Kreppan er einstakt tækifæri til að kynnast íslensku þjóðarsálinni. Það er að koma í ljós að Íslendingar eru sannarlega eins og þeim var lýst í bókmenntum Halldórs Laxness, á sama tíma og þeir hafa fullt tilefni til að vera eins og persónur í skáldsögum Steinbecks.
Þrúgur reiðinnar fjallaði um bandaríska vinnumenn í kreppunni miklu sem ákváðu að taka höndum saman gegn yfirvaldinu. Íslendingar eru hins vegar líkari Bjarti í Sumarhúsum í Sjálfstæðu fólki, sem sætta sig við hvað sem er af hálfu valdamanna. Þeir eru leiksoppar auðmanna og ráðamanna. Þegar þeim er gert að lepja dauðann úr skel hugsa þeir sem svo: „Lífið er saltfiskur!“ Og þeir eru stoltir af því. Þeir brosa eins og kjánalegir afdalabændur framan í yfirvofandi hörmungar af manna völdum í stað þess að berjast gegn þeim. Fyrir þessu er hefð í íslenskri þjóðarsál. Þetta er „eigi skal höggva“-þjóð.
Undanfarið hafa rúmlega 317 þúsund Íslendingar ekki mótmælt stjórnvöldum og siðlausum bankamönnum. Þeir eru holdgervingar þess þrælasiðferðis sem heimspekingurinn Friedrich Nietzsche útskýrði á 19. öld. Þeir sem haldnir eru þrælasiðferði eru ragar, bældar og heftar smásálir. Það eina sem þeir vilja er að allir verði jafnmiklar liðleskjur og þeir sjálfir. Þeir hugsa um það sem er gott fyrir heildina, í stað þess að hugsa um sjálfan sig. Þeir sem hafa yfir að ráða höfðingjasiðferði eru sterkir, sanngjarnir, heiðarlegir og umfram allt sjálfselskir á heilbrigðan hátt. Ef eitthvað kemur illa við þá bregðast þeir við af styrk. Ef eitthvað kemur illa við þrælinn barmar hann sér en gerir ekkert vegna þess að hann er í fangelsi eigin ragmennsku.
Höfðingjar mæla gott og illt eftir mælistiku afleiðingarinnar, en þrælar eftir ásetningi. „Geir Haarde er eins og klettur í hafinu. Hann er vakinn og sofinn og gerir sitt besta,“ heyrði Svarthöfði einn Íslendinginn segja á dögunum, um leið og hann tók fram að hann hefði nú ekki mikið vit á þessu. Geir hefur komið þjóðinni á kaldan klaka, en vegna þrælasiðferðis síns tuðar þjóðin bara og segir sem svo að hann hafi reynt sitt besta. Af því að hann segir það. Mælikvarðinn á gott og vont samkvæmt þrælasiðferðinu er hvort ásetningur sé góður eða vondur. Höfðingjasiðferðið metur hins vegar gott og vont eftir afleiðingunum. Sumir bregðast við af æðruleysi og hafa gleymt því að auðmýktarsiðferði þeirra kom til vegna þess að þrælar voru upphaflega auðmýktir af höfðingjum. „Sælir eru fátæktir, því þeir munu guðs ríki erfa,“ tileinkuðu þrælarnir sér, því þeir gátu ekki annað. „Horfum á björtu hliðarnar,“ segja margir Íslendingar í dag, lamaðir af siðferði þrælsins.
Auðvitað eru margir stjórnmálamenn að reyna að gera sitt besta, en sá sem hefur öðlast höfðingjasiðferði veit að það er ekki nóg. Það er niðurstaðan sem skiptir máli, ekki ásetningurinn.
Steinbeck skrifaði líka um Mýs og menn. Segja má að hann hafi verið að skrifa um velviljaða ráðherra Samfylkingarinnar þegar hann skóp persónuna Lenny í sömu bók. Lenny var góður maður, en þroskahamlaður. Hann þráði ekkert heitara en að strjúka músum í vasa sínum, en endaði jafnan á að kremja þær til dauða af ástúð sinni. Þetta gerði Samfylkingin til dæmis með því að hækka lánshlutfall til íbúðakaupa núna í sumar. Margar mýs munu týna fjárhagslegu lífi sínu vegna þess.
Á þessum tímum kemur í ljós hverjir eru mýs og hverjir menn.
Blogg
Mýs og menn
09:51 › 5. nóvember 2008
ATHUGIÐ Ritstjórn DV áskilur sér rétt til að eyða ærumeiðandi ummælum.





Saga íslenskra lífeyrissjóða einkennist af sukki andlitslausra manna sem hafa farið með fjármunina nánast eins og sína eigin. Í áranna rás hafa fjölmargir stjórnarmanna notið boðsferða frá hagsmunaöflum með tilheyrandi ... 
