Ég sé að Stefán Pálsson er eitthvað að skattyrðast við mig vegna brotakenndar upprifjunar minnar á máli Monu Sahlin núverandi formanni sænska jafnaðarmannaflokksins. Hún sagði af sér sem aðstoðarráðherra um miðjan tíunda áratuginn vegna máls sem fjölmiðlar kölluðu Tobleronemálið.
Mál hennar var í mínum pistli um Björgvin  G. Sigurðsson aukaatriði en aðalatriði að með siðlegri yfirbót aukast líkur stjórnmálamanna á því að eiga afturkvæmt í stjórnmál, líkt og Sahlin.

Og svona til upprifjunar fyrir Stefán ætla ég að birta hér grein sem ég skrifaði í DV 10. maí 2007 skömmu fyrir þingkosningar og LÖNGU FYRIR HRUN. Ég bið Stefán í fullri vinsemd að lesa greinina vandlega:

-------

RÁÐHERRAR - HNEYKSLI OG AFSAGNIR

Alþingi getur ekki rannsakað sjálft sig segir lagaprófessor um meint glöp allssherjarnefndar við veitingu ríkisborgararéttar til verðandi tengdadóttur Jónínu Bjartmarz umhverfisráðherra. Ríkisborgarrétturinn hefur verið samþykktur af Alþingi og verður ekki afnuminn nema með lögum. – Jóhann Hauksson blaðamaður fer yfir afglöp, ávirðingar og afsagnir ráðherra á Íslandi og í Svíþjóð og ræðir meðal annars við Magnus Isberg, skrifstofustjóra sænsku stjórnarskrárnefndarinnar.

Þessa dagana er sænska stjórnarskrárnefndin að ljúka yfirheyrslum og rannsóknum á afsögn tveggja ráðherra á fyrstu dögum ríkisstjórnar borgaraflokkanna, en hún var mynduð snemma í október í fyrra. Mál Carls Bildt, utanríkisráðherra, er einnig undir smásjá.
Magnus Isberg, skrifstofustjóri sænsku stjórnarskrárnefndarinnar, segir í viðtali við DV, að skýrslan um málið og mat nefndarinnar verði kynnt sænska þinginu í byrjun júní.
Fredrik Reinfeldt, forsætisráðherra, hefur því staðið í ströngu við að svara spurningum stjórnarskrárnefndarinnar, en hún hefur heimildir til þess að kalla ráðherra fyrir og spyrja þá spjörunum úr um embættisverk og opinbera stjórnsýslu.
Sænska stjórnarskrárnefndin á sé ekki hliðstæðu í íslenskri stjórnskipan. Hún er ein af fastanefndum sænska þingsins og hefur fyrst og fremst eftirlit með störfum ríkisstjórnarinnar hverju sinni. Allir flokkar, sem eiga kjörna fulltrúa á sænska þinginu, eiga fulltrúa í nefndinni, en þeir eru 17 talsins og endurspegla meirihluta og minnihluta í þinginu.

