Ameríski draumurinn snerist um að hver einstaklingur gæti í krafti síns frelsis og vinnu náð takmörkum sínum í lífinu. Allt átti að vera fólki fært, bara ef það lagði nógu mikið á sig. Íslenski draumurinn var örlítið frábrugðinn þeim ameríska. Hann snerist ekki um að vinna of mikið, heldur að hafa það náðugt með lánsfé sem aldrei þvarr.

Ákveðið „nirvana“ í ameríska draumnum, eða hátindurinn, var að eignast sitt eigið einbýlishús og ágætisbifreið. Á Íslandi var það að eignast blokkaríbúð í Norðlingaholti á 95 prósent láni og lúxusjeppa á rekstrarleigu. Keyra svo í umferðarteppunni til vinnu, hálftíma á dag, og fara til útlanda þrisvar á ári. Ástæðan er ekki sú að Íslendingar séu eitthvað sérstaklega vitlausir, áhættusæknir eða gráðugir. Þeir eru bara mannlegir og breyskir.

Ameríski draumurinn stóð Íslendingum aldrei til boða. Það er nánast sama hvað fólk leggur á sig í vinnu, aldrei mun það eignast einbýlishús, í það minnsta á höfuðborgarsvæðinu. Einbýlishúsin kosta oft á bilinu 60 til 120 milljónir, og það er því sem næst útilokað fyrir venjulegt fólk að vinna fyrir slíku. Ef húsið er tekið að láni að hluta, með hámarksláni upp á 29 milljónir, verður lánið orðið 40 milljónir eftir tíu ár, jafnvel þótt borgað sé af því. Það er miðað við að verðbólgan sé aðeins 4 prósent á ári. Nú er hún 15 til 20 prósent. Tuttugu árum eftir lántökuna, þegar parið sem keypti húsið er komið með uppkomin börn og kominn tími til að lifa lífinu lifandi, er lánið komið í 50 milljónir. En eftir að hafa borgað af láninu í 25 ár fer lánið loksins að lækka. Og viti menn, eftir að hafa borgað af húsnæðisláninu í 30 ár er það komið alla leið niður í 47 milljónir. Á því herrans ári 2044 eftir Kristsburð hefur parið svo náð þeim langþráða áfanga að lánið á húsinu er jafnhátt og það var þegar það var tekið.

Íslendingar búa við afstæða fátækt. Þeir geta ekki lifað lífinu eins og nágrannaþjóðirnar. Við höfum verðtryggingu sem kemur í veg fyrir að við eignumst heimili með eðlilegu móti. Það er sama hvað fólk leggur á sig í vinnu, ef það vill lifa sams konar lífi og nágrannaþjóðirnar verður fólk að taka lán. Og ef fólk vill njóta veðurblíðu, eins og aðrir íbúar heimsins, verður fólk að fljúga úr landi.

Nú er orðið endurmat allra gilda. Við höfum komist að því að íslenski draumurinn var ekki á rökum reistur. Við vitum líka að ameríski draumurinn rætist ekki á Íslandi. Svarthöfði er þó ekki frá því að hægt sé að nota klókindin til þess að láta draum rætast. Fólk getur komið sér í þá aðstöðu á svipstundu að geta eytt öllum dögum í að spila golf, semja sögur og tónlist, gera höggmyndir og slaka á, án þess að þurfa að vinna eitt handtak. Maður þarf bara að komast á Kvíabryggju eins og Árni Johnsen og Kalli Bjarni. Þá getur draumurinn ræst, sá eini sem er í boði.