Innan við 20 prósent styðja Samfylkinguna þegar hér er komið sögu. Samanlagt hafa stjórnarflokkarnir liðlega 40 prósenta fylgi samkvæmt könnun Fréttablaðsins og væru í minnihluta á þingi ef kosið yrði nú.
Ríkisstjórnin er lömuð og rúin trausti.

Stjórnarflokkarnir hafa haldið því að almenningi að það sé ábyrgðarleysi að slíta stjórninni og efna til kosninga.

Þjóðin heldur því að ríkisstjórninni að það sé ábyrgðarleysi af henni að sitja þar sem hún hafi sjálf og hjálparlaust rofið trúnaðinn við sig.

Mótmælin á Austurvelli vikum og mánuðum saman er vísbending um að annað og meira hafi gerst. Mótmælin eru toppur á ísjaka. Þau eru ein birtingarmynd þess sem fram kemur í fylgiskönnun Fréttablaðsins. Einungis fimmti hver maður styður ríkisstjórnina.

Reiðin snýr nú að seigfljótandi valdakerfi íslenskra stjórnmála sem steypti þjóðinni í glötun. Forsætisráðherrann segir aldrei neitt annað en að þetta sé öðrum að kenna. Lehman-bankagjaldþrotinu í Bandaríkjunum og svo framvegis.

Á Austurvelli standa íbúar þessa lands hvernig sem viðrar. Þeir vita betur og hrópa: “Vanhæf ríkisstjórn”.  

Hvernig líður þeim?

Einhvern veginn svona: Á Austurvelli horfa mótmælendur á kjörna þingmenn sína inni í vel upphituðum glerskálum þinghússins. Þingmennirnir og ráðherrarnir eru með ágæt laun. Þeir hafa skaffað sjálfum sér fín eftirlaun. Þeir ferðast um heiminn með næga dagpeninga. Þeir njóta öryggis og hafa fengið brynvarðar lögreglusveitir til þess að verja vinnustað sinn gagnvart þjóðinni sem þeir sviku. Einn ráðherrranna stendur við gluggann og hlær þegar lögreglan snýr niður mótmælanda við vesturhlið glerskálans.

Tvær þjóðir í einu landi. Önnur þeirra er inni - hin úti.
 

Ég talaði við sjálfstæðismann í gærkvöldi. Hann hefur gegnt trúnaðarstörfum fyrir stjórnkerfið og Flokkinn. Hann þolir ekki meir. Hann skynjar spillinguna og vanhæfnina þolir hana ekki degi lengur. Hann segist alltaf verða sjálfstæðismaður í hjarta sínu.
Hvað á hann að gera?

Innst inni vita allir réttsýnir menn að það er eitthvað rangt við slímsetu ríkisstjórnarinnar. Menn vita þetta í öllum flokkum.

Samfylkingarmenn hafa vitað mánuðum saman að einhver þarf að axla ábyrgð. Meira að segja Össur Skarphéðinsson hafði í hótunum við upphaf bankahrunsins og lét bóka á laun að reka ætti Davíð Oddsson úr Seðlabankanum.

Því gekk hann ekki alla leið? Hann er maður sem þekkir kunningjaveldið, klíkustjórnkerfið sem hann gekk inn í.

Allir skynsamir menn vita að helmingur kreppunnar á sér rætur í þessu kerfi. Linkunni, tómlætinu, vanhæfninni, meðvirkninni.

Í miðri orrahríðinni á Alþingi í vikunni var Árni Mathiesen spurður hvort hann ætlaði að segja af sér vegna embættiglapa þegar hann braut lög og skipaði son Davíðs Oddssonar í embætti héraðsdómara.

Árni hélt nú ekki. Hann ætlar meira að segja í framboð og halda áfram í stjórnmálum.

Allt er þetta í boði Samfylkingarinnar. Mishljómunin (dissonance) – ósamræmið – milli ráðherra Samfylkingarinnar annars vegar og lífssýnar og hugmyndafræði almennra jafnarðarmanna hins vegar er algert og afar áþreifanlegt.

Þjóðin þolir ekki ok óheilindanna lengur. Hún getur unnið sig upp úr atvinnuleysi. Hún kemur sér í ESB og tekur upp nýjan gjaldmiðil. Hún fær stuðning annarra þjóða. Hún greiðir skuldir. Allt verður þetta erfitt.

En það er sérstakt verkefni kjörinna fulltrúa þjóðarinnar að uppræta afdönkuð og siðspillt stjórnmál fortíðarinnar. Mótmælin hætta ekki fyrrr en gamla kerfið pakkar saman og meðvirkir taglhnýtingar valdsherranna hafa verið látnir taka pokann sinn.

Bjarni Harðarson gerði ein mistök.

Bjarni sagði af sér þingmennsku.