Fjölmiðlar í bak og fyrir
Maria Borelius, viðskiptaráðherra í nýrri ríkisstjórn sænsku borgaraflokkanna, sagði af sér eftir aðeins átta daga í embætti um  miðjan október síðastliðinn. Hún hafði komið sér undan því að greiða afnotagjöld af sjónvarpi um lengri tíma. Tveimur dögum síðar sagði Cecilia Stegö Chilo, menningarmálaráðherra, einnig af sér embætti. Fjölmiðlar komust að því að hún hafði ekki greitt afnotagjöld í 16 ár. Auk þess hafði hún keypt sér heimilisaðstoð án þess að telja launin fram til skatts.
Sænskum þingmönnum og ráðherrum er nú skylt að skrá opinberlega alla viðskiptahagsmuni sína, hlutabréfaeign, stjórnarsetu í fyrirtækjum og þess háttar. Þar með er reynt að tryggja gagnsæi og girða fyrir hagsmunaárekstra í störfum þjóðkjörinna fulltrúa.
Carl Bildt, utanríkisráðherra og flokksbróðir Reinfelds forsætisráðherra, glímir enn við ágenga sænska fjölmiðla. Hann á viðskiptahagsmuna að gæta í Rússlandi og Súdan en það hefur augljóslega skaðað trúverðugleika hans í embætti. Hlutabréfaeign Bildts í Vostok Nafta í Rússlandi var tilkynnt til sænsku stjórnarskrárnefndarinnar. Eins og áður segir leggur nefndin senn lokahönd á skýrslu sína og álitsgerð til sænska þingsins. Þar verður fjallað um skýrsluna og atkvæði greidd um hana.  
Ávirðingar eða afbrot þessara þriggja ráðherra virðast ekki mikil né alvarleg. Samt leiddu þau til afsagnar tveggja þeirra á fyrstu dögum ríkisstjórnar Reinfelds.
En ávirðingar, afglöp eða afbrot geta verið af öðrum toga. Nokkur dæmi eru þess meðal sænskra frænda okkar að fjölmiðlar eða almenningsálitið hafi orðið einstökum ráðherra svo andsnúið í hneykslismáli að viðkomandi flokkur eða forsætisráðherrann sjálfur hafi séð sig til knúinn að krefjast afsagnar. Þetta á augljóslega við um Lailu Freivalds sem sagði sig frá embætti utanríkisráðherra Svíþjóðar í mars í fyrra. Hún hafði sætt mikilli gagnrýni vegna viðbragða sænskra yfirvalda við  hamfaraflóðunum í Thailandi þar sem hundruð Svía fórust. Þó kastaði tólfunum þegar upplýst var að Freivalds hafði reynt að hindra birtingu efnis á opinberri vefsíðu og þar með brotið gegn tjáningarfrelsinu.

Siðferði og  ímynd ráðherra
Mona Sahlin þótti afar líklegur eftirmaður Ingvars Carlsson, fyrrverandi forsætisráðherra Svíþjóðar, um miðjan síðasta áratug. Hún var aðstoðarforsætisráðherra í ríkisstjórn Carlssons árið 1995 þegar upplýst var að hún – og reyndar fleiri ráðherrar – hefðu notað opinber greiðslukort til einkaneyslu. Þegar fjölmiðlar upplýstu einnig að Sahlin hefði einnig greitt svart fyrir gæslu barna sinna, var pólitísk staða hennar orðin afar ótrygg, jafnvel þótt hún hefði allar kvittanir undir höndum og endurgreiddi hverja krónu. Fjölmiðlar túlkuðu það svo að hún hefði tekið sér vaxtalaus lán á kostnað sænska þingsins.
Mona Sahlin sagði af sér árið 1996. Í dag hefur hún  fengið uppreisn æru og tók nýverið við formennsku í sænska jafnaðarmannaflokknum af Göran Persson.
Fleira mætti telja. Árið 1988 neyddist Anna-Greta Leijon, þáverandi dómsmálaráðherra Svíþjóðar, til þess að segja af sér embætti. Upplýst var að hún hefði veitt bókarútgefanda meðmælabréf til þess að skoða nánar ákveðna tilgátu um að íranskir kúrdar hefðu átt þátt í morðinu á Olof Palme. Dagblöðin afhjúpuðu tilvist meðmælabréfsins, en embættisfærsla dómsmálaráðherrans þótti afar aðfinnsluverð.
Í flestum tilvikum hafa hneykslismál sænskra ráðherra verið gerð upp á vettvangi ríkisstjórnar eða innan viðkomandi ríkisstjórnarflokks. Í tilviki Önnu-Gretu Leijon vofði yfir vantraustyfirlýsing af hálfu sænska þingsins en það knúði fram afsögn hennar.

