Það er rétt sem Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, sagði í umræðum um stefnumið ríkisstjórnarinnar á Alþingi í gærkvöldi:
 

"Óhjákvæmilegt er að líta til þeirra tenginga sem eru á milli atvinnu-, efnahags- og stjórnmálalífs í landinu þegar við ráðumst gegn spillingu í okkar samfélagi. Við skulum hefja þá göngu núna og við skulum hefja hana saman. Um leið skulum við halda okkur við siðlegar aðferðir við uppgjörið. Við skulum halda í heiðri þá grundvallar réttarreglu að enginn er sekur fyrr en það hefur verið leitt í ljós lögum og reglum samkvæmt. Höldum í heiðri mannréttindi allra og gætum þess að uppgjör okkar snúist ekki upp í “nornaveiðar” af neinu tagi. Við búum í réttarríki og það er hvorki vilji ríkisstjórnar né alþingismanna að ganga á svig við meginreglur réttarríkisins."

Þetta er ábyrg og siðleg afstaða. Við verðum að fylgja meginprinsípum. Jón Ormur Halldórsson, stjórnmálafræðingur, sagði eitt sinn í útvarpsviðtali að Íslendingar hefðu aðeins áhuga á fólki, en engan áhuga á prinsípum.

Þessu verðum við að breyta og komast þannig í hóp siðaðra þjóða.

Helgi Hjörvar, þingmaður Samfylkingarinnar, kemst að svipaðri niðurstöðu í grein í Fréttablaðinu í dag. Segir sem svo að við þurfum ekki fleiri patentlausnir eða heimsendaspár, persónudýrkun eða hatur, innihaldslausar upphrópanir og auglýsingamennsku. "Við þurfum þvert á móti að láta af hjarðhegðuninni sem klæðist þeirri skoðun að morgni sem hún heldur að flestir verði á í dag. Þurfum að líta hvert og eitt í eigin barm og horfast heiðarlega í augu við það sem við hefðum mátt gera öðruvísi eða hugsa sjálfstæðar. Það er nefnilega jafn fáfengilegt að vera liðsforingi í hefndarsveitunum nú og var að stjórna klappliðinu áður."

Þeir einir hegða sér eins og íslensku seðlabankastjórarnir sem aldrei efast og eru fullkomlega sannfærðir um að þeir hafi ávallt rétt fyrir sér.
Því ef þeir efuðust væru þeir búnir að segja af sér og biðjast opinberlega afsökunar á hlut sínum í bankahruninu.

Þetta leiðir hugann að bók eftir pólska nóbelsskáldið Czesław Miłosz sem ég las eitt sinn. Hún ber titilinn "Captive Mind" eða "Hugur í fjötrum" og er skrifuð skömmu eftir að skáldið flúði kommúnismann í heimalandinu 1953 og fékk hæli sem pólitískur flóttamaður í Frakklandi.

Í upphafi bókarinnar hefur Milosz yfir máltæki aldraðs Gyðings frá Galicíu:

"Það er mjög gott og engin ástæða til að þrátta ef einhver telur sig hafa heiðarlega 55 prósent á réttu að standa. Og ef einhver telur sig hafa 60 prósent rétt fyrir sér er það dásamlegt og mikið happ sem þakka ætti guði fyrir. En hvað er að segja um þann sem hefur 75 prósent á réttu að standa? Það er tortryggilegt í augum viturra manna. Nú, en hvað um að hafa 100 prósent rétt fyrir sér? Sá sem kveðst hafa 100 prósent á réttu að standa er ofstækismaður, óþokki og hinn versti fantur."  

Ýmsir sérfræðingar, ekki síst stjórnmálafræðingar, hafa tjáð sig um það í fjölmiðlum að  minnihlutastjórn VG og Samfylkingarinnar sé veik ríkisstjórn.

Þetta má umorða svona: Framkvæmdavaldið (ríkisstjórnin) er veikt og veikara en það hefur verið um áratuga skeið.

Þetta getur varla þýtt neitt annað en að löggjafarvaldið (þingið) sé sterkt og sterkara gagnvart ráðherraræðinu (ofríki framkvæmdavaldsins) en verið hefur um áratuga skeið.

Er þetta ekki hið besta mál? Að færa völdin aftur til þingsins?