Ríkisstjórnin gerir þúsund mistök, raðmistök, fjöldamistök. Hleður pólitískum siðferðisvanda ofan á fjármálakreppuna.

Hún segir aldrei af sér.

Skuggi hvílir yfir landsfundi Sjálfstæðisflokksins sem hefst eftir rétta viku í Laugardalshöllinni í Reykjavík. Skuggi átján ára stjórnartíðar flokksins sem endaði með Davíðshruninu mikla í byrjun október í fyrra.

Formaðurinn, Geir H. Haarde mætir hokinn með bankahrun og klofna ríkissjórn á bakinu. Hvað getur hann gert?  Er gjaldið fyrir að vera önnur átján ár við völd að ganga í Evrópusambandið?

Menn sjá fyrir sér flokksforingjana reyna að róa fjöldann. Sumir fulltrúanna eru að sligast undan húsnæðisskuldum. Aðrir misstu 10 milljóna króna Range-Roverinn undir hamarinn sem þeir héldu að Flokkurinn hefði útvegað þeim í tímalausu góðæri þar sem enginn erfiður morgundagur rennur upp.

Einar K. Guðfinnsson stingur 30 þúsund tonna þorskdúsu upp í kvótaaðalinn, dyggasta sérhagsmunahóp flokksins, um leið og hann segir þeim að hann verði að sækja um aðild að ESB. Þeir róast um stund. Á vefsíðu flokksins birtist mynd af brosandi Einari K. sem údeilt hefur gæðum hafsins til skuldugra stuðningsmanna.

Brosað í táradal
Björn Bjarnason, dómsmálaráðherra, snuprar Ólaf Helga Kjartansson, sýslumann á Selfossi, og bannar honum að handtaka 370 skuldsetta Sunnlendinga. Á vefsíðu flokksins birtist mynd af brosandi Birni. Undir myndinni segir að sýslumaðurinn ætli að endurskoða ákvörðun sína í kjölfar tilmæla brosandi ráðherrans. Ekkert er sagt frá þeim viðbárum sýslumannsins að fjárnámskröfur hafi hlaðist upp; október, nóvember, desember, já og hálfur janúar leið án þess að minnsta lífsmark sæist með ríkisstjórninni varðandi frumvarp um greiðsluaðlögun. Hvað átti sýslumaðurinn að gera? Varð hann ekki að fara að lögum?

Árni Mathiesen birtist brosandi á vefsíðu Flokksins og segir frá því að viðskiptaafgangur þjóðarbúsins verði liðlega 6 prósent á þessu ári. Á myndinni brosir Árni breitt, en segir ekki frá því að atvinnulausir verði 20 þúsund í lok ársins og að einkaneysla dragist saman um fjórðung. Hvað segja kaupmennirnir á landsfundinum sem héldu að Flokkurinn hefði tryggt þeim eilífðar gósentíð?

Árni brosir breitt framan í lesendur vefsíðunnar en segir ekki frá því að hann ætli að  hundsa landslög og ráða Davíðssyni í dómskerfið eins og honum sýnist þrátt fyrir eitthvert álit umboðsmanns Alþingis sem jafnan sé með derring í þágu kjósenda og heimtar að farið sé eftir reglum sem Árni og aðrir ráðherrar hafi sett sjálfir í gegn um tíðina. Árni brosir eins og sá sem valdið hefur og ætlar ekki að segja af sér.

Fúnir innviðir
Sumir þeirra sem sitja landsfundinn áttu vini á réttum stöðum á upphafsdögum bankahrunsins. Þeir fengu skilaboð á laun innan úr klíkuþjóðfélaginu og seldu hluti sína í tæka tíð. Aðrir á fundinum töpuðu miklu fé og eru reiðir. Hugmyndafræði þeirra og lífssýn snýst um budduna. Tæmist hún tæmist gleðibrunnurinn einnig og reiðin tekur völdin. Hvað varðar þá um ESB og brölt Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur við að skapa sér háan sess í sögunni með því að véla heilagan Sjálfstæðisflokkinn til lags við sig og samþykkja aðild að Evrópusambandinu?

Hvað gerir landsfundur Sjáflstæðisflokksins við formann með maðkaða frjálshyggjustefnu Flokksins í rúst, hrunið bankakerfi og klofna ríkisstjórn? Mun fundurinn varpa honum á dyr og grípa til endurnýjunar? Dugar að dusta ryk af Engeyjarætt með fortíð og rætur í seigfljótandi valdakerfi flokksins?

Fyrir utan Laugardalshöllina 29. janúar sjá menn fyrir sér reiða mótmælendur. Sumum þeirra finnst bera vel í veiði að forkólfar spillingarliðsins skuli koma saman á sömu þúfunni. Nú skuli þeim kennt að bera ábyrgð á gjörðum sínum.