Eftirlit með ráðherrum
Magnus Isberg, skrifstofustjóri sænsku stjórnarskrárnefndarinnar, segir að úttektir og yfirheyrslur nefndarinnar yfir ráðherrum og embættisverkum þeirra hafi einar og sér aldrei leitt til afsagnar ráðherra. En hlutverk hennar sé fyrst og fremst að fylgjast með störfum framkvæmdavaldsins. “ Þetta gerist með þeim hætti að kjörnir þingmenn geta borið upp eða tilkynnt erindi til stjórnarskrárnefndarinnar. Mikilvægt er að hafa í huga að rannsókn nefndarinnar er ekki pólitísk heldur formleg og fylgir fyrst og fremst stjórnlögunum og stjórnarskrá. Hún rannsakar því hvort viðkomandi ráðherra hafi gerst sekur um stjórnarskrárbrot. Þetta er vítt hugtak og snertir ekki aðeins fyrirmæli stjórnarskrárinnar og annarra laga heldur einnig það sem kalla má góðar starfsvenjur og embættisfærslu. Það getur verið erfitt að draga línuna milli þess hvort stjórnarathöfn sé góð eða slæm í stjórnsýslulegum eða pólitískum skilningi. Formlega séð ber stjórnarskrárnefndinni að vera ópólitísk í athugunum sínum og álitsgerðum.”
Magnus kannast við þá gagnrýni að niðurstöður stjórnarskrárnefndarinnar geti verið pólitískar og  að stjórnarflokkarnir beiti meirihlutavaldi sínu í nefndinni til þess að túlka niðurstöður ráðherrum sínum í hag. “Gagrýnin sem beint er að þessu fyrirkomulagi er sú að fulltrúar meirihlutans og ríkisstjórnarinnar í nefndinni fallist ekki á gagnrýni á ríkistjórnina eða einstakan ráðherra.  Þannig bjóða menn heim þeirri gagnrýni að rannsóknin litist af pólitískum sjónarmiðum. Ekki ættti að gera of mikið úr þessu að mínu mati. Við höfum dæmi um nýlega rannsókn á vegum stjórnarskrárnefndarinnar á viðbrögðum ríkisstjórnarinnar við hamförunum í Thailandi þar sem hundruð Svía fórust á jóladag 2005. Þar sameinaðist öll nefndin, einnig sósíaldemókratar úr röðum stjórnarliða, um harða gagnrýni á meðferð og viðbrögð þáverandi ríkisstjórnar og forsætisráðherrans Görans Persson.”

Íslenskur ráðherra segir af sér
Guðmundur Árni Stefánsson, Alþýðuflokki, sagði af sér embætti félagsmálaráðherra í ríkisstjórn Davíðs Oddssonar árið 1994. Hann er eini íslenski ráðherrann sem axlað hefur ábyrgð og sagt af sér vegna sambærilegra mála og hér hafa verið rakin frá Svíþjóð. Málið tengdist Birni Önundarsyni tryggingaryfirlækni sem orðið hafði uppvís að skattsvikum. Guðmundur Árni gegndi stöðu heilbrigðis- og tryggingarráðherra þegar mál tryggingayfirlæknisins lagði undir sig fjölmiðlana.
Ríkisendurskoðun, eftirlitsstofnun sem heyrir undir Alþingi, sagði meðal annars eftirfarandi um málið: "Umrædd ákvörðun ráðuneytisins um greiðslur samkvæmt framangreindu uppgjöri við starfslok Björns er að mati Ríkisendurskoðunar mjög umdeilanleg í ljósi þeirra upplýsinga, sem fyrir lágu um eðli og stöðu máls hans ... Af framansögðu mátti ráðherra vera ljóst, að mjög ólíklegt væri að hugsanleg ákvörðun hans um að bjóða Birni að segja upp starfi sínu eða víkja honum ella úr starfi myndi baka ríkissjóði bótaskyldu."  Ríkisendurskoðun taldi mál ráðherrans árið 1994 "aðfinnsluverða meðferð á almannafé".
Að mörgu leyti má líkja eftirleiknum í máli Guðmundar Árna við ýmis þau tilvik frá Svíþjóð sem hér hafa verið rakin. Augljóslega var málið til lykta leitt á pólitískum vettvangi.
Leiðarahöfundur Morgunblaðsins sagði 12. nóvember 1994: “Með afsögn Guðmundar Árna Stefánssonar nú verða því þáttaskil. En jafnframt er ljóst að héðan í frá munu ráðherrar, þingmenn, embættismenn og raunar æðsta stjórnsýsla landsins yfirleitt, og þar er enginn undanskilinn, búa við meira aðhald af hálfu almennings, fjölmiðla, Ríkisendurskoðunar og Alþingis en tíðkazt hefur til þessa.”