Kannski verður þetta til þess að ráðherrar temji sér meiri kurteisi og auðmýkt gagnvart Alþingi. Þeir þurfa í það minnsta að afla málum sínum stuðnings í þinginu, jafnvel hjá hvaða flokki eða kjörnum fulltrúum sem vera skal.

Þetta er fín æfing í þingræðislegu lýðræði. 

Mig grunar reyndar að stjórnarskránin og stórnskipunin séu að mörgu leyti ágæt. Hins vegar hafi íslenskar ríkisstjórnir og einstakir ráðherrar breytt háttalagi sínu og tekið upp ósiði sem kenna má við ráðherraræði. Persónustjórnmál, prófkjör og klíkuskapur hafa dregið tennurnar úr þinginu en tyllt undir ráðherraræðið.
Meira að segja ágæt lög um ráðherraábyrgð frá 1963 og stjórnarskrárbundin heimild þingsins til að setja á fót rannsóknarnefndir eru orðið að marklausu gríni. 

Kannski dugar langleiðina að leggja af ósiðina án lagabreytinga.  

Eftirfarandi skrifar Magnús Þór Hafsteinsson, varaformaður Frjálslyndra, á vef sinn:

 “Kommúnistar eru að ná völdum á Íslandi í skjóli hins veikgeðja Framsóknarflokks sem alltaf er reiðubúinn til að selja hugsjónir og hagsmuni íslensku þjóðarinnar fyrir völd, bitlinga og vegtyllur til handa eigin flokksgæðingum.
Teningnum hefur verið kastað. Kosningar eftir rúmlega 80 daga. Þær verða afdrifaríkustu kosningar lýðveldisins. Baráttan er hafin fyrir frelsi og sjálfstæði Íslands.”

Þetta er ómálefnalegt tal manns sem fiskar í gruggugu vatni.

Magnús Þór talar um að baráttan fyrir frelsi og sjálfstæði Íslands sé hafin.

Magnús Þór veit að það er Kristín Halvorsen og Sósíalíski vinstriflokkurinn (VG í Noregi – kommúnistar í Noregi) sem hefur neitunarvald í rauðgrænni ríkisstjórn Stoltenbergs varðandi aðildarumsókn að ESB.

Eru það þá ekki kommúnistar í Noregi sem berjast fyrir frelsi og sjálfstæði Noregs samkvæmt skilgreiningum Magnúsar?

Hvers vegna talar Magnús eins og hann gerir? Óttast han áhrif VG í öryggis- og varnarmálum þjóðarinnar?

Óttast hann aukinn ríkisbúskap á tímum þegar allt bendir til þess að bandaríska fjármálakerfið verði að 70 % komið í hendur hins opinbera eftir eitt til tvö ár ef fjármálakreppan dýpkar og veldur meiri búsifjum.

Framsóknarflokkurinn hefur gert upp fortíðina með meiri mannabreytingum og meiri endurnýjun en allir hinir flokkarnir til samans. Meira að segja Bjarni Harðarson gaf tón sem menn ættu að hlusta eftir þegar hann sagði umsvifalaust af sér eftir að hafa orðið uppvís að leynibruggi sem þingmaður. 

Fyrir nokkrum misserum reyndi Magnús að ná til sama fylgis hér á landi og Hagen gerði í Noregi og Haider gerði í Austurríki. Íhaldssamur þjóðernislegur populismi sem herðir að innflytjendum.

Nú er það kommúnistagrýlan.

 
Ég held að það hafi verið Willy Brandt sem sagði eitt sinn eitthvað á þá leið að meginhlutverk Evrópusambandsins yrði í framtíðinni að verja aðildarþjóðirnar gegn sínum eigin stjórnvöldum.

Það er erfitt að halda því fram að unnt sé að sökkva dýpra en í þjóðargjaldþrot af völdum vanhæfra stjórnvalda.

Segðu mér Magnús Þór hvert þú ert að fara með yfirlýsingum þínum.  Ég skal hlusta.

 Á hvaða vegg rákust Framsóknarmenn?