Þá mun Björn birtast brosandi á vefsíðu flokksins á nýjan leik og segja, að allt verði í himna lagi. Hann hafi skipað sérsveitum lögreglunnar að verja öryggi og völd landsfundarfulltrúa og flokksins, nú sem endranær. Þeir sem brjóti lög verði dregnir fyrir Harald Johannessen.

Menn sjá fyrir sér Hannes Hólmstein, hugmyndafræðing, gægjast upp á milli Geirs og Björns og hrópa að mótmælendum líkt og Margaret Thatcher, átrúnaðargoð frjálshyggjunnar,  gerði á sínum tíma þegar fátæklingar í Brixtonhverfinu  í London risu upp gegn misrétti og óeirðir brutust út árið 1981: „Crime is a crime.. is a crime.. is a crime...“

(Birt í DV 22. janúar. 2009)

Rétt er það sem konan sagði á Rás 2 í gærmorgun við Óla Palla: Hvar væri mannkynið á vegi statt ef aldei hefði komið til mótmæla og jafnvel átaka vegna kynþáttamisréttis? Væru konur úti á vinnumarkaðnum ef aldrei hefði verið mótmælt kynjamisrétti?

Halda mætti áfram: Hefði kommúnisminn fallið í Austur-Evrópu ef almenningur hefði aldrei mótmælt og staðið að uppþotum?

Var það ofbeldi að halda Nelson Mandela í fangesli í 27 ár? Hverjir í Suður Afríku stilltu sér upp með hvíta minnihlutanum á valdastóli?  Réðu lögum og dæmdu Mandela eftir þeim?

Hvernig stóð á því að óeirðir brutust út í Aþenu á Grikklandi fyrir skemmstu? Af hverju er almenningur í Lettlandi svona reiður? Hvað var að í París þegar þúsundir bíla voru brenndir?

Eðli verkfalla, almennra mótmæla og viðlíka fjöldaaðgerða er að trufla gangverk samfélagsins. Aðgerðirnar endurspegla valdabaráttu.

Ef aðgerðirnar trufla ekki neitt, breyta engu og og vekja engann til vitundar eru þær engar aðgerðir.

Munum ennfremur:

1) Þegar einhver hópur öðlast forréttindi af einhverjum toga lætur hann forréttindi sín aldrei af hendi átakalaust.

2) Munum skylduboðið skilyrðislausa eftir Kant: Breyttu þannig að þú getir viljað að regla breytni þinnar verði að almennu lögmáli.

3) Ríkið tekur sér rétt til þess að beita þegna sína ofbeldi ef þjóðaröryggi er í húfi. Valdhafar hneigjast til þess að skilgreina þjóðaröryggi vítt ef þurfa þykir, jafnvel í þeim tilgangi að verja sérhagsmuni.

4) Í lýðræðisfyrirkomulagi kemur valdið alltaf frá fólkinu sjálfu. Það afhendir þinginu eða öðrum kjörnum fulltrúum umboð sitt. Vanhæfni, misbeiting, ábyrgðarleysi, landráð og fleiri afglöp kjörinna fulltrúa getur verið ástæða til þess að setja af kjörna fulltrúa.

Forysta Samfylkingarinnar er sannfærð um að vandinn sem við blasi á strandstað þjóðarinnar sé fyrst og síðast tengdur bankahruninu og ónýtum gjaldmiðli. Sem leitt hafi þjóðina í þúsund milljarða skuldir.

Samfylkingin telur aukin heldur að vel sé þess virði að gefa Sjálfstæðisflokknum eitt tækifæri til viðsnúnings á erfiðum tímum. Gefa honum tækifæri til að taka Evrópusambandsmálin á dagskrá, tíu árum of seint.

Á sama tíma sér þjóðin vandann í stærra samhengi. Hún hefur fyrir augunum gjaldþrota íslensk stjórnmál, siðspillt og gegndrepa af frændhygli og klíkuskap. Hún hefur jafnframt fyrir augunum bankahrunið. Hún hefur líka fyrir augunum gjaldmiðilsvandann sem er að öllu leyti heimatilbúinn.

Stjórnmálakreppuna vill Samfylkingin ekki sjá. Samt veit forysta hennar að frjálshyggjustefna Sjálfstæðisflokksins ber mikla sök á því hvernig komið er. Meira að segja Framsóknarflokkurinn hefur viðurkennt að tólf ára samstarf við Flokkinn hafi leyst upp grundvallagildi samvinnuhugsjónarinnar. Þess vegna hefur Framsóknarflokkurinn kvatt fortíðina.

Á innan við tveimur árum er Samfylkingunni að takast að skapa sér sama óorð meða kjósenda og Framsóknarflokkurinn gerði á tólf árum í stjórnarsetu með Sjálfstæðisflokknum.