Enginn er dómari í eigin sök
Jónína Bjartmarz, umhverfisráðherra, neitar því staðfastlega að hafa beitt áhrifum sínum þegar allsherjarnefnd Alþingis veitti Luciu Molina Sierra, verðandi tengdadóttur hennar, ríkisborgararétt með skemmri fyrirvara en gengur og gerist.
Sigurjón Þórðarson, þingmaður Frjálslynda flokksins, situr í allsherjarnefnd og hefur séð umsókn Luciu. Hann gagnrýnir meðferð málsins og segir að stjórnsýslan, sem sjái um umsókn stúlkunnar, sé önnur en þjóðin hafi séð áður.
Þingmennirnir Bjarni Benediktsson, Guðrún Ögmundsdóttir og Guðjón Ólafur Jónsson, sitja í undirnefnd allsherjarnefndar og afgreiða umsóknir um ríkisborgararétt. Ekkert þeirra kannast við að hafa séð meðmæli frá móður Jónínu Bjartmarz við afgreiðslu málsins.
Hvaða möguleika hefur Alþingi til þess að láta rannsaka störf allsherjarnefndar og grafast fyrir um sannleika málsins?
Sigurður Líndal, lagaprófessor, telur að eftirlitsstofnanir Alþingis geti ekki tekið málið að sér. “Alþingi getur ekki rannsakað sjálft sig.” Sigurður telur hins vegar að Alþingi geti tekið málið upp og sett um það skýrar reglur ef þurfa þyki.
Mál Jónínu og verðandi tengdadóttur hennar er því erfiðara viðureignar en mál Guðmundar Árna og sænsku ráðherranna sem greint er frá hér að framan. Stjórnkerfisleg úrræði virðast ekki vera fyrir hendi önnur en þau sem háð eru samþykktum Alþingis sjálfs.
Þótt allar bjargir sýnist bannaðar um formlega rannsókn málsins eru þó pólitískar lausnir hugsanlegar líkt og í þeim dæmum sem hér hafa verið rakin.
Ekki skal lagður dómur á hvort leiðarahöfundur Morgunblaðsins hafi reynst sannspár árið 1994 um meira aðhald af hálfu fjölmiðla og almennings. Margt bendir reyndar til þess að lausung, misbeiting valds og spilling hafi ágerst á síðari árum í íslenska stjórnkerfinu.
En kjósendur eiga síðasta orðið þegar öllu er á botninn hvolft. Allt stjórnmálavald er frá þeim komið.
Í þingkosningunum á laugardag leggja stjórnmálamenn verk sín í dóm kjósenda.

Björgvin . Sigurðsson hefur nú gengið alla leið. Um síðir sagði hann við sjálfan sig: "Ég er það sem ég geri."
Og sagði af sér sem þingmaður.
Tímabundið.
Hann hafði áður sagt af sér sem ráðherra.

Björgvin G. vildi ekki trufla störf þingnefndar sem ákveða þarf hvort landsdómur verði kallaður saman til þess að rétta yfir þremur fyrrverandi ráðherrum vegna bankahrunsins; honum, Geir H. Haarde og Árna Mathiesen.
Ferill Björgvins er í stuttu málið þessi.

1) Innvígðir og innmúraðir sjálfstæðismenn, sem samkvæmt hefð réðu fjármálalífi þjóðarinnar, héldu Björgvin G. Sigurðssyni viðskipta- og bankamálaráðherra frá upplýsingum sem vörðuðu líf og dauða stærstu banka þjóðarinnar frá vormánuðum 2007.

2) Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, formaður Samfylkinarinnar og flokkssystir Björgvins, tók þátt í makkinu gegn honum og segist ekki einu sinni hafa vitað af störfum almannavarnahóps embættismanna sem kom fyrst saman snemmvetrar 2007.