Þegar forseti lýðveldisins ákvað að veita Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur umboð til þess að kanna hvort nýr meirihluti væri til á alþingi, annar en sá sem liðast hafði í sundur, hafði hann eftirfarandi yfirlýsingu í höndum frá Framsóknarflokknum frá 21. janúar:

"Á  fundi þingflokks framsóknarmanna nú síðdegis veitti þingflokkurinn formanni Framsóknarflokksins, Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni, fullt umboð til að bjóða forsvarsmönnum Samfylkingarinnar og Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs að mynda minnihlutaríkisstjórn flokkanna tveggja sem varin yrði vantrausti af hálfu Framsóknarflokksins á meðan alþingiskosningar verða undirbúnar.
Þetta er háð því að kosningar fari fram eigi seinna en 25. apríl næstkomandi og að strax verði ráðist í aðgerðir til að koma til móts við skuldsett heimili í landinu og bæta rekstrarskilyrði íslensks atvinnulífs. Í því felist meðal annars að mörkuð verði stefna í gjaldmiðilsmálum þjóðarinnar. Jafnframt verði komið á stjórnlagaþingi sem semji nýja stjórnarskrá íslenska lýðveldisins."

Skemmst er frá því að segja, að  þeir sem raunverulega taka þátt í myndun nýrrar ríkisstjórnar, Samfylkingin og VG, hafa fallist á að kosið verði 25. apríl og að komið verði á stjórnlagaþingi. Restin er einhvers konar útfærsluatriði.
En Framsóknarflokkurinn vill ráða öllu. Hann segist vilja veita ríkisstjórn hlutleysi að fullnægðu ákveðnum skilyrðum en er í raun í hörku stjórnarmyndunarviðræðum sem formlega er í  höndum VG og Samfylkingarinnar.
Þetta er meira en lítið sérkennilegt og bendir til þess að Framsóknarflokkurinn skilji hlutverk sitt á sviðinu þannig að þeir geti ráðið ferðinni og þeim beri að koma öllu sínu fram og ættu í raun að fá nokkur ráðuneyti.
Skilja Framsóknarmenn ekki hvað í því felst að veita ríkisstjórn hlutleysi?

Það merkir nánast að þeir taki ekki afstöðu til verka ríkisstjórnarinnar, greiði ekki atkvæði gegn frumvörpum hennar á þingi en sitji hjá, jafnvel frekar en að styðja lagafrumvörpin.

Komi til þess að minnihlutastjórn geri eitthvað gegn vilja þeirra eiga þeir möguleika á að banka upp á og segja: "Því miður getum við ekki stutt þetta."

Þannig verður minnihlutastjórn að semja sig í gegn um þingið.
Þetta er þingræði.
Framsóknarmenn sem vilja styrkja þrígreiningu valdsins  virðast ekki skilja þingræðið og halda að þeir geti einir ráðið öllu með sinn 11 prósenta þingstyrk á þingi.
Framsóknarmenn hegða sér eins og þeir séu í miðju stjórnarmyndunarviðræðnanna en ekki í hlutleysisgír á hliðarlínu. Í pólitísku tilliti fara þeir um eins og fíll í glervörubúð. Egna VG og Samfylkinguna upp á móti sér vegna misskilnings þeirra á formsatriðum.

Af hverju vill nýr formaður Framsóknarflokksins ekki skilja að HANN Á EKKI HLUT AÐ STJÓRNARMYNDUNINNI nema óbeint?

Af hverju skilur hann ekki að háttalag hans er hættuspil. Hann niðurlægir þá flokka sem hann hafði boðið hlutleysi, vanmetur þá, lítur niður til þeirra, treður á þeim og  egnir þá til illinda með því að setja sig á háan hest eins og hann eigi aðild að stjórnarmyndunarviðræðunum en ekki að hann styðji þær eða verji minnihlutastjórn hlutleysi?
Þetta er því óskiljanlegra sem betur verður ljóst að Samfylkingin og VG hafa orðið við öllum helstu kröfum Framsóknarflokksins.
Afleiðingin af þessari firringu er sú að hættan á alvöru stjórnarkreppu eykst og hugsanlega verði þing rofið og boðað til kosninga eftir 45 daga.
Það jafngildir algerrir stjórnarkreppu ofan á efnahagskreppuna.
Sú kreppa mun verða skrifuð á Framsóknarflokkinn sem þar með hefur framið einskonar harakiri skömmu fyrir kosningar.
Sigmundur formaður er vel meinandi en skilur ekki pólitík og formsatriði. Kappið má ekki bara beinast að málefninu einvörðungu því pólitík lýtur sínum eigin lögmálum.

Er Framsóknarflokkurinn að gera skammtíma neyðarstjórn að stökkpalli inn í kosningabaráttuna undir kjörorðinu: "Vér einir vitum"?


(Endurbirt  lítið breytt vegna galla í uppsetningu á vef)