Blessunarlega gera flestir stjórnmálmenn sér ljósa grein fyrir hversu aðkallandi það er fyrir efnahagslífið að losna við gjaldeyrishöftin. Þó eru nokkrir sem að eru afar sáttir við þau vegna þess hvernig sumir geta hagnast á þeim á kostnað almennings. Þeir stjórnmálamenn sem þannig er varið benda út og suður og þvælast fyrir í umræðunni þegar ræddar eru hvaða leiðir eru færar til að komast úr höftunum.

En hvort sem að menn vilja raunverulega losa okkur við gjaldeyrishöft, eða segjast bara vilja það; þá er merkilegt að engum virðist detta í hug að nýta þá gríðarlegu fiskgengd sem nú er allt í kringum landið.

Ein leið sem við höfum til þess að styrkja gengi krónunnar er að framleiða meira: Og hver ætli sé besta og fljótvirkasta leiðin til þess?

Það vantar ekki að stjórnmálamenn telja sig ægilega ábyrgðarfulla að veiða svona lítið þrátt fyrir að grjót-nóg sé að fiski allt í kringum landið; ég tel það hinsvegar algjört ábyrgðarleysi af þeirra hálfu að skoða ekki möguleikann á því að veiða meira núna (hætta þessu bulli að veiða minna núna til að veiða meira seinna; sem tuggið hefur verið í okkur síðustu áratugina).

Núverandi stjórnarmeirihluti hefur gullið tækifæri í höndunum til að blása lífi í glæður atvinnulífsins: með því að stórauka veiðiheimildir og jafnframt því losa sjávarútveginn af þeim klafa einokunar sem að fiskveiðistjórnunarkerfið bindur hann í.

Það má með sanni segja að óttalegt sleifarlag er á vinnubrögðum ríkisstjórnarinnar og stjórnarmeirihlutans. Hvert málið á eftir öðru gufar upp í bölvaðri ólykt sökum þess að þau koma alltof seint fram og eru illa undirbúin. Sá tími sem þarf til þess að afgreiða þau er knappur og lítið má útaf bera til þess að þau dagi uppi.

Þetta á svo sannarlega við um stjórarskrármálið og stjórn fiskveiða. Burtséð frá því hvernig sjálfstæðismenn hafa hagað sér undanfarið, en þeir eru ekki til umræðu hér, þá verður ekki framhjá því litið að verkstjórn á Alþingi er ekki nógu góð.

Úr því að ekki tókst að klára tímanlega afgreiðslu á stjórnarskrármálinu, þá er ekkert annað að gera en að vinna það mál betur og svo greiðum við atkvæði um það síðar. Ekkert mál. Ekki það sem að stjórnvöld ætluðu sér; en þetta er staðan í dag og ástæðulaust að svekkja sig á því sérstaklega á því.

Á sama tíma væri upplagt að greiða atkvæði um framtíðarskipan fiskveiðistjórnunar og hvort að við eigum að halda áfram viðræðum við Evrópusambandið.

Í stað þess að keyra í gegn, í tímaþröng, (og kenna svo öðrum um ef þetta klúðrast) framkomið frumvarp um stjórn fiskveiða ættu stjórnvöld að vanda sig við málið og leggja svo fram skýra valkosti fyrir þjóðina til þess að greiða atkvæði um. Þetta mál verður að klára og um það þarf að nást sátt. Með því að keyra í gegnum Alþingi áframhaldandi forréttindi örfárra aðila til 20 ára næst tæpast sátt. Jafnvel þó að tímabundið verðir hækkaðir skattar á útgerðina.

Sjávarútvegsumræðan og aðild að EB er þess eðlis að þjóðin verður að fá að greiða um þetta atkvæði. Það er trúlega eina leiðin til þess að fólk sætti sig við niðurstöðuna; hver sem hún verður.

Að undangenginni atkvæðagreiðslu um kvótakerfið, þar sem að raunverulegir skýrir valkostir eru í boði, hljóta menn að sætta sig við niðurstöðuna; þó hún verðir þeim ekki að skapi.

Því flest erum við sammála um að meirihlutinn ráði.

Það er auðvitað fáránleg staða í lýðræðisríki að traust almennings á Alþingi skuli vera um 10%. Ég er viss um að meira að segja í Sádí Arabíu njóti yfirvöld meira trausts en þetta.