3) Björgvin íhugar í sjálfu bankahruninu að segja af sér þegar ljóst er að honum hafði verið haldið utan við framvindu mála í alvarlegasta máli þjóðarinnar frá stofnun lýðveldisins.

4) Í lok nóvember 2008 er hann orðinn viðþolslaus og vill segja af sér eða slíta samstarfinu við Sjálfstæðisflokkinn en lætur til leiðast - fyrir orð Ingibjargar Sólrúnar - að bíða niðurstöðu Sjálfstæðisflokksins um Evrópumál í lok janúar 2009.

5) Björgvin G. segir af sér ráðherradómi og tekur forstjóra Fjármálaeftirlitsins með sér í fallinu ásamt stjórn stofnunarinnar í lok janúar 2009.

6) Björgvin G. segir af sér þingflokksformennsku þegar skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis kemur út 12. apríl 2010.

7) 13. apríl 2010: Björgvin G. kallar eftir því að landsdómur rétti yfir sér, nánast biður um að lupp andsdómur kveði upp úr um sekt sína eða sakleysi.

8) 15 apríl. 2010: Björgvin G. hverfur af þingi tímabundið til þess að trufla ekki störf þingnefndar sem ákveða þarf hvort þingið legi til að landsdómur verði kallaður saman og skipaður verði sérstakur saksónari þingsins í máli Björgvins G., Geirs H. Haarde og Árna Mathiesens.

Svona rétt til samanburðar má geta þess að Mona Sahlin, núverandi formaður sænska jafnaðarmannaflokksins og hugsanlega næsti forsætisráðherra Svíþjóðar, sagði af sér sem aðstoðarforsætisráðherra um miðjan tíunda áratuginn vegna þess að hún hafði keypt Toblerone og bleyjur fyrir opinbert krítarkort.
Fyrir vikið er hún greinilega talin trúverðug heilindamanneskja enda varð hún síðar formaður flokksins.
Hún axlaði ábyrgð og átti afturkvæmt.

Á meðan þessu vindur fram keppist íslenski hrunflokkurinn við að segja þjóðinni að hann sé hvítþveginn engill sem í fyllingu tímans muni koma og bjarga þjóðinni.
Þriðjungur þjóðarinnar kýs þennan flokk og er því samdauna þessu siðferðisstigi.

Í stuttu máli sagt: Björgvin G. er til fyrirmyndar. Með gjörðum sínum hjálpar hann þjóðinni að endurheimta trúverðugleika sinn og traust í samfélagi þjóðanna.

HHann breytir rétt og er betri maður fyrir vikið.

Í fyrstu atrennu þykir erlendum fjölmiðlum áhugaverðast við niðurstöður rannsóknarnefndar Alþingis að fyrrverandi forsætisráðherra og fyrrverandi seðlabankastjóri séu sakaðir um vanrækslu í starfi.

Geir H. Haarde, sá sem við er átt í hlutverki forsætisráðherra, vísar á bug áburði um vanrækslu í starfi og leyfir sér opinberlega að vera ósammála nefndinni.

Atli Gíslason lögfræðingur og þingmaður VG vill stíga varlega til jarðar þegar bornar eru sakir á fyrrverandi ráðherra.  Hann fer fyrir þingnefnd sem fer yfir niðurstöður rannsóknarnefndarinnar og er ætlað að leggja tillögur fyrir þingið um það hvort landsdómur verið kallaður saman í fyrsta skipti í lýðveldissögunni til þess að rétta yfir ráðherrum.

Ólíkt hafast þeir að
Afstaða Geirs H. Haarde ætti að verða nefndinni hvatning til þess að leggja til við þingið að landsdómur verði kallaður saman og látið verið reyna á ráðherraábyrgð samkvæmt lögum þar um frá árinu 1963.

