Heimsmarkaðsverð á olíu hefur lækkað verulega í maí en sú lækkun hefur einungis að litlu leyti skilað sér til neytenda. Hráolía á heimsmarkaði hefur lækkað um 16% en bensínverð á Íslandi hefur eingöngu lækkað um 4,4%. Gengishækkun dollarans á tímabilinu hefur numið 3% svo segja má að einungis helmingur af lækkun olíunnar hefur skilað sér í vasa neytenda. Ef öll lækkunin hefði skilað sér til neytenda væri bensínlítrinn nú 20 krónum ódýrari en raun ber vitni. Nú þarf að hafa þann fyrirvara að tæpur helmingur af útsöluverði bensíns er í formi opinberra gjalda, svo það takmarkar vissulega svigrúm olíufélaganna en ljóst er að ef álagning olíufélaganna væri á pari við hin Norðurlöndin mætti lækka bensínverðið um 15-20 krónur á lítrann og munar þar sannarlega um minna. Full ástæða er til að skora á olíufélögin að lækka bensínverð verulega til að lækkun á heimsmarkaði skili sér með eðlilegum hætti til neytenda.
Há álagning hér á landi
Upplýsingar frá FÍB gefa til kynna að meðalálagning olíufélaganna með flutningskostnaði (sem losar ca 1 krónu per líter) hafi verið 32,5 krónur á árinu en hafi hins vegar hækkað í 36,5 krónur í maí. Það er því ljóst að olíufélögin eru að taka meira til sín síðustu vikur. Samanburður við nágrannalöndin sýnir svo að álagningin hér á landi er stórum meiri. Mismunurinn er mestur gagnvart Svíþjóð þar sem meðalálagningin er í kringum 18 krónur eða helmingi lægri en hjá íslensku olíufélögunum í þessum mánuði. Munurinn er minni gagnvart Danmörk og Noregi en álagningin er þó nálægt 30% hærri hér á landi.
Þjóðarátak gegn verðbólgu
Verðbólga minnkaði góðu heilli í síðasta mánuði og stendur nú í 5,4% en það er þó enn langt yfir verðbólgumarkmiði Seðlabankans og verðbólgu á evrusvæðinu sem nú er 2,4%. Ég hef áhyggjur af því að varðstaðan gegn verðbólgunni sé ekki nægilega markviss og tel að ríkisstjórnin ætti að hafa frumkvæði að því að efna til samráðs við aðila vinnumarkaðarins um samstilltar aðgerðir til að halda verðbólgunni í skefjum, með hagsmuni heimila og fyrirtækja í huga. Verðbólgan keyrir upp skuldir heimilanna, jafnt verðtryggðar sem óverðtryggðar og því eru grundvallarhagsmunir í húfi fyrir alla landsmenn.
