Seðlabanki Íslands hefur enn og aftur gefið út hughreystandi spá um þróun efnahagsmála á Íslandi. Hann spáir því að verðbólgan fari í 2,5% eftir ár. Svo heppilega vill til að það er einmitt verðbólgumarkmið Seðlabankans. Davíð Oddsson og félagar spá því sem sagt að þeim muni takast ætlunarverk sitt, sem þeim hefur ekki tekist í áraraðir.

Meira að segja Eurovision-söngvakeppnin er þróaðari en íslensk efnahagsstjórnun. Enginn myndi taka mark á því ef Friðrik Ómar og Regína Ósk hefðu spáð fyrir um eigin gengi í keppninni. Til þess eru óháðir aðilar sem spá fyrir um niðurstöður keppninnar og hafa enga persónulega eða stofnanalega hagsmuni í því. En við eigum að trúa því að Seðlabankinn spái rétt um árangur eigin verka. Eðlilegri forspár má finna á heimasíðu Lottó, lotto.is, þar sem tölfræðireikningar eru birtir um hversu líklegt sé að talan 38 komi upp, eða að Liverpool vinni Wigan Athletic.

Spá Seðlabankans um þróun verðbólgu er svipuð og spá Arons Pálma Ágústssonar um eigin velgengni í Idol-Stjörnuleit. „Ég á eftir að vinna þetta,“ sagði Aron Pálmi áður en hann hóf þátttöku. „Að ári gæti verðbólga verið komin niður í u.þ.b. 2½%,“ segir orðrétt í nýjustu spá Seðlabankans. Munurinn er sá að Aron Pálmi virtist vera að grínast. Davíð og félagar eru vonandi ekki að grínast, því velferð þjóðarinnar veltur á þeirra aðgerðum. „Tíminn líður hratt á gervihnattaöld,“ sagði Davíð reyndar sposkur á svip þegar hann hækkaði stýrivextina um sex prósent eftir að hafa lækkað þá um þrjú og hálft prósent nokkrum dögum áður. Kannski þetta sé bara spé.

Nú og hvernig ætli Seðlabankinn spái fyrir um verðbólguna? Jú, fyrst og fremst með því að spá fyrir um árangur sinn í að viðhalda gengi krónunnar. Og hvernig getur hann það? Jú, honum finnst ólíklegt að honum mistakist. „Hún mun því hjaðna hratt um leið og krónan styrkist og gæti horfið að mestu leyti á árinu,“ segir bankinn um verðbólguna.

Seðlabankinn spáir líka fyrir um hversu háir stýrivextir hans verða. Í lok ársins 2007 spáði hann 4% stýrivöxtum á árinu 2009. Þá spáði hann því að verðbólga myndi mest geta farið í 6%, en minnst í 0% árið 2010. Nú í haust átti verðbólgan að sigla þægilega inn í 2,5% markmið Seðlabankans.

Árið 2004 spáði Seðlabankinn undraverðum eigin árangri. „Með hækkun stýrivaxta sem kynnt var hér að framan hefur bankinn þegar tekið skref í átt til þess að verðbólga verði minni en felst í spánni.“ Þá spáði bankinn því að honum tækist að halda verðbólgunni í 4%. Seðlabankinn spáir alltaf bestu mögulegu niðurstöðu, enda væri býsna furðulegt ef hann spáði fyrir um eigin mistök.

En hver varð raunin? Seðlabankanum mistókst. Þegar hann hækkaði stýrivexti flæddu peningar inn í íslenskt efnahagslíf, vegna þess hve góðir vextir fengust hérlendis í samanburði við önnur lönd. Kaupþing Edge og Icesave ollu fjármagnsflóði yfir landið, gríðarlegri skuldsetningu og ógurlegri verðbólgu. Seðlabankinn rústaði íslenskt efnahagslíf. Og nú þegar við megum alls ekki við því að meiri peningar fari úr landi vilja vitringarnir þrír sem stjórna Seðlabankanum lækka stýrivextina, sem myndi leiða til þess að sparifjáreigendur hefðu enn minni ástæðu til að halda peningunum hér. Vitringarnir þrír þykjast vita betur en hagfræðingar bankans, eins og þegar Glitnir var þjóðnýttur. Þeir þykjast líka vita betur en Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn. En svo vill til að tilkoma gjaldeyrissjóðsins í íslenskri efnahagsstjórnun er staðfesting á vanhæfni bankans og stjórnvalda.

Kannski er það bara óskammfeilni, en gæti verið að það hefði borgað sig að hafa einhvers konar Þjóðhagsstofnun, sem væri óháð? Þannig að Seðlabankinn þyrfti ekki að spá fyrir um eigin árangur, með augljóslega lélegum árangri? Öðrum kosti væri allt eins gott að gera Aron Pálma að seðlabankastjóra.