Það ætti líka að verða honum og öðrum nefndarmönnum hvatning til góðra verka í þessu efni að annar fyrrverandi ráðherra og núverandi þingmaður, Björgvin G. Sigurðsson, hefur óskað þess sérstaklega að upp úr verið kveðið um sekt eða sakleysi sitt frammi fyrir landsdómi.

Framganga Björgvins er að mörgu leyti virðingarverð.  Hann vildi segja af sér embætti viðskiptaráðherra í nóvember 2008 nokkrum vikum eftir bankahrun. Hann lét til leiðast að bíða niðurstöðu Sjálfstæðisflokksins í Evrópumálum í lok janúar 2009. Sá fundur fór út um þúfur, Björgvin sagði af sér og leysti forstjóra og stjórn Fjármálaeftirlitsins frá störfum í leiðinni.

Hann hefur nú sagt af sér þinflokksformennsku í Samfylkingunni um leið og hann kveðst fús til að standa fyrir máli sínu frammi fyrir landsdómi.

Árni M. Mathiesen fyrrverandi fjármálaráðherra hefur lítið tjáð sig um þessi mál, en rannsóknarnefnd Alþingis sakar hann um vanrækslu í starfi líkt og Geir og Björgvin.

Sjálfsagt yrðu réttarhöld fyrir landsdómi ráðherrunum þremur þugnbær. En þá er á það að líta að bankahrunið er almenningi í landinu, heimilum, fyrirtækjum og erlendum fjármálastofnunum afar þungbært og verður svo enn um sinn.

Sannleikur fyrir þjóðina
Með skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis hefur þjóðin með vissum hætti eignast sannleika sem stendur utan og ofan við sannleika þann sem íslensk stjórnmál hafa lengi haldið að henni. Sannleikurinn  var á skilmálum fjórflokksins, einkum þó Sjálfstæðisflokksins, og smíðaður í Valhöll.  Eitt helsta böl íslensku þjóðarinnar var fólgið í því að hafa engan hlutlægan veruleika til þess að halla sér að. Veruleikinn og heimsmyndin var lengst af skrumskæld afurð þöggunar og ótta. Raddir sannleikans fengu á sig stimpil afbrigðileika og þvegirðingsháttar og þögnuðu þegar síst skyldi. Þar með brast innbyggt hneigð heilbrigðs efnahagslífs til þess að leiðrétta sjálft sig.  Frjálshyggjuátrúnaður og þöggun varð sem ríkisskipuð trú forsjárhyggjumanna þeirra sem stýrðu Sovétríkjunum þar til efnahagur þess hrundi inn í sig.

Þjóðin biður ekki um nein Nürnberg-réttarhöld. Þjóðin vill réttlæti, heilbrigði og endurnýjun.

Eðlilega, því hún býr við hrunið bankakerfi og  brostnar vonir. Fjórðungur heimilanna ræður ekki lengur við drápsklyfjarnar sem eigendur og stjórnendur bankanna, spilltir stjórnmálamenn og meðvirkir embættismenn lögðu á herðar þeirra með bankahruninu.

Látum dómstóla dæma
Forherðingin birtist með átakanlegum hætti í því að við skýrslutökur rannsóknarnefndarinnar vísuðu ráðamenn hver á annan og könnuðust ekki við ábyrgð af nokkru tagi.

Enginn!

Ekki heldur Davíð Oddsson fyrrverandi seðlabankastjóri sem lauk 50 blaðsíðna máli sínu til rannsóknarnefndar Alþingis svona:  „Eina málefnalega og sanngjarna niðurstaðan sem hægt er að komast að er að bankastjórnin þáverandi hafi hvergi gerst sek um mistök eða vanrækslu sem hægt er að fella undir þessi skilyrði.“

Þessi sami maður hafði næði til að undirbúa hrunið samfellt í 12 ár með Framsóknarflokknum.

En bíðum við: Er þetta ekki enn ein órökstudda staðhæfingin?

Hvernig væri að leggja mál Davíðs, tveggja annarra fyrrverandi Seðlabankastjóra og fyrrverandi forstjóra FME í dóm?

Hvernig væri að skera úr um ábyrgð á bankahruninu, sekt eða sakleysi ráðherra, embættismanna og eigenda og stjórenda bankanna fyrir dómstólum?

