martröð, líkt og gilti um þann bandaríska í tilfelli Batemans. 



ATHUGIÐ Ritstjórn DV áskilur sér rétt til að eyða ærumeiðandi ummælum.

DV

Upplýsingar

Auglýsingar

Áskrift

© 2012 DV ehf. - Allur réttur áskilinn. Notkun á efni blaðsins er óheimil án samþykkis.

Gleymt lykilorð?