Nú hefur Framsóknarflokkurinn skotið öðrum stjórnmálaflokkum í landinu ref fyrir rass með því að endurnýja forystu sína á afar róttækan hátt. Auk þess samþykkti Framsóknarflokkurinn grundvallartillögur um aðildarumsókn að Evrópusambandinu og um sérstakt stjórnlagaþing til endurbóta á stjórnarskrá og stjórnkerfi landsmanna.

Samfylkingin er í þann veginn að verða samdauna stjórnmálaspillingunni. Kannski verður hún ímynd spillingarinnar og getuleysisins.

Á sama tíma og þessu vindur fram hrannast upp vísbendingarnar um tómlæti og gáleysi Samfylkingarinnar gagnvart rauðblikkandi ljósum og hringjandi viðvörunarbjöllum allt síðasta ár. Kunnáttuleysið og andvaraleysið blasir við.

Einskis var að vænta frá Sjálfstæðisflokknum. Hver gerir kröfur til hans? Hann gerði Seðlabankann að skrípó. Hann gerði Fjármálaeftirlitið að grúppíum útrásarinnar. FME hafði lyfin gegn vaxtarverkjum bankanna, sem voru einkenni vandans en ekki orsakir hans. Flokkurinn ætlar nú að fá Val Valsson, formann bankaráðs Glitnis, frænda Styrmis Gunnarssonar, gott ef ekki mág Heklubræðra* (góðvina Davíðs) til þess að fella niður skuldir Árvakurs fyrir Gunnlaug Sævar Gunnlaugsson, fjárhirði Guðbjargar Matthíasdóttur úr Vestmannaeyjum. Þannig á  Mogginn að komast í réttar hendur aftur. Í boði Samfylkingarinnar.  (Slúður um að gera Óskar Magnússon að ritstjóra Morgunblaðsins er jafngild því og að gera Jón Ásgeir Jóhannesson að ritstjóra Fréttablaðsins. Sem reyndar fékk ekki eins mjúka meðferð í skattkerfinu og Óskar á sínum tíma þótt undanskot hans hafi verið meiri en Jóns samkvæmt fréttum fyrir nokkrum misserum.)

Samfylkingin hegðar sér nú eins og sjálfseyðingarforriti hafi verið komið fyrir í henni.
Veit hún ekki að hún er hýsill vandans sem dregur máttinn úr þjóðinni?

(* Smávegis um tengsl: Valgerður Valsdóttir, eiginkona Ingimundar Sigfússonar, er systir Vals Valssonar. Ingimundur, kenndur við Heklu, er sendiherra og góðvinur Davíðs Oddssonar. Hann var lengi formaður fjáröflunarnefndar Sjálfstæðisflokksins. Ingimundur var einn af eigendum Heklu en seldi sinn hlut í fyrirtækinu fyrir allmögrum árum.
Síðari færsla: Gunnar, faðir Styrmis - og Laufey, móðir Vals voru systkini. Styrmir og Valur eru því systkinabörn.)

Ég þekki mann sem tók 2,5 milljóna króna verðtryggt lífeyrissjóðslán árið 2002 í tengslum við íbúðarkaup. Hann hafði um 400 þúsund króna mánaðarlaun á þeim tíma.

Um síðustu áramót hafði hann borgað 1,25 milljónir króna af láninu, eða sem nemur sléttum helmingi af upphaflegum höfuðstól lánsins.
 
Eftirstöðvar lánsins með verðbótum var um síðustu áramót 2,5 milljónir króna. Sama upphæð og fyrir rúmum sex árum!

Sjálft húsnæðislánið, sem hann og konan hans bera, er hér ótalið. Hann segir mér að mánaðarlegar afborganir af því hafi á nokkrum misserum hækkað úr 110 þúsund krónum í nærri 150 þúsund krónur.

Laun þessa kunningja míns hafa í kjölfar bankahrunsins  lækkað í krónum talið úr 400 þúsund krónum í 350 þúsund krónur.

Ríkisstjórnin hækkaði skatta um daginn, en lagði þó ekki hátekjuskatt á þá sem betur mega sín.

Verðbólgan er enn um 18 prósent og stafar aðallega af gengisfalli krónunnar. Krónan þrýstir upp verðtryggðu lánunum. Sumar matvörur hafa hækkað um tugi prósenta.

Hjónin borga að minnsta kosti 25 prósenta vexti af yfirdráttarlánum sínum!

Húsnæðisverð fellur og er í þann veginn að fara niður fyrir skuldbindingarnar sem á íbúð hjónanna hvíla.

Hverjir kölluðu þetta ástand yfir umrædda fjölskyldu?

Verða líka lífeyrissjóðir þeirra teknir upp í bankahrunið? Með leyfi hverra?

Ber enginn ábyrgð á þessu?

Hvað geta hjónin gert?

Þau íhuga að fara úr landi.