Er ekki einboðið að gera það?

Ég var einn þeirra sem hafði efasemdir um að það heppilegt að láta Íslendinga annast rannsókn á aðdraganda og orsökum bankahrunsins. Betra hefði verið að fela útlendingum að rannsaka málið, hafa að minnsta kosti yfirumsjón með verkinu.

Meginástæðan var íslenska kunningjaveldið og óþægileg nálægð manna í millum.

Ég dreg hér með í land að svo miklu leyti sem ég hef kynnt mér efni skýrslunnar og hlýtt á boðskap nefndarmanna á löngum blaðamannafundi í dag.

Ég óska rannsóknarnefndinni og siðfræðihópnum til hamingju með verkið.
Þótt einhverju kunni að vera ábótavant - eins og gengur - leggur skýrsla rannsóknarnefndarinnar nauðsynlegan grunn að umbótum í umfjöllun um íslenskan veruleika.
Lengst af hafa fjölmiðlar ekki getað stuðst að öllu leyti við hlutlægan veruleika sem ALLIR beygja sig undir. Miklu heldur hefur íslenskur veruleiki - einkum pólitískur veruleiki - verið á skilmálum stjórnmálanna þar sem flokkar og valdhafar reyna hver um sig að skilgreina sannleikann fyrir borgarana.

Það er þroskamerki þjóðar og stjórnmála að geta beygt sig undir veruleika vel unninna upplýsinga og staðreynda.
Það er gott fyrir fjölmiðlana.

Skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis er afar þýðingarmikil að þessu leyti.

Hún er mikilvæg fyrir skilning þjóðarinnar á sjálfri sér.

Einhver geggjaðasta tilgátan um orsakir bankahrunsins er frá Hannesi Hólmsteini Gissurarsyni komin.
Best er að lýsa henni með því að vitna til athugasemdar sem hann gerði við blogg mitt 29. september í fyrra.
Hannes Hólmsteinn sagði:

"Skýringar á íslenska hruninu verða hvorki betri né verri við það, að ég
bendi á þær: 1) Alþjóðleg lánsfjárkreppa með sjálfstæðar orsakir, 2)
Kerfisgalli í EES, þar sem tryggingarsvæðið (Ísland) var annað og minna
en rekstrarsvæðið (öll Evrópa), 3) fautaskapur Breta (sem hlýtur að
hafa rýrt eignir íslensku bankanna stórkostlega), 4) glannaskapur
íslenskra bankamanna og útrásarvíkinga að ógleymdri hinu nauðsynlega
skilyrði fyrir þessum glannaskap, aðhaldsleysi dómstóla, fjölmiðla
(flestra Baugsmiðla), forsetaembættis, fjármálaeftirlits og veikra
stjórnmálamanna (eftir 2004). Ísland fór á hvolf eftir 2004; eftir það
veitti enginn neina forystu hér. Blasir þetta ekki við?"

Í fyrstu voru skýringar Hannesar aðeins þrjár, hann bætti síðar við þeirri fjórðu,um glannaskap bankamanna og útrásarvíkinga.
Síðasta árið hefur hann svo unnið að því að fínpússa syndaaflausnina fyrir átrúnaðargoð sitt Davíð Oddsson.

Ég bið lesendur í því sambandi um að skoða sérstaklega síðasta lið fjórðu skýringarinnar: "(eftir 2004). Ísland fór á hvolf eftir 2004; eftir það
veitti enginn neina forystu hér."

Hvað gerðist eftir árið 2004?
Geir H. Haarde tók við landsstjórninni af Davíð Oddssyni.
Davíð Oddsson tók við Seðlabankanum og Ísland fór á hvolf.

Kannski er rannsóknarnefnd Alþingis sammála prófessor Hannesi Hólmsteini um orsakir hrunsins.
Kannski eru samstarfsmenn prófessorsins í HÍ honum sammála og hvetja hann til að dýpka skýringarhætti sína.

Við búum í hrundu skrípó þjóðfélagi.