Ég er í hópi þessara 90% sem að treysta þinginu ekki. En þó hélt ég að það væri óhætt að gefa því 10% traust. Ég hélt semsagt að ca. 6 þingmenn væru traustverðir og að kannski myndi þingið rata á að afgreiða sómasamlega eitt mál af hverjum tíu.

Eftir að hafa horft á umræður á Alþingi um frumvarp til nýrra laga um stjórn fiskveiða hef ég enn minni trú á Þinginu.

Þvílík firring.

Það er óhætt að segja að það hafi verið hin mesta hryggðarmynd sem fyrir augu bar í gær þegar sendur var út blaðamannafundur Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingríms J. Sigfússonar. Báðum virtist þeim líða illa og vera afar óstyrk þegar þau kynntu eitt stærsta mál þessarar ríkisstjórnar. Þrátt fyrir fögur fyrirheit og upphrópanir um þjóðarsátt og algjöra stefnubreytingu var augljóst að enginn trúði orðum þeirra: Og þeim var það trúlega morgunljóst.

Undanfarið hefur því verið haldið fram að mikil sátt muni nást um þetta nýja frumvarp. Þjóðarsátt boðuð. Nýliðun gerð möguleg og jafnræði aukið. En látið hjá líða að einungis var verið að tala um 2-3% réttlæti: sem er eins slæmt og 97-98% óréttlæti.

Þegar leiktjöldin voru dregin frá blasti við að við engu skal hróflað. Ný nöfn og hugtök eru sett á ósómann til að reyna að blekkja almenning.

Helsta nýjungin er sú að nú á að úthluta aflaheimildum til áratuga í senn í stað eins árs eins og núna er.

Trúlega er þessu máli skipt uppí tvö frumvörp svo að síðar sé hægt að breyta veiðigjaldsfrumvarpinu, lækka gjaldið stórlega, án þess að þurfa að eiga við stjórn fiskveiða.

Það skal enginn láta ljúga því að sér að handhafar aflaheimilda séu ósáttir við fyrirhugaða breytingu á stjórn fiskveiða. Það er veiðigjaldið sem að þeir munu ekki sætta sig við. Þess vegna er þægilegt að hafa þetta tvo aðskilin frumvörp. Hækkun á veiðgjaldinu mun aldrei koma til framkvæmda; en kerfið er fest í sessi til frambúðar.

Núna hljóta allir þingmenn VG og Samfylkingar að hugleiða mjög alvarlega hvort þeir geti stutt ríkisstjórninna til fleiri vondra verka. 

Í Prússlandi, Danmörku og víðar um Evrópu voru til svokölluð iðngildi fyrr á öldum. Til þess að fá að stunda tiltekna iðn þurfti iðngildi. Þetta varði iðnaðarmenn gegn samkeppni og stuðlaði að einokun. Galið fyrirkomulag auðvitað og var því numið úr gildi í upphafi 19. aldar. Atvinnufrelsisákvæði okkar danskættuðu Stjórnarskrár er einmitt sett þessum iðngildum til höfuðs.Til að koma í veg fyrir að ákveðnir menn gætu einokað rétt til ákveðinna starfa og tryggja að allir menn hefðu rétt til að stunda þá atvinnu sem þeir kjósa sér. Ákvæðinu var þannig ætlað að koma í veg fyrir að menn gætu átt og einokað atvinnugreinar.

Annarsstaðar í Evrópu, á lítilli eyju, í lok 20. aldar voru svo menn sem höfðu illann bifur á atvinnufrelsi og samkeppni í sinni grein. Sjávarútvegi. Þeir sömdu við stjórnmálamenn um að fá sambærilega vörn og iðnaðarmenn í Evrópu höfðu fyrr á árum. Ekki mátti það þó heita iðngildi; enda voru þetta fínni menn en iðnaðarmenn fyrri alda.

Þeir fundu upp: ÍGILDI. Frumlegt ekki satt?

Með þessu fína hugtaki „þorskígildi” tókst þeim að loka sinni grein fyrir utanaðkomandi. Þeim tókst (næstumþví) að víkja til hliðar atvinnufrelsis- og jafnræðisákvæði Stjórnarskrárinnar. Nú má enginn lengur starfa í þeirra eigin atvinnuvegi; nema hann kaupi réttinn til þess af ÞEIM.

En: Stjórnarskráin og alþjóðasáttmálar verja almenning gegn þessu ofríki. Við þurfum að tryggja að sá réttur sé virtur.