Íslendingar hafa ekki unnið mikla sigra á hernaðarsviðinu síðustu þúsund ár. Fyrir árþúsundi reis hernaðarmáttur okkar hæst, en við beittum honum gjarnan á breska munka, konur, börn og kotbændur. Einna helst fólst hernaður okkar í því að myrða varnarlausa menn og beita ekkjur þeirra kynferðislegu ofbeldi. Þessari gullöld slotaði þó fljótlega, allt þar til bændur fóru að reyna að höggva hver aðra með bitlausum sverðum á Sturlungaöld. Eftir á að hyggja var íslenski hernaðurinn aldrei til bóta.

Tuttugasta öldin var öld hins íslenska stolts. Íslendingar beittu engum vopnum en unnu samt sína stærstu sigra. Við heimtum fullveldi og síðan sjálfstæði frá Dönum án þess að beita ofbeldi. Við sigruðum Breta í stríðinu um landhelgina án þess að skjóta einu skoti eða úthella blóðdropa annarra.

Íslendingar voru Gandhi heimsins og vöktu athygli fyrir friðsamlega og árangursríka baráttu gegn stórveldum. Vegna friðsamlegrar hlutleysisstefnunnar varð Ísland vettvangur einna merkustu viðræðna stórveldanna sem áttu sér stað á 20. öldinni. Ronald Reagan og Gorbatsjov völdu Ísland til að ná saman um samdrátt hernaðarumsvifa, vegna þess að Íslendingar voru þjóðin sem sannaði að með friði mætti ná markverðum árangri. Lítil þjóð með flekklaust orðspor varð síðan verndari hins litla gegn ofríkinu þegar Íslendingar viðurkenndu sjálfstæði Litháens fyrstir allra þjóða.

Þetta átti eftir að breytast strax upp úr aldamótum. Á 21. öldinni urðu Íslendingar á örskömmum tíma Sancho Panza heimsins. Og heimurinn hló.

Spænska bókmenntapersónan Don Kíkóti gat sér frægð fyrir óskiljanlega árásarhneigð og ómarkvissa stríðsgleði. Þessi settlegi herramaður sturlaðist og þráði stríð svo mikið að hann réðst til atlögu gegn hvers kyns saklausum fyrirbærum sem hann hafði fullvissað sig um að væru ógurlegir óvinir. Hann fór halloka fyrir þeim. George W. Bush Bandaríkjaforseti er holdgervingur riddarans hugvitssama, sem fann óvini í allra kvikinda líki. Bush sá kjarnorkuvopn þar sem var eyðimörk. Don Kíkóti sá risa þar sem voru vindmyllur. Bush sér óvini í öllum hornum, eins og geðsjúki riddarinn. Don Kíkóti fann sér fylgisvein, sem var jafnvel vitlausari en hann. Það gerði Bush líka.

Sancho Pancha hét maður sem Don Kíkóti dró út í erindisleysu undir þeim formerkjum að þeir væru í stríði, og með það loforð í farteskinu að hann fengi að gerast landshöfðingi á eigin eyríki. Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson töldu sjálfum sér trú um að þeir fengju að halda herþotunum á Keflavíkurflugvelli ef þeir tækju þátt í árásinni gegn ímyndaða óvininum. Þeir, eins og Sancho Panza, létu glepjast af riddaranum og fóru að trúa því að vindmyllurnar væru risar. Sancho Panza var ekki sturlaður. Hann var bara heimskur og trúgjarn.

Stundum efast Svarthöfði, þrátt fyrir öll líkindin, um að hann sjái Sancho Panza í Íslandi 21. aldar. Sumir eru hreinlega miklu líkari riddaranum hugvitssama þegar kemur að ímynduðum óvinum. Davíð Oddsson háði marga hildi gegn vindmyllum. Hann barðist gegn fjölmiðlunum, viðskiptamönnunum og segja má að hann hafi náð sér í sinn eigin fylgdarsvein úr Framsóknarflokknum. Björn Bjarnason er líka hugvitssamur þegar kemur að óvinum. Honum er að takast að hervæða víkingasveit sem aldrei hefur þurft að hleypa af skoti og hefur unnið sér það helst til afreka að hræða líftóruna úr óknyttadrengjum og svifaseinum hasshausum.

Nú þegar Íslendingar hafa umbreyst úr Gandhi í Sancho Panza er kannski við hæfi að um þessar mundir stundi fjögur hundruð fulltrúar Don Kíkóta ímyndaðan hernað á landinu.